Compendium — een beknopt portret van God

5 min lezen

God is onvergelijkbaar. Hij is weergaloos veelzijdig en toch volmaakt één; onbeschrijfelijk hoog en toch tederder dan enige vader; heilig, heilig, heilig, en juist daarin de God die Zich het diepst bukt. Onder al Zijn eigenschappen en daden brandt één vuur: een liefde die niet van een afstand toekijkt, maar hartstochtelijk betrokken is. Zij is de reden van Zijn trouw, de gloed in Zijn ijver en Zijn heilige toorn, de pijn wanneer Hij verraden wordt en de vreugde waarmee Hij over Zijn volk zingt. Deze bijlage schetst een portret van die onvergelijkbare God: wie JHWH is, Zijn Namen, Zijn grote daden en hoe Hij met ons omgaat.

U mag dit overzicht meenemen in uw stille tijd, om erover na te denken, erop te mediteren en er in moeilijke tijden aan vast te houden. De God die een weg baande dwars door de zee, op de plek waar elke hoop op redding verdronken leek, is vandaag nog altijd dezelfde God. In de nood is Hij nabij, ook wanneer het lijkt alsof Hij ons vergeten is. Of wij nu leven of sterven, wij zijn veilig in Zijn hand.

Links staat telkens een kenmerk of een handeling, rechts de bijbelplaatsen waar het boek haar laat zien. Het portret vat samen en is geen uitputtende dogmatiek. Het wil vóór alles dat u de teksten zelf opzoekt, ze leest en Hem opnieuw aanbidt.

Zijn hart en karakter

Kenmerk of handeling	Vindplaatsen
Liefde: de bron van al Zijn doen; Hij heeft lief omdat Hij liefheeft	Deuteronomium 7:7-8; Jeremia 31:3; Hosea 14:5; 1 Johannes 4:8, 16
Sterk als de dood: vele wateren kunnen Zijn liefde niet blussen	Hooglied 8:6-7
Onvergelijkbaar, zonder gelijke	Exodus 15:11; Psalm 89:7; Jesaja 40; Micha 7:18
Heilig, heilig, heilig, en daarom niet onverschillig	Jesaja 6:1-4; Hosea 11:9; Openbaring 1:12-17
Barmhartig en genadig, met de ontferming van een moederschoot	Exodus 34:6; Joël 2:13; Psalm 103:13; 145; Jesaja 49:15
Geduldig, met een doel: Hij houdt de deur open	Exodus 34:6; Numeri 14:17; Ezechiël 33:11; 2 Petrus 3:9; Romeinen 2:4
Rijk aan liefde en trouw, de trouw van een Bruidegom die blijft	Exodus 34:6-7; Jeremia 2:2; Klaagliederen 3:22-23; Psalm 103
Jaloers: Hij duldt geen rivaal die Zijn geliefde vernietigt	Exodus 20:5; 34:14; Hooglied 8:6; Zacharia 8:2
IJverig als Rechter van heel de aarde, voor Zijn volk en voor alle vertrapten	Nahum 1:2, 13; 3:19; Jesaja 10:5-7; Zacharia 1:14-15
Een verterend vuur, een jaloerse God	Deuteronomium 4:24; Hebreeën 12:29
Toornig om wat Zijn geliefden kapotmaakt, en toch niet van harte wrekend	Exodus 32:10-14; Klaagliederen 3:33
Rechtvaardig; de schuldige niet zomaar vrijsprekend	Exodus 34:7; Nahum 1:3; Deuteronomium 32:4
Bewogen en gegriefd: Zijn hart keert zich om, Zijn ingewanden zijn in beroering om Zijn kind	Genesis 6:6; Psalm 78:40; Jesaja 63:9-10; Jeremia 31:20; Hosea 11:8
Verheugt Zich over Zijn volk met heel Zijn hart en heel Zijn ziel	Jeremia 32:41; Jesaja 62:5; Sefanja 3:17
Onveranderlijk en bestendig, ook in Zijn liefde	Maleachi 1:2; 3:6; Psalm 102:26-28; Hebreeën 1:10-12
Goed; een toevlucht op de dag van benauwdheid	Nahum 1:7
Zichzelf genoeg: heeft niets en niemand nodig, en heeft daarom vrij lief	Job 41:2; Romeinen 11:33-36; Hosea 14:5
De Allerhoogste, hoog verheven en toch nabij	Psalm 113:4-6; Jesaja 6:1
Woont in een ontoegankelijk licht	1 Timotheüs 6:16; Exodus 33:20

Zijn namen en titels

Kenmerk of handeling	Vindplaatsen
JHWH: "Ik ben die Ik ben"	Exodus 3:14; 34:5-7; Maleachi 3:6
JHWH, Jaloers is Zijn Naam	Exodus 34:14
De Vader die Zijn zoon leerde lopen en hem tegemoet rent	Hosea 11:1-4; Lukas 15:20; Psalm 103:13
De Bruidegom die Zijn bruid ten huwelijk vraagt en terugkoopt	Hosea 2:13-19; 3:1; Jesaja 62:5; Sefanja 3:17; Openbaring 19:7
Koning van de volken en Koning van de heerlijkheid	Jeremia 10:7; Psalm 24:7-10
Schepper van hemel en aarde	Job 38; Jesaja 40:26; Kolossenzen 1:16
De Heilige, hoog en verheven	Jesaja 6:1-4; 40
Verlosser en Losser	Jesaja 43; 53; Micha 7:18-20
Het Lam dat geslacht is, uit liefde	Jesaja 53; Openbaring 1:5; 5:9
De Zoon van Zijn liefde, beeld van de onzichtbare God	Kolossenzen 1:13, 15; Hebreeën 1:3; Filippenzen 2:6
De verheerlijkte Levensvorst	Openbaring 1:12-17

Zijn grote daden

Kenmerk of handeling	Vindplaatsen
Schiep de hemel en de aarde	Job 38; Psalm 104; Kolossenzen 1:16
Temde de oervloed en de zee	Job 38:11; Psalm 107:29; Markus 4:35-41
Hoorde het gekerm van Zijn volk en daalde af om het te redden	Exodus 3:7-8
Bevrijdde Israël, Zijn eerstgeboren zoon, uit Egypte, omdat Hij het liefhad	Exodus 4:22-23; 7-14; Deuteronomium 7:7-8; Hosea 11:1
Kliefde de zee en leidde in Zijn trouwe liefde het volk dat Hij verloste	Exodus 14; 15:1-13
Droeg Zijn volk op adelaarsvleugels en bracht het tot Zichzelf	Exodus 19:4
Sloot een verbond als een huwelijk, met bloed en maaltijd	Exodus 24:3-11; Jeremia 2:2
Riep Zijn eigen Naam uit over de berg, over het verraad heen	Exodus 33:19; 34:5-7, 14
Droeg Zijn volk door de woestijn	Numeri 14:17; Jesaja 46:3-4; Nehemia 9:17
Keerde terug, spaarde en herstelde, omdat Zijn hart zich omkeerde	Hosea 6:1-3; 11:8-9; Micha 7:18-20; Jeremia 30:7; 31:20
Werd vlees en woonde onder ons, omdat God de wereld zo liefhad	Johannes 3:16; Filippenzen 2:6-8; Kolossenzen 1:15-20
Stilde de storm met één woord	Markus 4:35-41
Vergaf zonden op eigen gezag	Markus 2:5-11; Jesaja 43:25
Huilt over wie Hij moet oordelen: over Jeruzalem, en zelfs over Moab	Jeremia 48:31-32, 36; Lukas 19:41
Lag in Getsemane met Zijn gezicht in het stof, en ging toch de fakkels tegemoet	Markus 14:32-36; Johannes 13:1
Droeg de schuld tot in de dood aan het kruis, liefhebbend tot het einde	Jesaja 53:4-12; Johannes 13:1; Galaten 2:20; Filippenzen 2:8
Spaarde Zijn eigen Zoon niet, waar Abrahams zoon gespaard werd, maar gaf Hem voor ons allen	Romeinen 5:8; 8:32; Genesis 22:2, 11-12
Werd verhoogd boven elke naam	Filippenzen 2:9-11; Hebreeën 1:3-4
Stelde een vorst aan om pal te staan voor Zijn volk, en schrijft de namen in Zijn boek	Daniël 10:12-13, 21; 12:1
Zal de aanklager uit de hemel werpen; de aanklacht heeft het Lam al gedragen	Openbaring 12:7-11
Brengt de bruiloft van het Lam en wist Zelf elke traan af	Openbaring 19:6-9; 21:3-4

Zijn bewegingen naar ons toe

Kenmerk of handeling	Vindplaatsen
Bukt Zich naar de geringe en de arme	Psalm 113:5-9; Lukas 1:46-55
Gedenkt dat wij stof zijn	Psalm 103:13-14
Lokt de ontrouwe bruid de woestijn in, spreekt tot haar hart en maakt het dal van de moeite tot een deur van hoop	Hosea 2:13-15
Troost wie om haar kinderen huilt, en ligt Zelf wakker om Zijn kind	Jeremia 31:15-20
Kan het niet over Zijn hart verkrijgen ons prijs te geven	Hosea 11:8; Jeremia 31:20
Draagt de schuld weg (nosé)	Exodus 34:7; Micha 7:18; Jesaja 53:4, 12
Werpt de zonden in de diepte van de zee	Micha 7:19
Stelt Zijn toorn uit als genadetijd	Ezechiël 33:11; 2 Petrus 3:9; Romeinen 2:4
Rent de verlorene tegemoet, valt hem om de hals en kust hem	Lukas 15:20
Gaat ook naar buiten naar de oudste zoon en smeekt hem binnen te komen	Lukas 15:28-31
Zoekt geduldig wat verloren is	Lukas 15
Vergeet ons niet: graveert ons in Zijn handpalmen	Jesaja 49:15-16
Daalt af en ontledigt Zichzelf	Filippenzen 2:6-8
Zingt en juicht over Zijn volk	Sefanja 3:17
Is benauwd in onze benauwdheid en voelt mee met onze zwakheden	Jesaja 63:9; Hebreeën 4:15
Koopt de ontrouwe bruid terug	Hosea 3; Jesaja 43:4
Laat niets ons scheiden van Zijn liefde	Romeinen 8:35-39

De Onvergelijkbare tegenover de afgoden

Kenmerk of handeling	Vindplaatsen
Draagt Zijn volk, terwijl afgoden gedragen moeten worden	Jesaja 46:1-4
Spreekt en handelt, terwijl afgoden zwijgen	Jeremia 10:2-10; Jesaja 41:21-24
Wordt jaloers wanneer nietigheden Zijn geliefden van Hem wegtrekken	Jeremia 2:5, 13; 2 Korinthe 11:2
Vergeeft: het unicum dat geen afgod kent	Micha 7:18; Exodus 34:7
"Wie is als U onder de goden?"	Exodus 15:11
"Ik ben JHWH, en niemand anders"	Jesaja 45:5, 22; 46:9
Voor Hem zal elke knie buigen	Jesaja 45:23; Filippenzen 2:10-11
De draak steelt de vraag en wil zijn als God; hij haat waar God liefheeft	Jesaja 14:13-14; Openbaring 12:10; 13:4