Bijlage F · Het mannelijk Kind

De onttrekking van de Bruid rust op de toorn van 6:17, het type Lot en 2 Thess 2:1, met vier bevestigingen (Bijlage E; Het Pre-Gruwel Model, hoofdstuk 12), en één ervan draagt het merk betwist: de identificatie van het mannelijk Kind van Openbaring 12:5 met de Bruid — Christus in Zijn Lichaam, met het Hoofd voorondersteld. Zowel dit boek als het begeleidende Openbaring ontzegeld (Excurs H·1) benoemt die lezing als een drager met geboekte prijs. Deze bijlage doet wat een positie met haar meest betwiste drager hoort te doen: zij zoekt hem op en grondt hem zo diep als het gegrond kán worden — en markeert aan het slot even eerlijk waar het een weging blijft en geen bewijs. Want juist waar de prijs geboekt staat, moet de eerlijkheid het dikst zijn.

Eer eerst de sterke tegenlezing, want zij verdient het. De gangbare uitleg leest het Kind als Christus zelf, en de wegruk als Zijn hemelvaart: het is de Zoon aan wie Psalm 2 de heidenen als erfdeel geeft, opgevaren "tot God en tot Zijn troon" (Handelingen 2:33; Efeziërs 1:20). Het visioen springt dan over geboorte, kruis en opstanding heen, recht naar de troon — een gebruikelijke verkorting in profetische taal. Die lezing staat als een huis, en dit boek ontkent haar niet. De vraag is niet óf het Kind Christus is — dat is het — maar óf de wegruk naar de troon alleen het Hoofd betreft, of het Hoofd mét het Lichaam. En op die vraag opent de tekst zelf een tweede laag.

Drie tekst-interne aanwijzingen passen bij die tweede laag, al kiest geen van drieën; wat kiest, is de geboorte die de profeten bij de benauwdheid leggen. Zij zijn in Openbaring ontzegeld uitgewerkt. Ten eerste het wérkwoord: het Kind wordt weggerukt — hērpasthē, een vorm van harpazō —, precies het woord waarmee Paulus de opname beschrijft ("wij zullen weggerukt worden, de Heer tegemoet", 1 Thessalonicenzen 4:17), en een woord dat nóóit wordt gebruikt voor Christus' eigen hemelvaart, die in Handelingen 1:9 juist rustig is: een wolk neemt Hem op, geen ruk.1 Ten tweede de béstemming: "de troon" — exact de plaats waar de ontelbare schare van Openbaring 7:9 reeds staat, in het wit, vóór de troon. Ten derde de héérschappij: het hoeden van de volken met de ijzeren staf (12:5; Psalm 2:9) wordt in datzelfde bijbelboek uitdrukkelijk áán de overwinnaars beloofd — "wie overwint, hem zal Ik macht geven over de volken, en hij zal hen hoeden met een ijzeren staf" (Openbaring 2:26-27). De bestemming van het Kind ís dus de bestemming van de overwinnaars. Zo gelezen is het Kind niet het Hoofd alleen maar het Lichaam, weggerukt naar waar het Hoofd al is.

Maar het beslissende fundament ligt niet in Openbaring 12 zelf, maar in de oudtestamentische tekst waaruit Johannes zijn beeld put — en juist dít argument wordt in de meeste behandelingen gemist. Johannes schrijft dat de vrouw "een zoon baarde, een mannelijk kind" (huion, arsen, υἱόν, ἄρσεν, 12:5), en het tweede woord en het werkwoord zijn Jesaja 66:7 (LXX ἔτεκεν ἄρσεν): "voordat zij weeën kreeg, heeft zij gebaard; voordat de pijn over haar kwam, heeft zij een mannelijk kind (zachar) ter wereld gebracht".2 Jesaja 66 baart tweemaal: een zoon vóór de weeën (66:7) en een volk, Sions kinderen, in de weeën (66:8): "Wie heeft ooit zoiets gehoord? [...] Zou een land geboren kunnen worden op één dag? Zou een volk (goy) geboren kunnen worden in één keer? Maar Sion heeft weeën gekregen én zij heeft haar kinderen (baneha) gebaard". Openbaring 12 houdt die verdeling aan: het Kind, vóór de pijn weggerukt (12:5), en de overigen van haar nageslacht, tegen wie de draak oorlog voert (12:17). Wat de bron aan het Kind geeft, is dus niet het meervoud maar het tijdstip: de geboorte vóór de weeën, in de eindtijd, waar ook Jesaja 26:17 en Jeremia 30:6 haar leggen. Het corporatieve komt niet uit Jesaja maar uit Paulus (Excurs F·2).

En wat de bron suggereert, bevestigt de Paulinische theologie van het ene lichaam. Het Nieuwe Testament kent een vaste grammatica van de totus Christus — de hele Christus, Hoofd én leden —, waarin wat het Hoofd toekomt, met het Lichaam wordt gedeeld. Wij zijn met Hem gekruisigd, met Hem begraven, met Hem opgewekt, en — beslissend voor dit beeld — "met Hem gezet in de hemelse gewesten in Christus Jezus" (synekathisen, Efeziërs 2:6).3 Wij zijn "erfgenamen van God en mede-erfgenamen van Christus, als wij althans met Hem lijden, opdat wij ook met Hem verheerlijkt worden" (Romeinen 8:17). En Paulus durft het Hoofd-met-de-leden zelfs kortweg "de Christus" te noemen: "want zoals het lichaam één is en vele leden heeft [...] zó ook de Christus" (1 Korinthe 12:12). Als het Lichaam nu reeds "mede gezet is" op de troon in Christus, dan is een mannelijk kind dat "weggerukt wordt tot God en Zijn troon" niet minder dan de voltooiing van precies dat: het Lichaam dat zijn Hoofd op de troon volgt. De troon-bestemming van het Kind is de troon-bestemming van de Bruid.

Zo lost de schijnbare tegenstelling zich op in een beide-en. Het bezwaar veronderstelt een keuze: óf het Kind is Christus, óf het is de gemeente. Maar de totus Christus kent die keuze niet. Het Hoofd is opgevaren — historisch, Psalm 2, Handelingen 2:33; het Lichaam wordt weggerukt — eschatologisch, 1 Thessalonicenzen 4:17. Openbaring 12:5 tekent alleen het tweede; het eerste ligt erachter. En het is één beeld omdat het één Christus is. In 12:5 wordt het Hoofd niet weggerukt maar voorondersteld: Zijn Gezalfde (12:10) en het bloed van het Lam (12:11) zijn er al. Wat geboren en weggerukt wordt, is de volheid van het Lichaam. Het Kind is Christus — en juist daarom, want Hij is niet zonder Zijn Lichaam, ook de Zijnen.

En nu, zoals de eerlijkheid van dit boek vereist, de grens. Deze lezing is een drager met geboekte prijs, en zij wordt niet sterker gemaakt dan zij is: een betwiste lezing, geen natelbare muur. Het "totdat" van Romeinen 11:25 — waaraan de koppeling volheid-van-de-heidenen ↔ opname hangt — beslist de tekst niet dwingend: of die volheid precies samenvalt met het ógenblik van de opname dan wel ruimer een tijdperk afsluit, is een weging. En de tegenstemmen zijn reëel en verdienen vermelding: Robert Thomas acht "the evidence for limiting the symbolic meaning of the woman to national Israel strong" (Genesis 37:9), terwijl Thomas Schreiner de vrouw juist als het volk van God in het algemeen leest en de beperking tot etnisch Israël afwijst. Maar let, en dit is het beslissende, op wat er van deze drager afhangt: niet de wegname zelf. Valt het corporatieve Kind weg, dan staat zij nog op de toorn van 6:17, het type Lot en 2 Thessalonicenzen 2:1, bevestigd door het adres van Openbaring 3:10 (de gemeente, bewaard uit het uur dat over de aardbewoners komt) en de plaats van Openbaring 7 (de schare vóór de troon tussen het zesde en het zevende zegel). Het Kind is één bevestiging van vier, niet de grond waarop de andere rusten. Het is geen kaartenhuis: haal deze ene kaart eruit, en de andere staan.

Zo staat het mannelijk Kind. Gelezen door Jesaja's geboorte vóór de weeën en door de Paulinische grammatica van het ene Lichaam dat met zijn Hoofd op de troon wordt gezet, is het meer dan het Hoofd alleen: het is de Christus in Zijn Lichaam, weggerukt naar de troon vóórdat de storm losbreekt, het Hoofd al daar. Dat is de sterkst mogelijke grond voor de corporatieve lezing. En zij wordt gedragen als wat zij is: een drager met geboekte prijs, betwist, met overtuiging neergezet, en met de eerlijke aantekening dat de wegname ook zónder haar staat: op de toorn van 6:17, het type Lot en 2 Thessalonicenzen 2:1, bevestigd door het adres van Openbaring 3:10 en de plaats van Openbaring 7.