Paulus

Wat de Twaalf waren voor het Oude Testament, is Paulus voor het Nieuwe: de drager van de Dag. Van de 14 plaatsen waar het Grieks de technische Dag-frase gebruikt, staan er negen bij hem. En hij is het die de twee gezichten van de Dag het scherpst uit elkaar houdt — door ze twee namen te geven.

De eerste naam draagt de schrik. Aan de Thessalonicenzen schrijft Paulus dat "de dag van de HEERDag van de HeerNiet één etmaal maar een periode waarin God ingrijpt: zij breekt aan bij het zesde zegel (Op 6:17; gewogen), omspant de toorn in twee fasen tot de verschijning, en omvat het rijk tot het voorbijgaan van de eerste schepping (2 Petr 3:10; gewogen). zó komt als een dief in de nacht" — precies het beeld van de profeten, de overval op wie slaapt.1 Maar in dezelfde adem keert hij het om voor de gemeente: u bent niet in de duisternis, dat die dag u als een dief zou overvallen; want u bent allen kinderen van het licht. De Dag overvalt de wereld; de gelovige, die wáákt, wordt niet overvallen. En dan valt de zin die heel Paulus' Dag-theologie draagt: God heeft ons niet gesteld tot toorn (orgē), maar tot verkrijging van de redding door onze Heer Jezus Christus.2 Niet tot de toorn bestemd — dat is de belofte die het eerste gezicht van de Dag voor de gemeente omkeert in het tweede.

Want dat tweede gezicht heeft bij Paulus een eigen naam: de dag van Christus. Aan de Filippenzen, driemaal, is het geen dag van schrik maar van oogst en loon: "Hij die in u een goed werk begonnen is, zal het voltooien tot op de dag van Jezus Christus"; "opdat u oprecht bent tot op de dag van Christus"; "tot roem voor mij tegen de dag van Christus".3 Geen dief hier, geen duisternis — een verwachting, een voltooiing, een beloning. Dezelfde Dag, ander gezicht, andere naam. En aan de Korinthiërs bindt Paulus de twee samen: Christus "zal u ook bevestigen tot het einde toe, om onberispelijk te zijn op de dag van onze Heer Jezus Christus".4 De dag die de wereld verrast, is voor de gemeente de dag waarop zij onberispelijk wordt bevonden.

Het scherpst tekent Paulus de aanloop naar die Dag in zijn tweede brief aan de Thessalonicenzen, en hij doet het omdat er paniek was uitgebroken: iemand had rondgestrooid, alsof namens Paulus, "dat de dag van Christus reeds aangebroken is".5 Paulus weerlegt dat met een volgorde. Die dag komt niet, zegt hij, tenzij eerst de afval (apostasia) gekomen is en de mens van de zonde geopenbaard is, de zoon van het verderf — die zich verheft boven al wat God heet, "zodat hij in de tempel Gods als God gaat zitten, zichzelf vertonend dat hij God is".6 Daar staat de gruwel van de Olijfbergrede (hoofdstuk 14), nu als persoon: de wetteloze die zich in het heiligdom zet. Vóór de Dag aanbreekt, moet hij geopenbaard zijn; dit boek leest die openbaring als zijn optreden bij het verbond, met de tempelzetel als hoogtepunt (Excurs 16·2). En dan de ondergang, in één beeld dat je uit hoofdstuk 3 kent: de Heer "zal hem doden door de verschijning van Zijn komst", tē epiphaneia tēs parousias autou — één komst die verlost en verteert.7

En dan de troost die Paulus als enige zo concreet geeft: de opname. De gelovigen in Thessalonika treurden om hun gestorvenen; Paulus antwoordt dat bij de komst van de Heer eerst de doden in Christus zullen opstaan, "daarna zullen wij, de levenden die overblijven, samen met hen opgenomen worden in de wolken, de Heer tegemoet, in de lucht".8 Het werkwoord is harpazō — wegrukken, met kracht wegnemen. Dit is in dit model niet de inzameling door engelen (Mat 24:31, hoofdstuk 14); het is een wegrukking omhoog, "de Heer tegemoet in de lucht". Of deze opname vóór de toorn valt (de Bruid onttrokken) dan wel samenvalt met de eind-verzameling, is de kernvraag van Deel V; dit boek verdedigt de pre-gruwel-plaatsing als gewogen these, gedragen door de toorn die bij Op 6:17 aanbreekt, met het type Lot (Lk 17:29-30) en 2 Thess 2:1 als vorm en de zaʿam-grens eronder, bevestigd door de plaats van Op 7, Op 3:10 en de Op 6/16-echo; 1 Thess 5:9 draagt de leer, niet de plaats — met de tegenlezing eerlijk ernaast. Paulus noemt twee dingen: een opstanding-met-opname van de gemeente, en een verschijning-in-glorie die de wetteloze doodt. Dat het twee momenten van één komst zijn, is de lezing van het model (Bijlage E).

En één keer laat Paulus de Dag zien als de dag van de tóórn zonder meer: wie hardnekkig is, "hoopt zich toorn op tegen de dag van de toorn en van de openbaring van het rechtvaardig oordeel van God".9 Daar staan de twee koppel-termen samen: hēmera orgēs (dag van de toorn) en apokalypsis (openbaring) — de Dag als het moment waarop het verborgen oordeel openbaar wordt. Het is dezelfde Dag als die van Filippenzen; alleen keert Paulus haar hier naar de onboetvaardige toe, en dan is haar gezicht louter toorn.

Zo houdt Paulus, meer dan enig ander, de twee gezichten uit elkaar zonder ze te scheiden. Voor wie in het licht wandelt: de dag van Christus, de oogst, de opname, het onberispelijk-bevonden-worden. Voor wie in de duisternis blijft: de dag van de toorn, de dief, de openbaring van het oordeel. Eén Dag, twee namen, en de vraag van Amos keert terug in Paulus' eigen woorden: wandel je als kind van het licht, of slaap je in de nacht?