De twee verzamelingen

Heel dit boek heeft om deze ene vraag heen gecirkeld, en nu moet zij recht in de ogen worden gezien, zonder wegkijken en met alle kaarten open op tafel. Wordt de Kerk vóór de toorn weggenomen, of gaat zij er — als Israël — doorheen? Is er één eindverzameling van al Gods volk, of zijn er twee, van elkaar onderscheiden? Dit is de scherpste twistvraag van het hele veld, en eerlijke uitleggers staan hier tegenover elkaar. Dit boek neemt een positie in — het verdedigt een onttrekking van de Bruid vóór de gruwel en vóór de schalen, en twee onderscheiden verzamelingen — maar het doet dat op de enige manier die past bij de merken van hoofdstuk 4: met de beste gronden vooropgesteld, het kwetsbaarste punt frontaal gedragen, en de sterkste tegenpositie eerlijk benoemd. Wat hier volgt is geen zegetocht maar een weging.

Begin bij de twee teksten die het scherpst over een eind-verzameling spreken, en leg ze naast elkaar, want het verschil is groter dan men op het eerste gezicht ziet. De eerste is Paulus aan de Thessalonicenzen: "de Heer Zelf zal met een geroep, met de stem van een aartsengel en met de bazuin van God neerdalen uit de hemel, en de doden in Christus zullen eerst opstaan; daarna zullen wij, de levenden die overblijven, samen met hen worden weggerukt in de wolken, de Heer tegemoet, in de lucht" (1 Thess 4:16-17).1 De tweede is Jezus op de Olijfberg: "Hij zal Zijn engelen uitzenden met een luid bazuingeschal, en zij zullen Zijn uitverkorenen bijeenverzamelen uit de vier windstreken, van het ene einde van de hemel tot het andere" (Mat 24:31).2 Twee verzamelingen, en let op elk verschil. Twee verschillen staan: Mattheüs noemt geen opstanding en geen ontmoeting in de lucht, en zijn taal is die van Israëls inzameling. Twee niet: in beide teksten komt de Heer zelf, en de richting noemt Mattheüs niet ("van de uiteinden van de hemelen"; Markus 13:27 "van het uiterste van de aarde tot het uiterste van de hemel"). En de taal van de tweede is onmiskenbaar die van Israëls oude eindvergadering: "de HEER zal u bijeenbrengen uit de vier hoeken van de aarde" (Deut 30:4), "op die dag zal op een grote bazuin geblazen worden, en zij zullen komen die verloren waren" (Jes 27:13, hoofdstuk 20). Die verschillen zijn niet weg te poetsen, en ze sluiten precies aan bij de twee gezelschappen van hoofdstuk 25: de Bruid, weggerukt naar boven; en het overblijfsel van Israël, ingezameld uit de vier winden. Dat is de grond voor de these van de twee verzamelingen: niet één eindgebeuren dat men kunstmatig in tweeën knipt, maar twee gebeurtenissen die de tekst zelf met een ander idioom en andere bijzonderheden tekent.

Nu de eerlijkheid die dit boek zichzelf oplegt, en die het van goedkope zekerheid onderscheidt. Het Oude Testament dwíngt de bewaring-dóór voor Israël: Jakobs benauwdheidJakobs benauwdheidDe ná-gruwel-verdrukking van Mat 24:21 (Jer 30:7; Dan 12:1) — het Judese overblijfsel, de 1.260 dagen — onderscheiden van de week-brede thlipsis van Op 7:14. waaruit hij verlost wordt (Jer 30:7), het volk dat "in die tijd ontkomt" (Dan 12:1), de vrouw die in de woestijn wordt gevoed (Op 12) — dat alles is bewaring-dóór, niet onttrekking-vóór (hoofdstuk 8, 10, 25). Wie eerlijk leest, geeft toe: als je alléén het Oude Testament had, zou je nooit op een onttrekking-vóór komen; je zou op een doortocht komen. De pre-gruwel-onttrekking van de Bruid rust dus niet op het Oude Testament, en — dit is beslissend — ook níet op het beeldwoord "verberg u" van Jesaja 26:20, want dat tekent een bewaring op aarde (de schuilplaats, de deur die God achter Noach sloot, Gen 7:16), geen wegname; 26:19-21 wisselt daarbij niet van aangesprokene, zodat het niet exclusief Israëls mode is. Ze rust op iets anders: op nieuwtestamentische gegevens plus de begrensde-toorn-structuur. De toorn die bij Openbaring 6:17 aanbreekt, geeft de plaats; het type Lot (Lk 17:29-30) en de bijeenvergadering van 2 Thessalonicenzen 2:1 geven de vorm (2:1 draagt alleen als de openbaring van 2:3 het verbond is); de plaats van Openbaring 7, het adres van 3:10 en de echo van Openbaring 6 in 16 bevestigen. Daaronder ligt een bundel van vier strengen. Ten eerste de zaʿam-grens: de toorn is een afgemeten periode (hoofdstuk 21), en er is een "uur" waaruit men bewaard kan worden. Ten tweede, ter bevestiging, Openbaring 3:10: de belofte aan de gemeente "bewaard te worden uit het uur van de verzoeking dat over de aardbewoners komt". Ten derde het onderscheid Bruid/Israël (hoofdstuk 25): twee gezelschappen, twee modes. En ten vierde het geheimenis-karakter en het Hosea/Romeinen-scharnier (hoofdstuk 24): de Kerk vult de "totdat", en de Dag sluit haar. Geen van die vier strengen draagt alléén het gewicht — en dit boek beweert dat ook niet. Samen vlechten ze een koord. Dat is de "eerlijke basis" waarop dit boek de onttrekking bouwt: geen enkele muur die je kunt natellen, maar een pijler die je weegt (naar het onderscheid van Openbaring ontzegeld).

En dan het kwetsbaarste punt, dat dit boek weigert glad te strijken. Als de Bruid vóór de gruwel en vóór de schalen wordt weggenomen, en als die toorn al bij het zesde zegel aanbreekt (hoofdstuk 17: het zesde zegel ís de dag van de HEERDag van de HeerNiet één etmaal maar een periode waarin God ingrijpt: zij breekt aan bij het zesde zegel (Op 6:17; gewogen), omspant de toorn in twee fasen tot de verschijning, en omvat het rijk tot het voorbijgaan van de eerste schepping (2 Petr 3:10; gewogen).), dan begint Gods toorn al terwijl de wereld nog in een schijnvrede onder het beest leeft — de onttrekking valt dan vóór de gruwel, en de gruwel zelf ligt op de helft van de laatste jaarweek. Dat betekent dat men een gefaseerde toorn moet aannemen: een aanvang bij het zesde zegel, oplopend naar de climax van de schalen. Dit is het punt waarop de positie het meest wringt, en dit boek draagt het frontaal in plaats van het te verbergen: ja, de toorn kent dan een aanloop vóór ze haar volle hevigheid bereikt, net zoals de weeën beginnen vóór de geboorte (hoofdstuk 22) en de bazuinen oplopen vóór de schalen (hoofdstuk 19). Wie dat te veel geconstrueerd vindt, heeft een reëel bezwaar, en het wordt hier niet weggewuifd. Het is de prijs van de positie, en die prijs wordt eerlijk genoemd.

Datzelfde geldt voor Openbaring 3:10, en juist hier toont dit boek zijn hand het openst. De belofte "Ik zal u bewaren uit het uur van de verzoeking" (tērēsō ek tēs hōras) wordt vaak zonder meer als bewijs voor de opname aangevoerd — maar dat gaat te snel. Er zijn twee lezingen, en beide zijn grammaticaal mogelijk. Lezing A: "bewaren úit" betekent onttrekking vóór het uur aanbreekt — de gemeente is er niet bij. Lezing B: "bewaren úit" betekent bescherming er middendoor — de gemeente is er wel, maar wordt bewaard. En de beslissende parallel staat in Jezus' eigen hogepriesterlijk gebed, waar exact dezelfde constructie voorkomt: "Ik bid niet dat U hen wégneemt uit de wereld (arēs ek tou kosmou), maar dat U hen bewaart ván de boze (tērēsēs ek tou ponērou)" (Joh 17:15).3 Daar zet Jezus airō ek ("wegnemen uit") en tēreō ek ("bewaren van") tegenover elkaar, en kiest uitdrukkelijk het tweede — bescherming zónder wegneming. Als tēreō ek in Johannes 17 "bewaren terwijl je ter plaatse blijft" betekent, dan kán het in Openbaring 3:10 hetzelfde betekenen. Eerlijk gewogen is de belofte zelf dus goed gedocumenteerd (de gemeente wordt bewaard), maar de richting — eruit vóór, of erdoorheen — betwist. Dit boek leest Openbaring 3:10 in de richting van de wegneming, maar op grond van de hele bundel, niet van dit vers alleen; en het verwijst voor de volle exegese van beide lezingen naar de behandeling in Openbaring ontzegeld (Excurs B·2), waar zowel de wegneming-lezing als de Johannes-17-lezing recht wordt gedaan. Dat 3:10 níet alleen staat, is beslissend: het staat in het gezelschap van het toorn/verdrukking-onderscheid, van de naad van het zesde zegel, en het opent de "aardbewoners"-draad (3:10 → 6:10 → 8:13 → 11:10 → 13 → 17, hoofdstuk 24). Eén balk kan buigen; het gebinte houdt.

En omdat dit de moeilijkste vraag is, verdient de tegenpositie meer dan een voetnoot. De sterkste is het posttribulationisme: de these dat er maar één eindverzameling is, aan het eind van de verdrukking, wanneer de Heer verschijnt — de gemeente gaat dan, als Israël, door de verdrukking heen en wordt bij de wederkomst opgenomen én meteen met de neerdalende Heer teruggevoerd. Deze positie heeft echte kracht. Ze leest 1 Thessalonicenzen 4 en Mattheüs 24:31 als één gebeuren (dezelfde bazuin, dezelfde verzameling). Ze neemt de bewaring-dóór van het Oude Testament ernstig en past haar consequent ook op de gemeente toe. Ze vermijdt de gefaseerde-toorn-constructie. En ze kan wijzen op het "terstond ná de verdrukking" van Mattheüs 24:29 (hoofdstuk 14). Dit boek acht haar niet dwaas; het acht haar de serieuste concurrent, en het erkent dat wie haar aanhangt, met goede gronden leest. Daarnaast staan het pretribulationisme (de hele Kerk weg vóór de hele week), het midtribulationisme (de opname op de helft, bij de gruwel) en de pre-toorn-visie (de opname ná de grote verdrukking door het beest, bij het zesde zegel, vóór de toorn van de Dag) — posities die elk een deel van de spanning oplossen en een ander deel laten staan. Tegen die achtergrond kiest dit boek voor een onttrekking vóór de gruwel, aan het begin van de Dag — niet omdat de andere posities onhoudbaar zijn, maar omdat de bundel van hoofdstuk 24-26 (het geheimenis-karakter, de onderscheiden gezelschappen, de wegneming-typen) samen met de vier strengen hierboven, naar het oordeel van dit boek, het meest recht doet aan het geheel. Maar het merk erop is en blijft gewogen, met het kernpunt betwist. Dit is een pijler, geen muur; een verantwoorde overtuiging, geen bewijs. (De vijf opname-modellen — pre-trib, de pre-gruwel-positie van dit boek, mid-trib, pre-toorn (pre-wrath) en post-trib — worden geconcentreerd aan de tekst gewogen in Bijlage E, met de dragende argumenten (de toorn van Op 6:17, het type Lot, 2 Thess 2:1), de bevestigingen (de plaats van Op 7, het adres van Op 3:10, het tweevoudig tableau van Op 12), de thlipsisthlipsis (verdrukking)De verdrukking — het deel van de Bruid mét de Bruidegom (de nacht, de wee); te onderscheiden van de toorn (orgē)./orgēorgē (toorn)Gods toorn, door de Bruidegom geledigd in Gethsémané; nooit het deel van de Bruid (1 Thess 5:9). De wee/toorn-naad ligt bij het zesde zegel.-sleutel en de zwakste schakels; het mannelijk Kind van Op 12:5 in Bijlage F.)

Zo staat de zaak, en de eerlijkheid ervan is zelf een deel van het betoog. De twee verzamelingen — de Bruid weggerukt naar boven (1 Thess 4), het overblijfsel ingezameld bij de verschijning (Mat 24:31) — passen bij de verschillen die de tekst tekent en bij de twee gezelschappen van hoofdstuk 25; dat is een gewogen these. De onttrekking vóór de toorn rust op een eerlijk benoemde bundel, niet op één vers en niet op het "verbergen" dat Israël toekomt; haar kwetsbaarste punt (de gefaseerde toorn) wordt openlijk gedragen; haar bevestiging uit Op 3:10 wordt in beide lezingen eerlijk gewogen; en haar sterkste tegenstander (het posttribulationisme) wordt met respect benoemd. Wat overblijft, is geen zekerheid maar een verantwoorde verwachting — en dat is precies wat de merken van dit boek toelaten (hoofdstuk 4). En daaronder ligt, voor beide lezingen, dezelfde vaste troost, die geen enkele twistvraag wegneemt: of de Bruid nu vóór de toorn wordt weggenomen of er als geliefde dóór wordt gedragen, de belofte staat dat God haar "niet tot toorn heeft gesteld" (1 Thess 5:9), en dat het einde van beide wegen hetzelfde is — "en zó zullen wij altijd met de Heer zijn" (1 Thess 4:17). De vraag naar de tijd is zwaar en omstreden; de vraag naar de uitkomst is licht en zeker. Wie het Lam toebehoort, komt thuis — of Hij hem nu wegneemt vóór de storm of hem draagt er middendoor.