Er is een vrouw in het laatste boek van de Bijbel die vlucht, en bijna niemand kijkt haar na. Zij verschijnt in Openbaring 12, bekleed met de zon, met de maan onder haar voeten en een kroon van 12 sterren op haar hoofd — en dan rent zij, achtervolgd door een draak, een woestijn in, waar zij 1.260 dagen lang verborgen en gevoed wordt. Twee verzen, meer niet (12:6 en 12:14). Zij wordt zelden uitgelegd, en nog zeldener bemind.
Dit boek gaat over haar. Het probeert één ding: haar terug te geven aan wie zij is. Want wie de Schrift leest zoals de Schrift zichzelf leest — vers naast vers, beeld naast beeld — ontdekt dat deze vrouw geen raadsel is maar een oude bekende. Zij is Israël: het volk bekleed met het licht van zijn God, gekroond met zijn 12 stammen, gedragen op dezelfde vleugels waarop het eens uit Egypte werd gedragen.
En daarom is dit boek, hoewel het over het laatste bijbelboek gaat, in de eerste plaats geschreven voor Joodse lezers. Niet om iemand tegen wil en dank te overtuigen, en niet om een volk in te lijven bij een verhaal dat het zijne niet zou zijn. Het tegendeel. Het wil laten zien dat de weg van de vrouw door de woestijn van begin tot eind de weg van Israël is, en dat de beloften die haar gedaan zijn, de hare blijven. Israël is Israël. Waar dit boek de gemeente ter sprake brengt, doet het dat als een tak die op de oude olijfboom is geënt — nooit als een stam die de wortel vervangt (Romeinen 11).
Het is een boek van beelden. Ik heb geprobeerd de vrouw te laten zien zoals Johannes haar zag — de zon, de arend, de vloed, de aarde die haar te hulp komt — en die beelden te laten spreken door ze naast hun herkomst te leggen: de Schelfzee, de Sinaï, de vrijstad, de profeet die belooft zijn bruid te lokken. Waar de weg door donker land voert, wordt dat niet verzwegen. Er is een nacht in dit verhaal, en dit volk kent haar niet uit een boek. Maar de vrouw gaat er niet in verloren. Zij wordt door de nacht heen gedragen, en zij komt de woestijn aan het eind niet rennend uit, maar leunend.
Wie zij is, waarvoor zij vlucht, op welke vleugels zij rust, waarvan zij leeft, hoe lang haar nacht duurt en hoe hij eindigt — dat is wat de bladzijden hierna, stap voor stap, willen uitzoeken. De vraag waarmee het boek opent, is ook de vraag waarmee het sluit, en het is de mooiste die de Schrift over haar stelt: wie is zij die daar uit de woestijn opkomt, en leunt op haar Liefste?
Er is een vrouw in het laatste boek van de Bijbel die vlucht, en bijna niemand kijkt haar na. Zij verschijnt in Openbaring 12, bekleed met de zon, met de maan onder haar voeten en een kroon van 12 sterren op haar hoofd — en dan rent zij, achtervolgd door een draak, een woestijn in, waar zij 1.260 dagen lang verborgen en gevoed wordt. Twee verzen, meer niet (12:6 en 12:14). Zij wordt zelden uitgelegd, en nog zeldener bemind.
Dit boek gaat over haar. Het probeert één ding: haar terug te geven aan wie zij is. Want wie de Schrift leest zoals de Schrift zichzelf leest — vers naast vers, beeld naast beeld — ontdekt dat deze vrouw geen raadsel is maar een oude bekende. Zij is Israël: het volk bekleed met het licht van zijn God, gekroond met zijn 12 stammen, gedragen op dezelfde vleugels waarop het eens uit Egypte werd gedragen.
En daarom is dit boek, hoewel het over het laatste bijbelboek gaat, in de eerste plaats geschreven voor Joodse lezers. Niet om iemand tegen wil en dank te overtuigen, en niet om een volk in te lijven bij een verhaal dat het zijne niet zou zijn. Het tegendeel. Het wil laten zien dat de weg van de vrouw door de woestijn van begin tot eind de weg van Israël is, en dat de beloften die haar gedaan zijn, de hare blijven. Israël is Israël. Waar dit boek de gemeente ter sprake brengt, doet het dat als een tak die op de oude olijfboom is geënt — nooit als een stam die de wortel vervangt (Romeinen 11).
Het is een boek van beelden. Ik heb geprobeerd de vrouw te laten zien zoals Johannes haar zag — de zon, de arend, de vloed, de aarde die haar te hulp komt — en die beelden te laten spreken door ze naast hun herkomst te leggen: de Schelfzee, de Sinaï, de vrijstad, de profeet die belooft zijn bruid te lokken. Waar de weg door donker land voert, wordt dat niet verzwegen. Er is een nacht in dit verhaal, en dit volk kent haar niet uit een boek. Maar de vrouw gaat er niet in verloren. Zij wordt door de nacht heen gedragen, en zij komt de woestijn aan het eind niet rennend uit, maar leunend.
Wie zij is, waarvoor zij vlucht, op welke vleugels zij rust, waarvan zij leeft, hoe lang haar nacht duurt en hoe hij eindigt — dat is wat de bladzijden hierna, stap voor stap, willen uitzoeken. De vraag waarmee het boek opent, is ook de vraag waarmee het sluit, en het is de mooiste die de Schrift over haar stelt: wie is zij die daar uit de woestijn opkomt, en leunt op haar Liefste?