Ik zal haar lokken

Er is een profeet aan wie God iets vroeg wat Hij aan niemand anders vroeg: trouw met een vrouw van wie je weet dat ze je ontrouw zal zijn, krijg kinderen met haar, en beleef in je eigen huwelijk na wat Ik met Israël doormaak. De profeet heette Hosea, en zijn huwelijk werd een levend beeld van Gods hart. En midden in dat boek staat de mooiste liefdesverklaring van heel de Bijbel — maar zij begint op een manier die je de adem beneemt, want vóór God Zijn vrouw terugwint, neemt Hij haar eerst alles af.

Eerst: hoe het misging. Israël, Gods bruid, was achter andere minnaars aangelopen — de Baäls, de vruchtbaarheidsgoden van het land. En zij redeneerde zoals een ontrouwe vrouw redeneert: "Ik wil achter mijn minnaars aan gaan; die geven mij mijn brood en mijn water, mijn wol en mijn vlas, mijn olie en mijn drank" (Hosea 2:4; dit hoofdstuk volgt de HSV, die Hosea 2 drie verzen lager telt dan de Hebreeuwse Bijbel — het "lokken" van 2:13 heet daar 2:16). Zij dacht dat haar minnaars haar onderhielden. En dat is de tragiek van alle afgoderij: je schrijft de goede gaven van God toe aan de goden die ze nooit gaven. Want, zegt God, "zíj erkende niet dat Ik het was Die haar het koren, de nieuwe wijn en de olie gaf" (2:7). Alles waarvan zij dacht dat Baäl het gaf, kwam uit Zijn hand.

En hoe reageert een bedrogen God? Niet, zoals je zou verwachten, meteen met tedere woorden. Eerst met een muur. "Daarom, zie, Ik ga uw weg met dorens omheinen, Ik zal een muur opwerpen, zodat zij haar paden niet zal vinden" (2:5). Hij verspert haar de weg naar haar minnaars. En dan neemt Hij terug wat zij verkeerd had toegeschreven: "Ik zal Mijn koren terugnemen op zijn tijd, Mijn nieuwe wijn op de daarvoor bestemde tijd; Ik zal Mijn wol en Mijn vlas wegnemen" (2:8). Hij haalt haar leeg. Hij ontneemt haar precies datgene waarvan zij dacht dat het van haar minnaars kwam, tot haar handen leeg zijn en haar goden zwijgen en er niets meer over is om zich achter te verschuilen.

Het lijkt wreed. Het is het tegendeel. Want op al dat afnemen volgt een woord — en het begint met één onmogelijk voegwoord:

"Daarom, zie, Ikzelf ga haar lokken, Ik zal haar de woestijn in leiden, en naar haar hart spreken" (Hosea 2:13; Hebr. 2:16).

Daarom. Je verwacht na al dat afnemen: daarom zal Ik van haar scheiden. Daarom is het uit. En God zegt: daarom ga Ik haar het hof maken. Het afnemen was geen straf die op een echtscheiding uitliep; het was de opmaat tot een nieuwe verkering. Hij maakte haar handen leeg, niet om haar te laten verhongeren, maar om ze weer te kunnen vullen — deze keer met Zichzelf. Hij versperde de weg naar haar minnaars, niet om haar gevangen te zetten, maar om de enige weg over te laten die naar Hem toe leidt. En die weg loopt, zoals altijd, de woestijn in.

Ik zal haar de woestijn in leiden, en naar haar hart spreken. Waaróm moet het de woestijn zijn? In het land vol koren en wijn zijn de Baäls overal; daar is altijd een andere stem, een andere minnaar, een andere verklaring voor waar je brood vandaan komt. In de woestijn is dat allemaal weg. Geen akkers om je rijk aan te wanen, geen tempels van Baäl, geen menigte om je in te verbergen. Alleen zij, en Hij, en de stilte. Pas dáár, als alle andere stemmen zijn weggevallen, kan Hij tot haar hart spreken — niet tot haar verstand, niet tot haar plichtsbesef, maar tot dat diepste, verborgen deel dat alleen opengaat wanneer het veilig genoeg stil is. God leidt Zijn bruid het lege land in omdat liefde niet gedijt in het lawaai. Hij wil haar alleen, om haar het enige te kunnen zeggen wat zij van al haar minnaars nooit gehoord heeft.

En wat Hij haar belooft in die woestijn, keert de ergste plek van haar verleden om. "Ik zal haar daarvandaan haar wijngaarden geven, en het Dal van Achor tot een deur van hoop" (2:14). Het Dal van Achor — Achor betekent "ellende, onheil". Het was de plaats van Israëls diepste schande bij de intocht: daar werd Achan gestenigd omdat hij van de ban had gestolen, daar lag de vloek die een heel volk had doen struikelen. Het dal van de ramp. En God belooft juist dat dal te veranderen in een deur van hoop — de plek van je grootste mislukking wordt de doorgang naar je nieuwe begin. Zo doet Hij het altijd: Hij maakt van de woestijn een bruidskamer, van het dal van de ellende een deur van hoop, van de plaats waar je viel de drempel waarover je terugkeert.

En dan komt het intiemste woord van alle. "Op die dag, spreekt JHWH, zult u Mij noemen: mijn Man; en u zult Mij niet meer noemen: mijn Baäl" (2:15). In het Hebreeuws is er een woordspel dat je in het Nederlands bijna hoort. Baʿal betekent "heer, eigenaar, meester" — en het is ook de naam van de afgod. Israël noemde God tot dan toe mijn Baäl — mijn Meester, mijn Eigenaar, met precies dezelfde naam als de afgod om de hoek. En God zegt: dat is voorbij. Vanaf nu noem je Mij Ishi — mijn Man, mijn Geliefde. Geen bezitter meer, maar een echtgenoot. De verhouding gaat van eigendom naar liefde, van dienstbaarheid naar bruiloft — en de naam van de afgod verdwijnt zelfs van haar lippen.

En dan zegt God het driemaal, zoals een bruidegom onder de baldakijn zijn belofte driemaal uitspreekt, opdat er geen twijfel over bestaat: "Ik zal u Mij ondertrouwen voor eeuwig; ja, Ik zal u Mij ondertrouwen in gerechtigheid en in recht, in goedertierenheid en in barmhartigheid. In trouw zal Ik u Mij ondertrouwen; en u zult JHWH kennen" (2:18-19). Drie keer Ik zal u Mij ondertrouwen — voor eeuwig, in gerechtigheid, in trouw. Dit is geen herstel van het oude, wankele huwelijk; dit is een nieuw huwelijk, hechter dan het eerste, met bruidsgaven die niet kunnen bederven: recht, liefde, ontferming, trouw. En de bruidsschat die Hij haar meegeeft is het diepste wat er is: en u zult JHWH kennen — niet weten óver Hem, maar Hém kennen, zoals een vrouw haar man kent.

Naast de vrouw in de woestijn licht het hele beeld op. Waarom wordt zij daar gevoed door een hand die zich niet noemt (Openbaring 12:6)? Omdat God elke andere voeder heeft weggenomen — geen Baäl die haar koren geeft, geen minnaar die haar onderhoudt, alleen Hij, verborgen, die haar het manna neerlegt zodat zij eindelijk weet uit welke hand zij leeft. Waarom die drieënhalf jaar in de stilte, buiten het gezicht van iedereen? Omdat Hij haar alleen wil, om tot haar hart te spreken. De bewaring van de vrouw is geen kille overlevingsoperatie. Het is een verkering. De 1.260 dagen zijn de woestijn van Hosea 2: het lege land waar God Zijn vrouw, leeggehaald en stilgezet, eindelijk terugwint. Wat van buiten een belegering lijkt, is van binnen een huwelijksreis.

Leest u dit met lege handen — met, zo voelt het, alles afgenomen wat u dacht nodig te hebben, achtergebleven in een dor land waar geen van uw oude zekerheden nog groeit? Dan is dit misschien het woord dat u het hardst nodig hebt. Dat leeghalen hoeft niet het einde te zijn. Het kan het daarom van Hosea 2 zijn: niet "daarom laat Ik je gaan", maar "daarom ga Ik je terugwinnen". Hij versperde de weg naar uw minnaars om de weg naar Zijn hart vrij te maken. Hij nam uw handen leeg om ze met Zichzelf te vullen. En het dal van uw diepste ellende — de plek waar u het meest bent gestruikeld — is precies het dal dat Hij belooft te veranderen in een deur van hoop. Hij leidt u niet de woestijn in om u kwijt te raken. Hij leidt u erin om u, zonder alle andere stemmen ertussen, één ding te kunnen zeggen: Mijn bruid.

De vrouw wordt in de woestijn niet alleen bewaard. Zij wordt het hof gemaakt.