Glossarium

Dit glossarium verzamelt de voornaamste Hebreeuwse, Griekse en technische termen die door het boek heen gebruikt worden. Elke ingang geeft een korte werkdefinitie; de volledigere behandeling wordt geleverd in het hoofdstuk waarin de term voor het eerst wordt geïntroduceerd. Waar een Hebreeuws of Grieks woord verschijnt, wordt het weergegeven in transliteratie, met het oorspronkelijke schrift tussen haakjes voor de lezer die het in een Hebreeuwse of Griekse tekst wenst te raadplegen.

144.000. De verzegelden van Openbaring 7:4-8, gezien op de berg Sion in Openbaring 14:1-5. In dit boek: Israëls godvrezende Rest, met het profiel dat de profeten aan een Rest geven (zie Rest, en hoofdstuk 7 voor de teksten): vóór de naad godvrezend maar ten dele verhard ten aanzien van Jezus (Romeinen 11:25), bij de naad belijdend, geteld met losgeld (Exodus 30:12), verzegeld tegen de toorn (9:4) en niet tegen het beest (13:15), het Lam gevolgd tot in de dood (14:4, 13), en voltallig bij Hem op de hemelse Sion (14:1; Hebreeën 12:22; gewogen). Zij zijn niet in de wegname en wél op de olijfboom: de eerste natuurlijke takken die terugkomen (Romeinen 11:24), in de modus verzegeld. Eersteling betekent bij hen onderpand voor de nationale oogst (Romeinen 11:16, 26), geen rang en geen plafond. Behandeld in de hoofdstukken 7 en 13 en Bijlage D.

Adar II. De schrikkelmaand die af en toe door de Joodse geestelijke autoriteiten werd toegevoegd om de maankalender synchroon te houden met het zonne-landbouwjaar. De toevoeging van Adar II in 31 n.Chr. duwde het Pascha naar eind april, waardoor de kruisiging op een woensdag kon vallen en de opstanding drie dagen en drie nachten later, in vervulling van Mattheüs 12:40. Geïntroduceerd in hoofdstuk 2.

Anno Mundi (AM). Latijn voor in het jaar van de wereld. De jaartelling vanaf de schepping van Adam, gebruikt in het chronologische raamwerk van dit boek. Anno Mundi 6000 komt overeen met de herfst van 2034 n.Chr. op de standaardkalender. Geïntroduceerd in hoofdstuk 2 en Bijlage A.

Aparchē (ἀπαρχή). Grieks voor eerstelingen. De eerste schoof gerst of de eerste broden van tarwe, aan de Heer gebracht als onderpand dat de hoofdoogst Hem toebehoort. Het woord heiligt en vertegenwoordigt; het gradeert niet, en het duidt geen rang aan (1 Korinthe 15:23; Romeinen 11:16). De Kerk is de aparchē van de tarweoogst; de 144.000 zijn de aparchē van Israëls eigen oogst, het onderpand jegens de natie. Geïntroduceerd in hoofdstuk 2.

Bloedwreker. De Nederlandse vertaling van het Hebreeuwse Goel ha-dam (גואל הדם) — de losser van het bloed. Onder de Mozaïsche wet de bloedverwant die de plicht had om de moordenaar van een familielid te achtervolgen en te bestraffen (Numeri 35). Het tweede van de drie ambten van de Goel, naast losser en bruidegom. Geïntroduceerd in hoofdstuk 1.

Bozra. Een versterkte stad in het oude Edom (het huidige Jordanië), door de profeten genoemd als de plaats waar het orthodoxe Joodse overblijfsel zijn toevlucht zoekt gedurende de 1.260 dagen van de tweede helft, tot in de afsluitende 45 dagen van de zeventigste week (Jesaja 34, 63; Micha 2:12). De Goel daalt hier eerst neer, voordat Hij doorgaat naar Armageddon. Uitgebreid behandeld in hoofdstuk 15.

Bruiloftsgasten. De genodigden tot het bruiloftsmaal van het Lam (Openbaring 19:9), onderscheiden van de Bruid zelf. In dit boek: zij die ná het sluiten van de deur van de wegname (Mattheüs 25:10) tot waarachtig geloof komen. Het onderscheid is volgorde en modus, geen stand — zij worden op dezelfde olijfboom geënt, met dezelfde heiligheid van dezelfde wortel (Romeinen 11:16-24). Er is geen partiële opname; de wegname neemt álle wedergeborenen mee. Behandeld in de hoofdstukken 16 en 17.

Charagma (χάραγμα). Grieks voor gravure of brandmerk. Het merkteken dat door het regime van de antichrist op de rechterhand of het voorhoofd wordt opgelegd (Openbaring 13:16-18). Met hetzelfde werkwoord liet Ptolemaeus IV de Joden die hij tot slaafse staat terugbracht, "met vuur op het lichaam" merken met het klimopblad van Dionysus (3 Makkabeeën 2:28-29; χαράσσεσθαι). Geïntroduceerd in hoofdstuk 11.

Cheirographon. Grieks voor handgeschreven document of schuldbekentenis. Het juridische schuldbewijs dat de schuld van de mensheid vertegenwoordigde, dat aan het kruis genageld werd (Kolossenzen 2:14). Terloops vermeld; impliciet behandeld in de hoofdstukken 1 en 5.

Chesjwan. De achtste maand van de Joodse geestelijke kalender, overeenkomend met oktober-november. De 17e van de tweede maand is de dag waarop de vloed begon en Noach de ark inging (Genesis 7:11, 13); de zeven dagen van de aankondiging gaan daaraan vooraf (7:4, 10). Dat de tweede maand Chesjwan is, geldt onder de herfsttelling van rabbi Eliëzer (b. Rosj Hasjana 11b); rabbi Jehosjoea telt vanaf het voorjaar en komt op 17 Ijar uit. Vermeld in hoofdstuk 2 als één kandidaatvenster voor de vergadering van de wakende Bruid.

Dag van de Heer (Jom JHWH, יום יהוה). De oudtestamentische oordeelstijd, in dit boek gelezen als een periode met twee gezichten, niet als één etmaal. Het eerste gezicht is de periode zelf: de uitgebreide bezoeking die met de tekenen van het zesde zegel opent (Joël 2:31) en de bazuinen omspant — zodat de toorn vóór de gruwel begint en het beest een voorwerp binnen de Dag is, geen voorwaarde ervan. Het tweede gezicht is de climax: de verschijning van Christus die de antichrist verdelgt (2 Thessalonicenzen 2:8), ná de gruwel. Het is een periode van oordeel mét bewaring van een overblijfsel dwárs er doorheen. Behandeld in hoofdstuk 7 en Bijlage E.

Eerstelingen. Zie Aparchē. De Nederlandse term die door dit boek heen wordt gebruikt voor het oogstonderpand.

Eikon (εἰκών). Grieks voor beeld of gelijkenis. Het beeld van het beest dat de Valse Profeet met adem bezielt in Openbaring 13:15. Geïntroduceerd in hoofdstuk 11.

Elul. De zesde maand van de Joodse geestelijke kalender, overeenkomend met augustus-september. De eerste van Elul opent de 40-daagse periode van tesjoeva (bekering) die leidt naar de Grote Verzoendag. Het opheffen van het beschermende schild over Bozra op dag 1.290 valt in het begin van Elul 2034. Behandeld in hoofdstuk 15.

Geheel en piek. De wijze waarop dit boek de grote verdrukking leest: niet als twee losse verdrukkingen, maar als één grote verdrukking (de hele zeventigste week, Openbaring 7:14) mét een piek (de tweede helft ná de gruwel — satans uur — Mattheüs 24:21; het ergste van het uur van de beproeving, dat bij het zesde zegel aanbreekt, Openbaring 3:10). Geheel en piek dragen terecht dezelfde naam, gelijk een oorlog en haar zwaarste veldslag dezelfde naam dragen. De Bruid wordt vóór de piek uit het geheel weggenomen; het overblijfsel wordt dóór de piek heen bewaard — de twee cohorten (zie aldaar). Behandeld in hoofdstuk 7 en Bijlage E.

Goel (גואל). Hebreeuws voor losser-bloedverwant. De bloedverwant die onder de Mozaïsche wet de drievoudige plicht had om de verloren erfenis van een verwant terug te kopen, de weduwe van de verwant te huwen om een erfgenaam te verwekken, en het bloed van de verwant te wreken (Leviticus 25; Numeri 35; Ruth 4). De drie ambten zijn onlosmakelijk. De hele Bijbel identificeert Jezus als de Goel van de mensheid. Geïntroduceerd in de Inleiding en uitgewerkt door het hele boek heen.

Goel ha-dam (גואל הדם). Zie Bloedwreker.

Harpazō (ἁρπάζω). Grieks voor wegrukken of opnemen. Het werkwoord dat in 1 Thessalonicenzen 4:17 gebruikt wordt om de vergadering van de wakende Bruid te beschrijven, voor de ontmoeting met de Heer in de lucht. De Latijnse Vulgaat vertaalt dit met rapiemur, waaruit de Engelse term rapture is afgeleid. Geïntroduceerd in hoofdstuk 7.

Hosjana Rabba. Hebreeuws voor het grote Hosanna. De zevende en laatste dag van het Loofhuttenfeest, traditioneel beschouwd als de afsluitende dag van het goddelijke oordeel. Dag 1.335 van de profetie van Daniël valt op Hosjana Rabba in 2034 (21 Tisjri); Sjemini Atseret, de achtste dag, volgt de dag erna. Behandeld in hoofdstuk 17 en Bijlage A.

Jezus (ישוע). De Hebreeuwse naam van Jezus, betekenend Hij verlost of JHWH is verlossing. Het boek gebruikt Jezus en Jezus door elkaar, met de voorkeur voor Jezus waar de Hebreeuwse achtergrond argumentatief gewicht draagt. Geïntroduceerd in de Inleiding.

Jom Kippoer. Hebreeuws voor de Grote Verzoendag, de meest plechtige dag van het Joodse jaar, vallend op de tiende van Tisjri. Behandeld in hoofdstuk 15.

Karath (כרת). Hebreeuws voor afgesneden, afgehouwen, gedood. Het werkwoord dat in Daniël 9:26 gebruikt wordt om het uitroeien van de Gezalfde na de negenenzestigste week te beschrijven. Geïntroduceerd in hoofdstuk 2.

Keten. Het beeld waarmee dit boek de chronologie (de datering, het jaar 2034) typeert: een keten is zo sterk als haar zwakste schakel — hier de Masoretische scheppingsepoche, die de voleinding draagt. Tegenover de waaier van de structuur (zie aldaar) wordt de keten met open hand vastgehouden: het venster, beargumenteerd maar falsifieerbaar. De methodische sleutel van het model is de keten van de structuur-dragende waaier te scheiden. Behandeld in de Bijlagen F, G en H.

Kraker, de. De werkterm van dit boek voor Satan en de opstandige machten die de aarde bezet houden als onrechtmatige bezitter. De kraker houdt het eigendom vast waarop hij geen juridisch recht heeft en weigert te vertrekken totdat de rechtmatige Eigenaar terugkeert om hem fysiek te ontruimen. Geïntroduceerd in de Inleiding; raamwerk door het hele boek heen.

Maranatha. Een Aramese groet die onder de vroegste christenen gebruikt werd, betekenend Onze Heer, kom. Te vinden in 1 Korinthe 16:22. De adem van de Bruid, zoals het boek dat beschrijft. Geïntroduceerd in de Inleiding; slotwoord van hoofdstuk 18.

Maskilim (משכילים). Hebreeuws voor de verstandigen of zij die onderwijzen. De term die in Daniël 11:33-35 en 12:3 gebruikt wordt voor de verstandige leraren die schijnen als de sterren tijdens de zeventigste week. Behandeld in hoofdstuk 17.

Meestercontract. De term van dit boek voor de 70 weken van jaren (490 jaar) van Daniël 9, het juridische raamwerk waarbinnen de Goel Zijn Bruid terugkoopt en Zijn troon terugneemt. Geïntroduceerd in hoofdstuk 2.

Meesterklok. De term van dit boek voor het 6.000-jaarse raamwerk van de menselijke geschiedenis, van de schepping van Adam tot het sluiten van het zesde millennium in 2034. De klok loopt in millennium-dagen die overeenkomen met de zeven dagen van de scheppingsweek. Geïntroduceerd in de Inleiding; raamwerk door het hele boek heen.

Modus. De wijze waarop een gezelschap de zeventigste week doorkomt: weggerukt (de Bruid), verzegeld (de 144.000), bewaard ter plaatse (de vrouw in de woestijn), overgeleverd en daarna opgewekt (de overigen van haar zaad; Openbaring 20:4). Modus is toewijzing en bediening, geen verdienste en geen rang; de twee modi van de dag van de Heer staan in Zacharia 14:5 en Openbaring 20:4, en 1 Korinthe 15:23 zet ze in één orde. Behandeld in de hoofdstukken 7 en 9 en Bijlage D.

Olijfboom, de ene (Romeinen 11). Paulus' beeld waarmee dit boek de Bruid afbakent: één edele olijfboom, waarvan de gelovige Israëlieten de natuurlijke takken zijn en de gelovige heidenen als wilde takken zijn ingeënt (Romeinen 11:17-24). De Bruid is dus de olijfboom zoals hij bij de wegname vergaderd wordt: álle ware gelovigen tot dan toe — Jood en heiden, oud en nieuw verbond, samen één lichaam (Abraham vader van álle gelovigen, Romeinen 4; samen volmaakt, Hebreeën 11:40). Het beeld houdt het model vrij van zowel dispensationalisme (geen twee volken met twee heilswegen) als vervangingsleer (de natuurlijke takken worden weer geënt, Romeinen 11:24). Binnen die ene boom staan drie onderscheiden verloste categorieën: de verheerlijkte Bruid, het herstelde nationale Israël, en de schaap-naties, met daarnaast de bruiloftsgasten, verheerlijkt maar niet de Bruid. Behandeld in de hoofdstukken 16 en 17.

Pinksterfeest. Het feest dat 50 dagen na het Feest van de Eerstelingen plaatsvindt, ook Sjavoeot (het Wekenfeest) genoemd. De dag waarop de Geest werd uitgestort in 31 n.Chr. en de Kerk geboren werd als de eerstelingen van de tarwe (Handelingen 2). Behandeld in hoofdstuk 2.

Plērōma (πλήρωμα). Grieks voor volheid. De term die in Romeinen 11:25 gebruikt wordt voor de volheid van de heidenen — het vooraf bepaalde aantal gelovigen uit de naties van wie de inzameling het huidige tijdperk afsluit. Vermeld in hoofdstuk 2.

Pleura (πλευρά). Grieks voor zijde. Het woord dat in Johannes 19:34 gebruikt wordt voor de zijde van Christus, doorboord door de Romeinse speer. Hetzelfde woord vertaalt in de Septuaginta het Hebreeuwse tsela (rib/zijde), dat in Genesis 2:21-22 gebruikt wordt voor de plaats waaruit Eva genomen werd. De Bruid komt uit de zijde van de Bruidegom. Behandeld in hoofdstuk 16.

Pneuma (πνεῦμα). Grieks voor adem of geest. Hetzelfde woord vertaalt het Hebreeuwse roeach. In Openbaring 13:15 geeft de Valse Profeet pneuma aan het beeld van het beest — een opzettelijke omkering van Genesis 2:7, waar God nesjama in Adam blies. Vermeld in hoofdstuk 11.

Rest. Het overblijfsel dat God aan de andere kant van een oordeel overhoudt. De profeten geven het een vast profiel — het merkteken op het voorhoofd vóórdat de slag valt, de arme en ootmoedige mond zonder bedrog, het gedenkboek, en de vergeving om de trouw aan de vaderen — dat in hoofdstuk 7 met zijn teksten wordt uitgeschreven. Een Rest is per definitie wat óverblijft: bewaard worden is haar roeping en niet haar gemis. In dit boek zijn de 144.000 Israëls godvrezende Rest — vóór de naad godvrezend en tegelijk ten dele verhard ten aanzien van Jezus, totdat de volheid van de heidenen is binnengegaan (Romeinen 11:25), bij de naad belijdend, en daarna verzegeld op de aarde gelaten. Zij is geen deel van de Bruid en geen gast, maar staat op dezelfde olijfboom, in de modus verzegeld. Zie 144.000 en Modus. Behandeld in de hoofdstukken 7 en 13 en Bijlage D.

Sanhedrin. De hoogste Joodse raad van 70 oudsten tijdens de tweede-tempelperiode, samenkomend in Jeruzalem en religieuze en juridische autoriteit uitoefenend over de natie. Vermeld door het hele boek heen.

Sitna (שטנה). Hebreeuws voor aanklacht of brief van de tegenstander. De juridische aanklacht die tegen het Joodse volk werd ingediend in het eerste regeringsjaar van Xerxes I, opgetekend in Ezra 4:6; zij valt in de winter van 486/485 v.Chr., Anno Mundi 3481. Het woord deelt zijn wortel met Satan (de aanklager). Bij de Sitna begint in dit boek géén klok. De bloklijn van de wijzerplaat ligt op AM 3480 en komt voort uit de spiegeling 480 + 480 — uit de vorm van de klok, niet uit een gebeurtenis. De Sitna valt één jaar ná die lijn; zij is de eerste aanklacht-stem van het tijdvak dat daar opent, niet de opening ervan. Blok IV is een spanne van AM 3480 tot AM 6000, en 2034 hangt aan de epoche alleen. Behandeld in Bijlage A; het volledige historische pleidooi in het begeleidende werk Gods Algoritme.

Sjavoeïm sjivïm (שבעים שבעים). Hebreeuws voor 70 weken (letterlijk 70 zevens). De uitdrukking die in Daniël 9:24 gebruikt wordt om het 490-jarige Meestercontract aan te duiden. Geïntroduceerd in hoofdstuk 2.

Sjavoeot. Zie Pinksterfeest. De Hebreeuwse naam voor hetzelfde feest.

Sjemini Atseret. Hebreeuws voor de achtste dag van de bijeenkomst. Het feest dat onmiddellijk volgt op de zeven dagen van het Loofhuttenfeest, de dag na Hosjana Rabba; in 2034 op 4 november, de sabbat waarop het rijk begint. Behandeld in hoofdstuk 17.

Sjomem (שמם) / Mesjomem (משמם). Hebreeuwse wortel die verwoesten betekent. Het deelwoord mesjomem betekent degene die verwoest (de actieve vernietiger); de eenvoudiger vorm sjomem betekent het verwoeste ding (de passieve ruïne). Daniël 9:27 speelt met dit onderscheid: de vernietiger wordt teruggebracht van mesjomem tot sjomem. Behandeld in hoofdstuk 15 en Bijlage A.

Soekot. Hebreeuws voor het Loofhuttenfeest of Tabernakelfeest, het zevendaagse herfstfeest dat de woestijntocht van Israël herdenkt (Leviticus 23:33-43). Een van de drie pelgrimsfeesten. Behandeld in hoofdstuk 16.

Stephanos (στέφανος). Grieks voor kroon, specifiek de lauwerkrans die toegekend werd aan een overwinnaar of atleet. Onderscheiden van diadēma, de koninklijke kroon van een soeverein. De verlosten worden in het nieuwe Jeruzalem gekroond met stephanos. Vermeld in de hoofdstukken 4 en 17.

Tesjoeva (תשובה). Hebreeuws voor terugkeer of bekering. De 40-daagse periode van de eerste van Elul tot de Grote Verzoendag, traditioneel in de orthodoxe Joodse praktijk in acht genomen als een tijd van voorbereiding. Het overblijfsel van Bozra roept het uit in tesjoeva tijdens deze 40 dagen in 2034. Behandeld in hoofdstuk 15.

Tetelestai (τετέλεσται). Grieks voor het is volbracht. Het laatste woord van de Goel vanaf het kruis (Johannes 19:30). De Griekse voltooide tijd duidt op een volbrachte handeling met blijvend gevolg — het werk is gedaan en blijft gedaan. Vermeld in hoofdstuk 5.

Tisjri. De zevende maand van de Joodse geestelijke kalender, maar de eerste maand van de burgerlijke kalender, overeenkomend met september-oktober. Tisjri 1 is het Bazuinenfeest (Rosj Hasjana); Tisjri 10 is de Grote Verzoendag (Jom Kippoer); Tisjri 15-21 is het Loofhuttenfeest. De zeventigste week opent op Tisjri 1, 2027, in de chronologie die in dit boek wordt voorgesteld. Behandeld door het hele boek heen, met technische details in Bijlage A.

Tsela (צלע). Hebreeuws voor zijde. Genesis 2:21-22 vermeldt dat Eva gebouwd werd uit Adams tsela. De traditionele vertaling rib onderschat de term. Behandeld in hoofdstuk 16.

Twee cohorten. De twee gezelschappen die in tegengestelde verhouding staan tot de éne grote verdrukking (zie Geheel en piek). Het eerste is de Bruid, vóór de piek uit het geheel weggenomen — omhoog, naar de troon (voorop in de schare van Openbaring 7:9-17; het weggerukte Kind, Openbaring 12:5). Het tweede is het overblijfsel, bewaard dóór de piek heen — omlaag, de woestijn in (Mattheüs 24; de vrouw, Openbaring 12:6; de benauwdheid van Jakob, Jeremia 30:7). Eén volk kan niet tegelijk naar de bergen vluchten én verheerlijkt vóór de troon staan: het zijn twee cohorten, geen twee golven van de Bruid. Israëls verzegelde Rest (de 144.000, Openbaring 7:4-8) hoort bij het tweede: zij blijft op aarde, in een eigen modus naast de vrouw. Het schema telt cohorten en geen rangen; zie Modus voor de modi op de dag van de Heer. Behandeld in de hoofdstukken 7 en 9 en Bijlage E.

Waaier. Het beeld waarmee dit boek de structuur van het model typeert (tegenover de keten van de chronologie, zie aldaar): de plaats bij de toorn van 6:17, met de thlipsis/orgē-sleutel als grond, het geheel/piek-onderscheid en de twee cohorten; het adres van 3:10 bevestigt, maar draagt niet. Een waaier is redundant en robuust — zij rust op meerdere steunpunten, zodat zij blijft staan als men er één wegslaat. Daarom wordt de structuur met vaste hand verdedigd, terwijl de keten (het jaartal) met open hand wordt vastgehouden. Behandeld in de Bijlagen F, G en H.