De eerste vier zegels

15 min lezenGoël

Er is een soort liefde die gevaarlijk wordt wanneer de geliefde wordt geschaad.

Een vader van wie de dochter op straat is geslagen, is geen kalme man op weg naar het politiebureau. Hij is iets heel anders. Hij beweegt zich aan de rand van wat de beschaving kan vasthouden. Diezelfde man zou een uur eerder een vreemde geholpen hebben een band te verwisselen. Een uur later beweegt hij met een voornemen dat de wet zorgvuldig moet kanaliseren opdat het geen afzonderlijke misdaad wordt. De verschuiving is niet van liefde naar haat. De verschuiving is van liefde-in-rust naar liefde-in-beweging. Hetzelfde vuur brandt in beide richtingen.

De Hebreeuwse wet begreep dit vuur. Zij deed niet alsof het vuur weggepraat kon worden. In plaats daarvan gaf zij het vuur een naam en een functie. De man van wie een bloedverwant vermoord was, kreeg een formele rol in het rechtssysteem toegewezen, een rol die zowel gezag als verplichting droeg. Hij was de goel ha-dam — de bloedwreker. Numeri 35 zet zijn rechten en zijn grenzen uiteen. Hij mocht de doodslager achtervolgen tot aan de grenzen van een vrijstad. Hij mocht de zaak voor de oudsten brengen. Als de oudsten de doodslager schuldig bevonden, was de goel ha-dam degene die het vonnis voltrok. De staat voltrok in het oude Israël geen executies van moordenaars. De verwant deed dat.

Dit was geen eigenrichting. Het was de wettelijke uitdrukking van familieliefde. Een gemeenschap die haar leden liefheeft, beschermt hen wanneer zij bedreigd worden en wreekt hen wanneer zij geschaad worden. De bloedwreker was geen aparte persoon naast de verwant-losser. Hij was dezelfde man, die de derde van zijn drie samengerolde plichten vervulde.

De goel verscheen al in Boaz. Onze Verlosser van de wereld, Jezus zelf, loste al de verloren akker en nam de weduwe als Zijn Bruid. Wat in dit boek nog niet aan bod kwam, is de goel die zijn derde ambt vervult. Dat staat op het punt te gebeuren.

Wanneer het Lam in het hart van de troon reikt naar het eerste zegel van de boekrol, zet Hij niet de wraak van een boze godheid tegen het menselijke ras in gang. Hij beweegt zich als de goel ha-dam — de wreker van Wie de Bruid mishandeld is, het volk opgejaagd en de naam van de Vader 6.000 jaar lang gelasterd. Het vuur dat Hem naar het kruis dreef, is hetzelfde vuur dat Hem naar de zegels drijft. Liefde-in-rust wordt liefde-in-beweging. Dezelfde Persoon, hetzelfde hart, een andere houding.

De vier ruiters zijn de eerste stap.

Het verbreken van het eerste zegel

"En ik zag hoe het Lam het eerste van de zegels opende en ik hoorde een van de vier dieren met een stem als van een donderslag zeggen: Kom en zie!" (Openbaring 6:1).

De stem is een van de vier levende wezens rondom de troon — het wezen met het leeuwengezicht, in de meest waarschijnlijke toewijzing — dat een ruiter toeroept die op dit signaal heeft gewacht. De Griekse gebiedende wijs is enkel Kom. De vier cherubs rondom de troon van God zijn de wettelijke getuigen van het Oude Testament; zij verschijnen in Ezechiël 1 rondom dezelfde troon, en zij zijn er vanaf het begin geweest. Nu openen zij de formele procedure van de zeventigste week. Kom. Elk van de eerste vier zegels wordt opgeroepen door een van de vier wezens. Het hof roept zijn eerste getuigen.

Wat de bladzijde uitrijdt, is een wit paard.

"En ik zag en zie, een wit paard, en Hij Die erop zat, had een boog. En Hem werd een kroon gegeven en Hij trok uit, overwinnend en om te overwinnen." (6:2).

Eeuwenlang hebben sommige lezers gedacht dat deze ruiter Christus zelf was. De witte kleur, de kroon, het overwinnen — op het eerste gezicht klinkt het allemaal goed. Maar zet deze ruiter naast de eigenlijke terugkeer van Christus in Openbaring 19, en de verschillen zijn onmiskenbaar. De Christus van Openbaring 19 draagt veel kronen — diademen, de koninklijke kronen van een werkelijke koning. Deze ruiter draagt één enkele stephanos, de krans van een zegevierende atleet. De Christus van Openbaring 19 hanteert een zwaard dat uit Zijn mond komt, een wapen van waarheid dat Zijn vijanden vernietigt door spraak. Deze ruiter draagt een boog, en er is geen sprake van pijlen. De Christus van Openbaring 19 overwint met Zijn bloeddoorweekte gewaad en de legers van de hemel achter zich. Deze ruiter overwint doordat hem zijn kroon gegeven wordt. Iemand overhandigt hem gezag dat niet in hemzelf zijn oorsprong heeft.

De eerste ruiter is niet Christus. Hij is de nagemaakte Christus van de kraker. De antichrist maakt zijn entree niet met geweld maar met diplomatie — een boog zonder pijlen is de visuele handtekening van een man die dreigt maar nog niet schiet. Hij arriveert met het aanbod van vrede en voorspoed aan een wereld die wanhopig is naar beide. Het zevenjarige verbond van Daniël 9:27 wordt ergens in dit openingsvenster met overmacht sterk gemaakt. De wereld begroet hem als een redder. De eerste stap van de goel ha-dam ziet er, misleidend, uit als een vrede.

Maar de ruiter heeft een soort vrede die zijn eigen vernietiging bevat. Het witte paard is een namaak. En de namaak wordt ontmaskerd op het moment dat het tweede zegel verbroken wordt.

Het tweede zegel — het rode paard

"En toen het Lam het tweede zegel geopend had, hoorde ik het tweede dier zeggen: Kom en zie! En een ander paard, een rood paard, trok uit, en aan hem die erop zat, werd macht gegeven de vrede van de aarde weg te nemen, en te maken dat men elkaar zou afslachten. En hem werd een groot zwaard gegeven." (6:3-4).

De vrede lost snel op. De wereld die de witte ruiter als vredestichter verwelkomde, ontdekt dat de vrede slechts een masker was voor de consolidatie van zijn macht. Wanneer die consolidatie voltooid is, is de vrede niet langer nodig. Het masker valt af. Het rode paard rijdt uit.

Het tweede zegel is wereldwijde oorlog op een schaal die het menselijke ras nog niet gekend heeft. Dat men elkaar zou afslachten — de taal is wederkerig, wederzijds, een burgerlijke ineenstorting in plaats van twee legers die op elkaar botsen. Burgeroorlog binnen naties, regionale oorlogen tussen buren, de langzame ineenstorting van de internationale orde tot een lappendeken van gewapende enclaves. Het rode paard krijgt een groot zwaard — machaira megalē — een zwaar wapen, in staat niet alleen lichamen te doorklieven maar ook de structuren die de mensheid sinds de tweede wereldoorlog bijeengehouden hebben. Verdragen rafelen uit. Bondgenootschappen lossen op. De voorzieningsketens die miljarden voedden, beginnen te breken.

Dit is de eerste smaak van de zeventigste week van de hand van de wreker. Het ziet er aanvankelijk niet uit als onze Verlosser die handelt. Het ziet eruit als gewone menselijke catastrofe. Maar elke gebeurtenis in Openbaring, nadat de zegels beginnen te breken, gebeurt omdat de zegels breken. Het Lam opent het zegel; het rode paard mag rijden. Het hof heeft deze stap geautoriseerd, en de kraker — die denkt dat hij wint wanneer zijn systeem zijn tanden laat zien — wordt in feite het open veld in gemanoeuvreerd door een Goel die precies weet wat Hij doet.

Oorlog is niet willekeurig in de economie van de wreker. Oorlog is het moment waarop de leugens van de kraker over vrede en vooruitgang worden ontmaskerd. De Bruid ziet, bij het licht van de brand, wat zij in het comfort had geweigerd te zien.

Het derde zegel — het zwarte paard

"En toen het Lam het derde zegel geopend had, hoorde ik het derde dier zeggen: Kom en zie! En ik zag, en zie, een zwart paard, en hij die erop zat, had een weegschaal in zijn hand. En ik hoorde te midden van de vier dieren een stem zeggen: Een maat tarwe voor een penning en drie maten gerst voor een penning. En breng de olie en de wijn geen schade toe." (6:5-6).

Oorlog vernietigt infrastructuur. Vernietigde infrastructuur vernietigt economie. De derde ruiter rijdt uit met een weegschaal — de schaal van een markt die haar evenwicht verloren heeft en nu werkt door rantsoenering. Een penning was in de eerste eeuw een vol dagloon, het standaardloon van een landarbeider. Een maat tarwe — ongeveer een liter — was één maaltijd. De stem vanaf de troon kondigt aan: één volle dag arbeid koopt je één maaltijd.

De gerst is iets goedkoper, drie maten voor hetzelfde loon, maar gerst was in de oude wereld het voedsel van de armoede. Tarwe was voor de tafel; gerst was voor de wanhopige. De prijsstelling is de taal van hyperinflatie en hongersnoodprijzen. Een werkende man kan zichzelf in leven houden, maar niet zijn gezin. Het brood op tafel is het enige brood.

Dan de vreemde instructie — breng de olie en de wijn geen schade toe. Olijfolie en wijn waren de luxe-exportgoederen van de Romeinse wereld, de waren die door de rijken geconsumeerd werden. De stem kondigt aan dat de hongersnood selectief is. De armen gaan zonder brood; de rijken houden hun genotsmiddelen. De klassenscheiding wordt niet verlicht door de catastrofe; zij wordt erdoor verscherpt. Het economische systeem van de kraker valt, wanneer het onder stress getest wordt, terug op het beschermen van de elite en het uithongeren van de werkers. Iedereen die een moderne economische crisis heeft meegemaakt, heeft deze dynamiek in het klein gezien. Het derde zegel maakt het wereldwijd.

Dit is het zegel dat miljarden mensen in de armen zal drijven van elke leider die belooft het voedselsysteem te repareren. Het economische plan van de antichrist, wanneer het arriveert in hoofdstuk 13 van Openbaring met zijn merkteken op de rechterhand, is het antwoord op het derde zegel. Mensen nemen het merkteken omdat het derde zegel hen wanhopig gemaakt heeft. Onze Verlosser staat toe dat de wanhoop zich ontwikkelt, omdat in de economie van de wreker de oplossingen van de kraker zichtbaar genoeg moeten zijn dat zij geweigerd kunnen worden. Het merkteken van het beest kan geen verleiding zijn als er geen hongersnood is die mensen ernaartoe drijft.

Onze Verlosser laat Zijn vijand de val bouwen. Hij zal hem later laten dichtklappen.

Het vierde zegel — het vale paard

"En toen het Lam het vierde zegel geopend had, hoorde ik de stem van het vierde dier zeggen: Kom en zie! En ik zag, en zie: een vaal paard, en die op hem zat, zijn naam was de dood, en het rijk van de dood volgde hem. En hun werd macht gegeven over het vierde deel van de aarde om te doden met het zwaard, met honger, met de dood en door de wilde dieren van de aarde." (6:7-8).

De vierde ruiter heeft een naam. De dood. En te voet achter hem aan — de enige van de vier ruiters met een metgezel — komt het rijk van de dood, de verblijfplaats van de onrechtvaardige doden. De dood oogst de lichamen. Het rijk van de dood verzamelt de zielen. Zij werken in tandem. Het koninkrijk van de kraker heeft dit altijd gedaan. Oorlog doodt; hongersnood doodt; pest doodt; roofdieren doden. Het vierde zegel is niet zozeer een nieuw soort catastrofe als wel het cumulatieve effect van de eerste drie dat zijn wiskundige conclusie bereikt.

De zinsnede het vierde deel van de aarde zou ons moeten doen schrikken. Zij noemt het bereik: de vier ruiters krijgen gezag over een vierde van de aarde (6:8). Hoeveel er sterven, zegt de tekst niet.

Lees dat getal opnieuw. 2 miljard.

Een dodental noemt de tekst hier niet; het eerste dat Openbaring noemt, staat bij de zesde bazuin (9:18). Wat er staat, is het bereik: zwaard, honger, dood en wilde dieren over een vierde van de aarde, in de openingsbeweging van de zeventigste week.

Dit is hoe de eerste stap van de wreker eruitziet. Het is geen driftbui. Het is het methodische, escalerende gevolg van het systeem van de kraker dat ontmaskerd wordt bij afwezigheid van de beteugeling die het 2.000 jaar lang heeft tegengehouden. De eerste ruiter rijst op omdat de weerhouder een eerste stap opzij doet; uit het midden gedaan (2 Thessalonicenzen 2:7) wordt hij pas later, ná de wegname van de Bruid. De tweede, derde en vierde rijden omdat de eerste de diplomatieke dekmantel heeft weggehaald die de kraker in staat stelde rustig te opereren. De zegels strippen de schijn één voor één weg, totdat de wereld bij daglicht naar haar eigen koninkrijk moet kijken en moet beslissen of zij zich bekeert of dieper graaft in het aanbod van de kraker.

Het grootste deel van de wereld zal dieper graven. Dit zal zich afspelen terwijl de zeventigste week zich ontvouwt. Onze Verlosser staat het toe. Hij moet het toestaan. Als de heerschappij van de kraker voor altijd beëindigd moet worden, moet het menselijke ras dat eronder leeft de kans krijgen te zien wat die heerschappij werkelijk voortbrengt, en te kiezen. De zegels leggen de wereld geen vonnis op; zij ontmaskeren de wereld voor wat zij al die tijd geweest is. Onze Verlosser is de wreker van het bloed van Zijn Bruid, en het eerste wat een wreker moet doen, is de moord in de openbaarheid brengen waar hij kan worden aangepakt.

Waarom de wreker zo handelt

Doe even een stap terug van de vier ruiters en merk de vorm op van wat tot nu toe te zien was.

Het Lam in het hart van de troon verbreekt het eerste zegel — en een nagemaakte Christus rijdt uit. Het Lam verbreekt het tweede zegel — en de vrede van de namaak lost op in oorlog. Het derde zegel — en de economie van de oorlog hongert de werkende bevolking uit. Het vierde zegel — en dood en verderf krijgen macht over een vierde van de aarde. Elk zegel introduceert niet iets nieuws in de wereld. Elk zegel verwijdert een laag beteugeling van iets dat al die tijd al in het koninkrijk van de kraker geopereerd heeft. De antichrist werd niet mogelijk bij het eerste zegel; hij werd zichtbaar bij het eerste zegel. Oorlog begon niet bij het tweede zegel; oorlog werd onbeheersbaar bij het tweede zegel. Het derde en vierde zegel volgen hetzelfde patroon. De wreker schept geen chaos; de wreker laat de chaos gezien worden.

Dit is de juridische filosofie van de goel ha-dam. De Hebreeuwse wet vereiste dat de moord publiekelijk vastgesteld werd voordat de wreker kon handelen. Het lichaam moest gevonden worden. De getuigen moesten getuigen. De moord moest uit de schaduw in de rechtszaal van de stadspoort gebracht worden, waar de oudsten haar konden onderzoeken. Pas dan, met de zaak helder gemaakt, kon de verwant zich bewegen.

De kraker heeft zijn koninkrijk 2.000 jaar lang verborgen gehouden in de schaduwen van de normaliteit. Zijn oorlogsmisdaden zijn vergoelijkt als politiek. Zijn economische geweld is vergoelijkt als kapitalisme. Zijn morele verdorvenheid is vergoelijkt als vrijheid. Zijn godslasteringen zijn vergoelijkt als religie. De zegels beëindigen de uitvluchten. De zegels zijn de formele rechtszitting waarin de heerschappij van de kraker eindelijk onder het licht onderzocht wordt, en elke getuige — economisch, militair, demografisch, geestelijk — getuigt op zijn beurt tegen hem. De wreker slaat nog niet toe. Het hof verzamelt nog bewijs. Maar de zaak wordt opgebouwd.

En de zaak wordt opgebouwd door de kraker zelf. De vier ruiters zijn geen uitwendige straffen; zij zijn het eigen systeem van de kraker, ontdaan van zijn dekmantel. De witte-paard-antichrist is de eigen keuze van leider van de kraker. De rode-paard-oorlog is de eigen manier van de kraker om macht te consolideren. De zwarte-paard-hongersnood is de eigen economie van de kraker, volledig in werking. De vale-paard-dood is het natuurlijke product van de vorige drie. De kraker bouwt zijn eigen veroordeling.

Dit is waarom de goel ha-dam zich met geduld kan bewegen. Hij hoeft het vonnis niet te overhaasten. Hoe langer de kraker mag opereren, hoe zichtbaarder de zaak wordt. De eerste vier zegels zijn de zichtbaarheidsfase. De wreker maakt foto's. De schalen, wanneer zij komen, zijn het vonnis.

Maar er is een grens aan hoe lang de zichtbaarheidsfase kan lopen, en de grens is het geduld van het bloed van de Bruid. Die grens komt nu in zicht.

Op weg naar het vijfde zegel

Wanneer de eerste vier zegels hun loop hebben gehad, verschuift het visioen van Johannes. De ruiters houden op met rijden. Het hof keert zijn aandacht van de aarde naar een andere getuige, van wie de stem twee millennia heeft gewacht om in het open hof van de hemel gehoord te worden.

Onder het altaar van God roepen de zielen van de martelaren het uit.

Hoe lang nog, Heer, U Die heilig en waarachtig bent, oordeelt en wreekt U ons bloed niet aan hen die op de aarde wonen?

De zaak van de wreker heeft het punt bereikt waarop de getuigen zelf het getuigenbankje innemen.

Het volgende hoofdstuk stapt het vijfde zegel binnen. Het volgt het bloed van de heiligen van Abel door de profeten, door Stefanus, door de vroege kerk, door 20 eeuwen van vervolging, de ondergrondse eredienst van het huidige tijdperk in, en de getuigen van de zeventigste week in. Het laat zien waarom de wreker wacht, hoe lang hij wacht, en wat het moment in gang zet waarop zijn geduld eindelijk in beweging omslaat. Het laat ook zien, in het verbreken van het zesde zegel, hoe de hemelen zelf worden teruggerold als een boekrol — en onderzoekt de zaak voor de eerstelingenoogst van de tarwe, de wakende Bruid die thuisgehaald wordt voordat het zevende zegel valt.

Het Lam is nog steeds op de troon. Zijn hand beweegt nog steeds. De vier ruiters hebben hun werk gedaan. Het bloed onder het altaar staat op het punt te spreken.

De wreker staat op.