Run B, en wat het geboortevenster aan de doopas ontleent

Run B koppelt de geboortekant aan de doop. Bij het model van hoofdstuk 8 komen twee predicaten. B-1a is de Tiberius-vloer: de doop valt niet vóór Tiberius' 15e jaar, dus doop ≥ AD 27, met 27 als ondergrens bij inclusief tellen. G-3 is Lukas 3:23, "ongeveer 30" als leeftijdsband 28-32. De doop wordt niet op één jaar vastgezet maar uitgedraaid over 27-29; de leeftijd is doopjaar + geboortejaar − 1, zonder jaar 0. De som reproduceert de terugteltabel exact: bij doop AD 27 is een kind van 7 v.Chr. 33 jaar, van 6 v.Chr. 32, van 5 v.Chr. 31, van 4 v.Chr. 30.

De koppeling laat 149 cellen leven en doodt er 607. Voor de drie 4/3-ketens — C, CA, HV — blijft als geboortejaar over 6, 5, 4 v.Chr. SY, op sterfjaar 1 v.Chr., houdt 5 tot 1 v.Chr. In de doodsmatrix doodt Mattheüs 2 "ná de dood" 264 cellen, G-3 buiten de leeftijdsband 364, Mattheüs 2 "vijf jaar of meer vóór de dood" 120. De som, 748, overschrijdt de 607 omdat een cel aan twee klemmen tegelijk kan sterven en dan bij beide telt; dat geldt voor 141 cellen (bijlage B).

Het verschil met run A is twee cellen. Vrijstaand stond C/CA/HV op 8-4 v.Chr., met 8 als postulaat (twee jaar marge op de Mattheüs-grens) en 7 zacht; gekoppeld staat zij op 6-4. De doopas neemt 8 én 7 weg — de twee zachtste cellen van de vroege rand. 8 was al postulaat; 7 valt op de leeftijdsband, want bij doop AD 27 is een kind van 7 v.Chr. 33 jaar, net buiten Plummers band 28-32. De vaste kern 6-5-4 valt op Mattheüs en op robuustheid, niet op de doop. Het venster ontleent zijn vaste kern dus niet aan de doop-/kruisigingsas; wel zet die as de vroege rand — op 6 in plaats van 7 — en dat hangt aan hoe strak "ongeveer 30" wordt gelezen (§9.2).

9.1 De correctie

Dat is niet wat de eerste uitdraai zei. Die gaf voor run B 5-4 v.Chr. — 125 levende cellen tegen 631 dode, met G-3 als grootste moordenaar (392) — en op dat getal rustten twee headlines: dat het smalste venster "SukkotSukkotLoofhuttenfeest; het zevendaagse herfstfeest dat het verblijf van Israël in de woestijn herdenkt, beginnend op 15 Tisjri. Het feest waarop Hoshana Rabbah valt. Zie Hoshana Rabbah, Shemini Atzeret. 5 of 4" was, en dat de versmalling van 8-4 naar 5-4 het grootste meetresultaat van het werk vormde, het venster als een afgeleide van de doopas. Beide zijn onhoudbaar, en de fout is precies aan te wijzen.

G-3 droeg in die versie twee voorwaarden: de leeftijdsband 27-33, en daarnaast een aparte vloer "geboortejaar ≤ 5", ontleend aan Hoehners "no earlier than 5 B.C.".1 Die vloer is Hoehners eigen som: doop AD 29 plus leeftijd 33 geeft 5 v.Chr. Zij is doop-AD-29-specifiek. HV telt vanaf doop AD 27, ná 20 oktober van dat jaar, en daar geeft dezelfde band een vroegste geboorte van 7 v.Chr. (doop 27, leeftijd 33, zonder jaar 0; op Plummers band 28-32 wordt dat 6 v.Chr.). Het logigram importeerde dus een consensusgetal uit een doopjaar dat HV zelf verwerpt: HV wijst Hoehners doopjaar (AD 29) én zijn kruisigingsjaar (AD 33) af, maar nam Hoehners uitkomst als snede mee. Het predicaat was intern inconsistent — een uitkomst van doop 29, toegepast op een run die doop 27 invoert.

Die inconsistentie kwam bij de toetsing van de doopas aan het licht; het logigram is nagerekend en rechtgezet met een schakel die beide runs naast elkaar laat draaien. De consistente run is de juiste. Zij verbreedt het venster en verkleint het A↔B-verschil, tegen de richting die HV's nauwe verwachting zou dienen; de correctie staat niet omdat zij welkom is, maar omdat het predicaat niet klopte. Twee gevolgen: "Sukkot 5 of 4" was te nauw — op HV's eigen doop loopt het venster tot 6 v.Chr., met 5 als de robuustste cel, niet als de enige — en de zelfbeperking die Drie dagen en drie nachten zichzelf oplegde,2 was voorzichtiger dan nodig. Vrijstaand versmalt het venster óók tot 8-4; de doopas haalt daar 8 en 7 af.

9.2 Wat de doopas zelf draagt

De doopas versmalt de vroege rand met twee cellen en raakt de vaste kern niet; de vraag is dan wat zij zelf draagt. Drie schakels, elk op dezelfde maat.

De Tiberius-vloer, het 15e jaar vanaf het najaar van AD 27 met de doop ná 20 oktober, rust op drie knoppen: epoche augustus/september AD 14 zonder medebestuur vanaf AD 12, TisjriTisjriDe zevende maand van de Joodse geestelijke kalender, maar de eerste maand van de burgerlijke kalender, overeenkomend met september-oktober. Tisjri 1 is het Bazuinenfeest (Rosj Hasjana); Tisjri 10 is de Grote Verzoendag (Jom Kippoer); Tisjri 15-21 is het Loofhuttenfeest. De zeventigste week opent op Tisjri 1, 2027, in de chronologie die in dit boek wordt voorgesteld. als jaarbegin, inclusief tellen. Die telling staat bij name en met dezelfde datums bij de tegenpartij. Steinmann geeft voor de inclusieve methode "autumn AD 27 to summer AD 28"; Smallwood rekent op dezelfde drie knoppen dat Tiberius' 15e jaar "ran from October 27".3 Het muntmateriaal dat inclusief tellen sluit — RPC I 4270 en 4330, de Alexandrijnse eindjaartoets, Philo's 23 — meet de heidense telsystemen, niet het Joodse Tisjri-kader, en de Judese prefectenmunten kunnen de twee tellingen niet scheiden.4 In het enige kader waarin Lukas' 15e jaar op Tisjri AD 27 kan vallen, heeft niemand gemeten: ONBESLIST, niet weerlegd. De prijs is er wel. De heidense default is niet-inclusief — RPC I 4270 telt jaar Α als Actisch 45, niet als jaar 2 — zodat HV moet postuleren dat Lukas juist het Joodse najaars-inclusieve kader gebruikt; Smallwoods eigen woord is "presumably". Binnen dat kader ligt bovendien NisanNisanEerste maand van de Hebreeuwse religieuze kalender (vroege voorjaar). Pesach valt op 14 Nisan; de kruisiging viel op 14 Nisan in AD 31 (gewogen). als alternatief, dat de hele as een jaar schuift, en Smallwood rekent één noot eerder zelf op Nisan. De goedkopere overlevende cel is doop AD 29, met de heidense default en positief muntmateriaal achter zich. HV wijst haar af omdat zij de vroege rand van het venster sloopt — een geldige interne grond, maar circulair tegenover de derde schakel.

"Ongeveer 30" versmalt — maar hoeveel hangt aan de breedte van de band. ὡσεί markeert een rond getal met bescheiden speling: van 18 plaatsen met ὡσεί of ὡς plus getal zijn er acht meetbaar; zeven geven nul verschil, één geeft twee eenheden.5 Het woord merkt de klasse van het getal, geen ruime tolerantie. Daarom is Hoehners ±3 (leeftijdsband 27-33) te ruim: leeftijd 33 — een geboorte in 7 v.Chr. bij doop 27 — blijft dan binnen de band,6 en zó gelezen versmalt "ongeveer 30" niets. Op Plummers ±2 (28-32) valt leeftijd 33 er wél buiten en verdwijnt 7 v.Chr.: de vroege rand loopt tot 6, niet tot 7.7 Dit werk houdt ±2 aan — verdedigbaar op de bron, en Hoehners vloer is toch al AD-29-specifiek. Nog strakker lezen (±1) zou 5 v.Chr. opleveren, precies HV's eigen verwachting; dát ware de spiegel-asymmetrie, en het gebeurt niet. Irenaeus snijdt de andere kant op: hij leest ἀρχόμενος, "nog geen 30",8 en op die lezing is 30 een plafond dat alles vóór 3 v.Chr. wegneemt, elk Herodes-4-scenario incluis. HV laat daarmee een primaire lezing vallen die tegen zijn eigen sterfjaar snijdt.

De 69 jaarweken van Daniël 9 — 483 jaar vanaf Ezra 7, Tisjri 457 v.Chr., naar Tisjri AD 27, met de doop daarna, ná 20 oktober — sluiten als rekensom en dragen als onafhankelijke klem niets: zij zijn per constructie het doel van het logigram. De terminus a quo hangt aan de sjemitta-keten, en die rust op een synchronisme uit Seder Olam 28, zelf een uitleg van Daniël 9:24; de keten die het beginpunt vastzet, komt uit een antieke uitleg van dezelfde 69 weken. Smallwood valt, in doorgifte van North, de hele sjemitta-klasse aan ("cannot be fitted into a coherent chronological scheme"),9 en Kokkinos draagt op dezelfde structuur een rivaliserende 69 die HV's AD 27/31 niet oplevert.10

Netto is de doopas de zwakste van de assen die het venster dragen: een verdedigbare minderheids-telknop, een "ongeveer 30" dat op ±2 de vroege rand op 6 zet maar de vaste kern niet raakt, een 69-weken-doelstelling met een rivaal ernaast. Zij versmalt de vroege rand met twee cellen (8 en 7) en zet verder geen prijs. Dezelfde maat andersom: SY betaalt op de sterfjaarkant drie verwerpingen en acht postulaten tegen C's nul. De consensus valt niet op kosten; de doopas is een minderheidslezing die overleeft, geen weerlegde klem.

9.3 Wat het venster wél aan de doop ontleent

Niet zijn breedte, wel zijn rangorde. De doopband 27-29 bepaalt hoe ver de vroege rand loopt: 6 v.Chr. overleeft alleen doop 27 (bij 28 is het kind 33, buiten de band); 5 v.Chr. overleeft 27 en 28 en valt bij 29; 4 v.Chr. overleeft de hele band. De kern van het venster hangt dus niet aan de keuze voor 27 alleen. 5 v.Chr. heeft de meeste overlevende combinaties — beide sterfseizoenen én doop 27 en 28 — en is daarom de meest waarschijnlijke, op robuustheid; 6 v.Chr. leunt op één doopjaar en 4 v.Chr. op één sterfseizoen, maar geen van beide draagt een aantoonbare prijs, zij zijn alleen minder robuust. De leeftijden zijn jaarcellen, doopjaar + geboortejaar − 1. Met de grens van Tiberius' 15e jaar op 20 oktober 27 valt de doop laat in het najaar van 27 of in de winter van 27/28; alleen de eerste is doop 27. Telt een doop in januari of februari 28 als doop 28, dan valt 6 v.Chr. in jaarcellen af; in voltooide jaren blijft zij staan, met 32 jaar.

Aan het andere eind van de as blijft het kruisigingsjaar (AD 31/33) ongezien. Het obstakel daar is de weekdag: Smallwood en Hoehner sluiten AD 31 uitsluitend via een vrijdagfilter. De doopas eindigt op een ONBESLIST, niet op een sluiting. Wat zij het venster geeft, is twee weggenomen cellen — een postulaat (8) en de zachte rand (7) — en een rangorde onder de cellen die overblijven.