Numismatiek.Roman Provincial Coinage I (A. Burnett, M. Amandry & P. P. Ripollès): RPC I 4242 · 4245 · 4252 · 4255-4259 · 4262 · 4270 · 4330 · 4917 · 4934 · 4967-4969.
Epigrafie. ILS 918 (Tivoli, de titulus Tiburtinus) · ILS 2683 (Aemilius Secundus, Berytus) · AE 1925, 85. Dessau, Inscriptiones Latinae Selectae; L'Année épigraphique.
Documentair. P.Yadin 16 (provinciale censusakte, AD 127) · Mur 18 (Les grottes de Murabbaʿât, schuldbekentenis).
Rabbijnse en Joodse bronnen. Misjna, Rosj ha-Sjana i.1 en 10b-11a · Megillat Taʿanit (7 Kislev; scholion, post-talmoedisch) · Seder Olam 28 · de Sabbatjaarkalenders van Zuckermann en Wacholder.
Romeinse bronnen.Res Gestae Divi Augusti 8 en 35 (ed. Cooley) · Cassius Dio 48.39, 48.41.4–5, 49.23.1, 54.29.8, 55.10 en 55.10a.4 (Loeb; Boissevain) · Appianus, Bellum civile 5.65 · Plutarchus, Antonius 33.1 · Livius, Periochae 127–128 · Tacitus, Annales 3.48 · Plinius, Naturalis Historia 6.141 en 12.55-56 · Macrobius, Saturnalia 2.4.11 · Ovidius, Fasti 5.545-598.
Patristische en oosterse chronografen. Tertullianus, Adversus Iudaeos 8; Adversus Marcionem 4.19.10 · Irenaeus, Adversus Haereses 2.22.5-6 · Clemens van Alexandrië, Stromata 1.21.144-146 · Origenes, Contra Celsum 1.57; Commentarii in Matthaeum frag. 23 · Eusebius, Chronicon; Quaestiones ad Stephanum 16.2 · Epiphanius, Panarion 51 · Hippolytus, In Danielem IV.23 (ed. Bonwetsch, GCS) · De Pascha Computus (243 n.Chr., Migne PL 4) · Julius Africanus · Orosius, Historiae · Cassiodorus · Bar Hebraeus (AG 309) · Johannes Chrysostomus, Homiliae in Matthaeum 6.3 (NPNF¹ 10) · Ptolemaeus, Tetrabiblos 2.3 (Loeb).
Astronomisch. De kometen- en eclipscatalogi: Ho Peng Yoke nr. 63 (naar Han Shu 天文志, "Verhandeling over de hemel"; Han Shu 26, Jianping 2, en 11, Jianping 3) · Ramseys catalogus van Grieks-Romeinse kometen (objecten 30 en 31) · de Babylonische dagboeken en almanakken (ADART V nr. 31; ADART VII, SE 305 en 328) · de umbrale-eclipsscan naar de canon van Espenak (NASA). Beide als BEREKEND gemerkt waar zij een datum leveren.
II.2 · Moderne literatuur (APA 7)
De verwijzing is gegrond op de aanhalingen in de hoofdtekst en op de primaire-leesnotities (de M-reeks, ongepubliceerde werknotities) en de leeslijst van het dossier.
Kernwerken.
- Barnes, T. D. (1968). The date of Herod's death. Journal of Theological Studies, 19(1), 204–209. - Bernegger, P. M. (1983). Affirmation of Herod's death in 4 B.C. Journal of Theological Studies, 34(2), 526–531. - Cameron, D. (2018). Target fixation and the eclipse of Josephus: Towards a re-dating of the death of Herod the Great [ongepubliceerd manuscript]. Academia.edu. - Cameron, D. (2018). Herod the Great's regnal years: The ordinal-year references of Josephus [ongepubliceerd manuscript]. Academia.edu. - Dąbrowa, E. (1998). The governors of Roman Syria from Augustus to Septimius Severus (Antiquitas, Reihe 1, Bd. 45). Habelt. - Davies, W. D., & Allison, D. C. (1988). A critical and exegetical commentary on the Gospel according to Saint Matthew (Vol. 1, International Critical Commentary). T&T Clark. - Finegan, J. (1998). Handbook of biblical chronology (herz. ed.). Hendrickson. - Hoehner, H. W. (1977). Chronological aspects of the life of Christ. Zondervan. - Kasher, A., & Witztum, E. (2007). King Herod: A persecuted persecutor. A case study in psychohistory and psychobiography (Studia Judaica 36). De Gruyter. - Keener, C. S. (2012). Acts: An exegetical commentary (Vol. 1). Baker Academic. - Kokkinos, N. (1998). The Herodian dynasty: Origins, role in society and eclipse (Journal for the Study of the Pseudepigrapha, Suppl. 30). Sheffield Academic Press. - Kushnir-Stein, A. (1995). Another look at Josephus' evidence for the date of Herod's death. Scripta Classica Israelica, 14, 73–86. - Lanser, R. D., Jr. (2021). The Parthian War paradigm and the reign of Herod the Great. Near East Archaeological Society Bulletin, 66, 21–36. - Maier, P. L. (1997). In the fullness of time: A historian looks at Christmas, Easter, and the early church. Kregel. (oorspr. 1991) - Meier, J. P. (1991). A marginal Jew: Rethinking the historical Jesus (Vol. 1, Anchor Bible Reference Library). Doubleday. - North, R. (1954). Sociology of the Biblical jubilee (Analecta Biblica 4). Pontifical Biblical Institute. (reprise van: North, R. (1953). Maccabean Sabbath years. Biblica, 34, 501–515.) - Schalit, A. (2001). König Herodes: Der Mann und sein Werk (2e dr., Studia Judaica 4). De Gruyter. - Schürer, E., Vermes, G., Millar, F., & Black, M. (1973–1987). The history of the Jewish people in the age of Jesus Christ (175 B.C.–A.D. 135) (herz. ed., G. Vermes e.a., Vols. 1–3). T&T Clark. [SVM] - Sherwin-White, A. N. (1963). Roman society and Roman law in the New Testament. Clarendon Press. - Smallwood, E. M. (1976). The Jews under Roman rule from Pompey to Diocletian (Studies in Judaism in Late Antiquity 20). Brill. - Steinmann, A. E. (2009). When did Herod the Great reign? Novum Testamentum, 51(1), 1–29. - Steinmann, A. E. (2011). From Abraham to Paul: A biblical chronology. Concordia. - Steinmann, A. E., & Young, R. C. (2020a). Elapsed times for Herod the Great in Josephus. Bibliotheca Sacra, 177(707), 308–328. - Steinmann, A. E., & Young, R. C. (2020b). Consular and sabbatical years in Herod's life. Bibliotheca Sacra, 177(708), 442–461. - Steinmann, A. E., & Young, R. C. (2021). Dating the death of Herod and the reigns of his sons. Bibliotheca Sacra, 178(712), 436–454. - Visser, H. (2026a). Three Days and Three Nights: The case for the crucifixion on Wednesday 25 April in AD 31 (updated ed.). Academia.edu. https://www.academia.edu/170920113/Three_Days_and_three_nights_the_case_for_the_crucifixion_on_wednesday_25_April_in_31AD_Updated_20260906 - Visser, H. (2026b). Dating the Birth of Jesus — base register and logigram [Dataset en software]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.22944959
Verder aangehaald in de hoofdtekst (met de identificatie die de tekst geeft; volledige bibliografische afronding tegen de geraadpleegde werken volgt):
Alföldy, G.; Africa, T. W. (1982, de ziekte als topos); Beckwith, R. T. (Calendar and chronology); Bonwetsch, G. N. (ed., Hippolytus, GCS); Braunert, H. (de provinciale census, blz. 207-211); Brindle, W.; Cooley, A. E. (Res Gestae, 2009); Cullen, C.; Filmer, W. E. (1966); Fitzmyer, J. A. (Luke, AB); Fontanille, J.-P., & Kogon, D. (de munten van Herodes' zonen); France, R. T. (1979, "Herod and the Children of Bethlehem", Novum Testamentum 21, 98-120); Brown, R. E. (The Birth of the Messiah, de kritische lezing van Mattheüs 2); Groag, E. (RE; de woordordelezing van iterum); Haacker, K.; Hannah, R. (1997); Heichelheim, F. M.; Ho Peng Yoke (1962, de kometencatalogus); Dubs, H. H. (1955, The history of the Former Han dynasty, deel 3); Hunger, H. (2001, ADART V; 2014, ADART VII); Humphreys, C. J. (de bedieningschronologie; 1992, Tyndale Bulletin 43.1, 31-56, de komeet van 5 v.Chr.); Pankenier, D. W. (2013, Astrology and cosmology in early China); Ramsey, J. T. (2006, Syllecta Classica 17, de Grieks-Romeinse kometen); Jeremias, J. (de Nisan-tafels); Jachowski (2015, Journal of Greco-Roman Christianity and Judaism 11, 9-18, contra Beyer); Johnson, D. (1989, in Chronos, Kairos, Christos, ed. Vardaman & Yamauchi, 93-99, "a tight fit"); Beyer, D. W. (1995/1998, de Latijnse "22e jaar"-lezing van AJ 18.106); Ladouceur, D. J. (1981, The death of Herod the Great); Lanser, R. (2019, "Pinpointing the Date of Christ's Birth", Associates for Biblical Research; de pelgrimsklem van Deut 16:16 en 1 NisanNisanEerste maand van de Hebreeuwse religieuze kalender (vroege voorjaar). Pesach valt op 14 Nisan; de kruisiging viel op 14 Nisan in AD 31 (gewogen).); Levick, B. (1967, Roman colonies in southern Asia Minor); Llewelyn, S. R.; Mahieu, B. (2012, Between Rome and Jerusalem, OLA 208; dood 9 maart AD 1); Marshall, I. H.; Molnar, M. R. (1999, The star of Bethlehem); Nicolet, C. (de οἰκουμένη en de census); Nolland, J.; Parker, R. A., & Dubberstein, W. H. (1956, Babylonian chronology); Pollini, J. (1985); Pratt, J. P. (1990, The Planetarium 19, de eclips van 29 december 1 v.Chr.); Plummer, A. (1896, A Critical and Exegetical Commentary on the Gospel according to S. Luke, ICC); Porter, S. E.; Préaux, C.; Ramsay, W. M.; Romer, F. E. (1978); Stern, M.; Strack, H. L., & Billerbeck, P. (de priesterkoersen); Stuart (de overleveringsvariant); Syme, R. (1934, Klio 27; Roman papers); Taylor, L. R.; Thorley, J.; Turner, C. H.; Wacholder, B. Z. (1973, de sabbatjaarkalender); Witztum, E.; Yaron, R. (Mur 18 als prosbol); Zeichmann, C. B.; Zuckermann, B. (1866, Über Sabbatjahrcyclus und Jobelperiode).
*Espenak (NASA-eclipscanon) en de Chinese Han Shu staan als reken- en primaire bron in §II.1.*
II.1 · Antieke, epigrafische, numismatische en documentaire bronnen
Josephus (ed. B. Niese, Flavii Iosephi Opera, Berlijn 1885-1895), aangehaald in de hoofdtekst: Antiquitates Judaicae — AJ 14.66 · 14.389 · 14.475 · 14.487 · 15.121 · 15.260 · 15.299 · 16.136 · 17.1-51 · 17.41-45 · 17.53 · 17.167 · 17.174-178 · 17.182 · 17.191 · 17.221 · 17.229 · 18.1-2 · 18.26 · 18.106 · 20.245-246 · 20.250. Bellum Judaicum — BJ 1.370 · 1.401 · 1.461 · 1.573 · 1.661 · 1.665 · 2.16 · 2.25 · 2.111-113.
Numismatiek. Roman Provincial Coinage I (A. Burnett, M. Amandry & P. P. Ripollès): RPC I 4242 · 4245 · 4252 · 4255-4259 · 4262 · 4270 · 4330 · 4917 · 4934 · 4967-4969.
Epigrafie. ILS 918 (Tivoli, de titulus Tiburtinus) · ILS 2683 (Aemilius Secundus, Berytus) · AE 1925, 85. Dessau, Inscriptiones Latinae Selectae; L'Année épigraphique.
Documentair. P.Yadin 16 (provinciale censusakte, AD 127) · Mur 18 (Les grottes de Murabbaʿât, schuldbekentenis).
Rabbijnse en Joodse bronnen. Misjna, Rosj ha-Sjana i.1 en 10b-11a · Megillat Taʿanit (7 Kislev; scholion, post-talmoedisch) · Seder Olam 28 · de Sabbatjaarkalenders van Zuckermann en Wacholder.
Romeinse bronnen. Res Gestae Divi Augusti 8 en 35 (ed. Cooley) · Cassius Dio 48.39, 48.41.4–5, 49.23.1, 54.29.8, 55.10 en 55.10a.4 (Loeb; Boissevain) · Appianus, Bellum civile 5.65 · Plutarchus, Antonius 33.1 · Livius, Periochae 127–128 · Tacitus, Annales 3.48 · Plinius, Naturalis Historia 6.141 en 12.55-56 · Macrobius, Saturnalia 2.4.11 · Ovidius, Fasti 5.545-598.
Patristische en oosterse chronografen. Tertullianus, Adversus Iudaeos 8; Adversus Marcionem 4.19.10 · Irenaeus, Adversus Haereses 2.22.5-6 · Clemens van Alexandrië, Stromata 1.21.144-146 · Origenes, Contra Celsum 1.57; Commentarii in Matthaeum frag. 23 · Eusebius, Chronicon; Quaestiones ad Stephanum 16.2 · Epiphanius, Panarion 51 · Hippolytus, In Danielem IV.23 (ed. Bonwetsch, GCS) · De Pascha Computus (243 n.Chr., Migne PL 4) · Julius Africanus · Orosius, Historiae · Cassiodorus · Bar Hebraeus (AG 309) · Johannes Chrysostomus, Homiliae in Matthaeum 6.3 (NPNF¹ 10) · Ptolemaeus, Tetrabiblos 2.3 (Loeb).
Bijbelse plaatsen. Genesis 5:3 · Exodus 12-13; 13:21; 33:9; 40:2, 17 · Leviticus 23:36, 39 · Numeri 9:15; 22:23; 23:7; 24:17 · Deuteronomium 1:33; 16:16 · 2 Koningen 6:17 · Ezra 7:9 · Daniël 9:24-27 · Mattheüs 2:1-23 · Handelingen 9:7; 22:9; 26:13 (NA28) · Lukas 1:5; 2:1-3; 3:23 · Johannes 1:14 · Handelingen 5:37.
Astronomisch. De kometen- en eclipscatalogi: Ho Peng Yoke nr. 63 (naar Han Shu 天文志, "Verhandeling over de hemel"; Han Shu 26, Jianping 2, en 11, Jianping 3) · Ramseys catalogus van Grieks-Romeinse kometen (objecten 30 en 31) · de Babylonische dagboeken en almanakken (ADART V nr. 31; ADART VII, SE 305 en 328) · de umbrale-eclipsscan naar de canon van Espenak (NASA). Beide als BEREKEND gemerkt waar zij een datum leveren.
II.2 · Moderne literatuur (APA 7)
De verwijzing is gegrond op de aanhalingen in de hoofdtekst en op de primaire-leesnotities (de M-reeks, ongepubliceerde werknotities) en de leeslijst van het dossier.
Kernwerken.
- Barnes, T. D. (1968). The date of Herod's death. Journal of Theological Studies, 19(1), 204–209. - Bernegger, P. M. (1983). Affirmation of Herod's death in 4 B.C. Journal of Theological Studies, 34(2), 526–531. - Cameron, D. (2018). Target fixation and the eclipse of Josephus: Towards a re-dating of the death of Herod the Great [ongepubliceerd manuscript]. Academia.edu. - Cameron, D. (2018). Herod the Great's regnal years: The ordinal-year references of Josephus [ongepubliceerd manuscript]. Academia.edu. - Dąbrowa, E. (1998). The governors of Roman Syria from Augustus to Septimius Severus (Antiquitas, Reihe 1, Bd. 45). Habelt. - Davies, W. D., & Allison, D. C. (1988). A critical and exegetical commentary on the Gospel according to Saint Matthew (Vol. 1, International Critical Commentary). T&T Clark. - Finegan, J. (1998). Handbook of biblical chronology (herz. ed.). Hendrickson. - Hoehner, H. W. (1977). Chronological aspects of the life of Christ. Zondervan. - Kasher, A., & Witztum, E. (2007). King Herod: A persecuted persecutor. A case study in psychohistory and psychobiography (Studia Judaica 36). De Gruyter. - Keener, C. S. (2012). Acts: An exegetical commentary (Vol. 1). Baker Academic. - Kokkinos, N. (1998). The Herodian dynasty: Origins, role in society and eclipse (Journal for the Study of the Pseudepigrapha, Suppl. 30). Sheffield Academic Press. - Kushnir-Stein, A. (1995). Another look at Josephus' evidence for the date of Herod's death. Scripta Classica Israelica, 14, 73–86. - Lanser, R. D., Jr. (2021). The Parthian War paradigm and the reign of Herod the Great. Near East Archaeological Society Bulletin, 66, 21–36. - Maier, P. L. (1997). In the fullness of time: A historian looks at Christmas, Easter, and the early church. Kregel. (oorspr. 1991) - Meier, J. P. (1991). A marginal Jew: Rethinking the historical Jesus (Vol. 1, Anchor Bible Reference Library). Doubleday. - North, R. (1954). Sociology of the Biblical jubilee (Analecta Biblica 4). Pontifical Biblical Institute. (reprise van: North, R. (1953). Maccabean Sabbath years. Biblica, 34, 501–515.) - Schalit, A. (2001). König Herodes: Der Mann und sein Werk (2e dr., Studia Judaica 4). De Gruyter. - Schürer, E., Vermes, G., Millar, F., & Black, M. (1973–1987). The history of the Jewish people in the age of Jesus Christ (175 B.C.–A.D. 135) (herz. ed., G. Vermes e.a., Vols. 1–3). T&T Clark. [SVM] - Sherwin-White, A. N. (1963). Roman society and Roman law in the New Testament. Clarendon Press. - Smallwood, E. M. (1976). The Jews under Roman rule from Pompey to Diocletian (Studies in Judaism in Late Antiquity 20). Brill. - Steinmann, A. E. (2009). When did Herod the Great reign? Novum Testamentum, 51(1), 1–29. - Steinmann, A. E. (2011). From Abraham to Paul: A biblical chronology. Concordia. - Steinmann, A. E., & Young, R. C. (2020a). Elapsed times for Herod the Great in Josephus. Bibliotheca Sacra, 177(707), 308–328. - Steinmann, A. E., & Young, R. C. (2020b). Consular and sabbatical years in Herod's life. Bibliotheca Sacra, 177(708), 442–461. - Steinmann, A. E., & Young, R. C. (2021). Dating the death of Herod and the reigns of his sons. Bibliotheca Sacra, 178(712), 436–454. - Visser, H. (2026a). Three Days and Three Nights: The case for the crucifixion on Wednesday 25 April in AD 31 (updated ed.). Academia.edu. https://www.academia.edu/170920113/Three_Days_and_three_nights_the_case_for_the_crucifixion_on_wednesday_25_April_in_31AD_Updated_20260906 - Visser, H. (2026b). Dating the Birth of Jesus — base register and logigram [Dataset en software]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.22944959
Verder aangehaald in de hoofdtekst (met de identificatie die de tekst geeft; volledige bibliografische afronding tegen de geraadpleegde werken volgt):
Alföldy, G.; Africa, T. W. (1982, de ziekte als topos); Beckwith, R. T. (Calendar and chronology); Bonwetsch, G. N. (ed., Hippolytus, GCS); Braunert, H. (de provinciale census, blz. 207-211); Brindle, W.; Cooley, A. E. (Res Gestae, 2009); Cullen, C.; Filmer, W. E. (1966); Fitzmyer, J. A. (Luke, AB); Fontanille, J.-P., & Kogon, D. (de munten van Herodes' zonen); France, R. T. (1979, "Herod and the Children of Bethlehem", Novum Testamentum 21, 98-120); Brown, R. E. (The Birth of the Messiah, de kritische lezing van Mattheüs 2); Groag, E. (RE; de woordordelezing van iterum); Haacker, K.; Hannah, R. (1997); Heichelheim, F. M.; Ho Peng Yoke (1962, de kometencatalogus); Dubs, H. H. (1955, The history of the Former Han dynasty, deel 3); Hunger, H. (2001, ADART V; 2014, ADART VII); Humphreys, C. J. (de bedieningschronologie; 1992, Tyndale Bulletin 43.1, 31-56, de komeet van 5 v.Chr.); Pankenier, D. W. (2013, Astrology and cosmology in early China); Ramsey, J. T. (2006, Syllecta Classica 17, de Grieks-Romeinse kometen); Jeremias, J. (de Nisan-tafels); Jachowski (2015, Journal of Greco-Roman Christianity and Judaism 11, 9-18, contra Beyer); Johnson, D. (1989, in Chronos, Kairos, Christos, ed. Vardaman & Yamauchi, 93-99, "a tight fit"); Beyer, D. W. (1995/1998, de Latijnse "22e jaar"-lezing van AJ 18.106); Ladouceur, D. J. (1981, The death of Herod the Great); Lanser, R. (2019, "Pinpointing the Date of Christ's Birth", Associates for Biblical Research; de pelgrimsklem van Deut 16:16 en 1 NisanNisanEerste maand van de Hebreeuwse religieuze kalender (vroege voorjaar). Pesach valt op 14 Nisan; de kruisiging viel op 14 Nisan in AD 31 (gewogen).); Levick, B. (1967, Roman colonies in southern Asia Minor); Llewelyn, S. R.; Mahieu, B. (2012, Between Rome and Jerusalem, OLA 208; dood 9 maart AD 1); Marshall, I. H.; Molnar, M. R. (1999, The star of Bethlehem); Nicolet, C. (de οἰκουμένη en de census); Nolland, J.; Parker, R. A., & Dubberstein, W. H. (1956, Babylonian chronology); Pollini, J. (1985); Pratt, J. P. (1990, The Planetarium 19, de eclips van 29 december 1 v.Chr.); Plummer, A. (1896, A Critical and Exegetical Commentary on the Gospel according to S. Luke, ICC); Porter, S. E.; Préaux, C.; Ramsay, W. M.; Romer, F. E. (1978); Stern, M.; Strack, H. L., & Billerbeck, P. (de priesterkoersen); Stuart (de overleveringsvariant); Syme, R. (1934, Klio 27; Roman papers); Taylor, L. R.; Thorley, J.; Turner, C. H.; Wacholder, B. Z. (1973, de sabbatjaarkalender); Witztum, E.; Yaron, R. (Mur 18 als prosbol); Zeichmann, C. B.; Zuckermann, B. (1866, Über Sabbatjahrcyclus und Jobelperiode).
*Espenak (NASA-eclipscanon) en de Chinese Han Shu staan als reken- en primaire bron in §II.1.*