IV

Register van klemmen en vindplaatsen

6 min lezen
Verdiepingen:

Dit register is de controlekant van het werk: het legt elke dragende klem — elk primair gegeven dat de variabelenruimte beperkt — naast haar vindplaats en haar status. Het is geordend per as, in de volgorde van de hoofdstukken. De status is één merk, dat zegt hoe het gegeven is ingezien: PRIMAIR/ZELF GEZIEN (eerstehands, als bladbeeld, eigen telling of berekening) · GEDOCUMENTEERD (doorgifte — vertaling, samenvatting, OCR) · BEREKEND (rekenkundig of machinaal afgeleid) · GEDUID (een lezing, geen meting) · NIET GEZIEN (niet ingezien, en daarom zonder gewicht). Waar een klem twee kanten draagt, staat de tweede tussen haakjes. Het is een gecureerde selectie van de dragende klemmen; het machineleesbare grondregister in de publicatie (https://doi.org/10.5281/zenodo.22944959) bevat de volledige, genummerde verzameling.

As 1 · Het sterfjaar van Herodes en de telregel (hoofdstukken 2–3)

De vier vrijheidsgraden (investituurjaar, innamejaar, telregel, jaarbegin) en de klemmen die het jaar 4/3 v.Chr. vastzetten.

KlemVindplaatsStatus
Maansverduistering kort vóór de dood; alleen 5, 4 en 1 v.Chr. zichtbaar umbraalAJ 17.167; Espenak-eclipscanonBEREKEND
34 regeringsjaren sinds de inname, 37 sinds de investituur — plat 4/3 v.Chr.BJ 1.665; AJ 17.191 (Niese)PRIMAIR GEZIEN
Investituur onder de consuls van 40 v.Chr.AJ 14.389PRIMAIR GEZIEN
Inname onder de consuls van 37, de 185e olympiade, "27 jaar na Pompeius, op dezelfde dag"AJ 14.487PRIMAIR GEZIEN
SVM benoemt zelf de uitweg "27 in plaats van 26"Schürer–Vermes–Millar I, 286 n. 11PRIMAIR GEZIEN
Sabbatsjaar tijdens het beleg; draagt naar geen kantAJ 14.475; North 1954, 85–86PRIMAIR GEZIEN
Josephus' sabbatjaarnotities "cannot be reduced to a consistent chronology [...] theorizing"North 1954, 85–86, 88 (reprise van Biblica 34, 1953)PRIMAIR GEZIEN
Muntgat jaren 1–3 van Antipas en FilippusRPC I; kansargument in de juiste eenheidBEREKEND
Acht knopcombinaties doorgerekend: twee bereiken 1 v.Chr., één het voorjaar van 4machinaal, eigen efemerideBEREKEND
Ketenprofielen over 20 gegevens: C 0 V/0 E, CA 1 V, SY 3 V/8 Phet grootboekZELF GEZIEN
Inclusieve telregel bij Herodes aangehouden, bij de Hasmoneeën verworpenvia Cameron 2018, n. 18; SVM I 200–201 n. 1GEDOCUMENTEERD (SVM zelf NIET GEZIEN)
Cameron: AJ 18.106 past ongerept op 4/3; voor 3/2 twee ingrepenCameron 2018, n. 53; AJ 18.106GEDUID (Grieks NIET GEZIEN)
SY: drie verwerpingen (consuls 40, consuls 37, olympiade)Steinmann & Young 2020b, 445–447PRIMAIR GEZIEN
Filippus en "Ἡρώδης ὁ ἐκ Μαριάμμης", niet FilippusBJ 1.573; AJ 17.53 (Niese)PRIMAIR GEZIEN

As 2 · Mattheüs 2 — het interval geboorte–dood (hoofdstuk 4)

KlemVindplaatsStatus
Geboorte vóór Herodes' dood ("tot de dood", ἕως τῆς τελευτῆς)Mat 2:15 (SBLGNT)PRIMAIR GEZIEN
"twee jaar en jonger" — een grens door de koning gesteld, geen leeftijdMat 2:16 (SBLGNT)PRIMAIR GEZIEN
Smallwoods maat: "at least a year [...] not necessarily two"; Egypte "need not have been lengthy"Smallwood 1976, 570–571 (App. E)PRIMAIR GEZIEN
Smallwoods eigen sterfdatum ± februari 4 v.Chr., PesachPesachPascha; het voorjaarsfeest dat de uittocht herdenkt, vallend op 14 Nisan. Het feest waarop het kruis viel in AD 31 (gewogen). De gruwel van de verwoesting valt in het model niet op Pesach maar op Purim 2031 (speculatief). als grensSmallwood 1976, 104 n. 158PRIMAIR GEZIEN
Het τότε is Mattheaanse stijl, geen tijdsaanduidingMat 2:16 (SBLGNT), tellingBEREKEND
Egypte zonder duur; "the estimates are just guesses"Davies & Allison IGEDOCUMENTEERD
De Mattheüs-vloer is "maanden", niet een vol jaareigen weging op Mat 2BEREKEND
De ster als verslag: vijf eigenschappen (verschijnt, uit beeld, herkenbaar terug, gaat voor, staat boven); van de hemelkandidaten voldoet alleen een komeet aan alle vijf, met "staat boven" als optische indrukMat 2:1-10 (NA28); eigen afvalraceGEDUID
Geen hemellichaam kan boven één plaats stilstaan; ἐστάθη ἐπάνω als richting of als object dichtbijmeetkunde, eigen rekeningBEREKEND
Alle vijf elementen van Mat 2:9 staan in de LXX rond het leidende licht van de uittochtEx 13:21; 33:9; Num 9:15; Dt 1:33 (LXX)PRIMAIR GEZIEN
Selectief zien: 2 Kon 6:17; Num 22:23; Hand 9:7, 22:9, 26:13; Herodes moet navragen (Mat 2:7)LXX; NA28PRIMAIR GEZIEN · GEDUID
Chrysostomus: "some invisible power transformed into this appearance"Hom. in Matt. 6.3 (NPNF)DOORGIFTE
Babylon: laatste gedateerde waarneming 30 juni 10 v.Chr., daarna alleen almanakken; Grieks-Romeins: geen komeet tussen 12 v.Chr. en 9 n.Chr.ADART V nr. 31; ADART VII; Ramsey 2006PRIMAIR GEZIEN
De enige tijdgenootse duiding van nr. 63 is Chinees en dynastiek (Xia Heliang 5 v.Chr.; Wang Mang)Han Shu 26; Dubs 1955, 28-32PRIMAIR GEZIEN
Het interval is jaardeel- en sterfseizoenafhankelijk: 5 v.Chr. onder winter 4/3 ruim in elk jaardeel (NisanNisanEerste maand van de Hebreeuwse religieuze kalender (vroege voorjaar). Pesach valt op 14 Nisan; de kruisiging viel op 14 Nisan in AD 31 (gewogen). 19,5–23,8 mnd, najaarsfeesten 13,3–17,6), onder voorjaar 4 (± 3 april) alleen op 15 Nisan (11,4 mnd; najaarsfeesten 5,5, onder Smallwoods februari 4 v.Chr. 4,0); 4 v.Chr. 7,5–11,7 mnd op 15 Nisan tegen 1,7–6,3 op de najaarsfeesten`db/veeg-seizoenen.py`, uitdraai; tabel §6.2BEREKEND

As 3 · De legaten van Syrië, de munten en Lukas 2:2 (hoofdstuk 5)

KlemVindplaatsStatus
Fasti van Syrië: Saturninus, dan Varus 7–ca. 4 v.Chr., dan Piso; Quirinius pas AD 6/7Dąbrowa 1998, 26, 135PRIMAIR GEZIEN
Varus muntverankerd: "ΑΝΤΙΟΧΕΩΝ ΕΠΙ ΟΥΑΡΟΥ", jaar 25 (7/6) en jaar 27 (5/4)RPC I 4242, 4252 (RPC Online)PRIMAIR GEZIEN
Vanaf jaar 28 (4/3) Augustus zelf op de Antiocheense bronzen, geen legaatRPC I 4255 "ΚΑΙΣΑΡΙ ΣΕΒΑΣΤΩ ΑΡΧΙΕΡΕΙ" (RPC Online)PRIMAIR GEZIEN
Gaius op het consilium bij het testament; consul in Syrië 1 jan. AD 1BJ 2.25; AJ 17.229; Dio 55.10a.4PRIMAIR GEZIEN
ILS 918 (titulus Tiburtinus) hoofdloos; iterum "far from stabilized"ILS 918; Sherwin-White 1963, 164 (bladbeeld)PRIMAIR GEZIEN
ILS 2683 (Aemilius Secundus) draagt geen datering — dateert Quirinius nietILS 2683; EDCS-08000281ZELF GEZIEN
Echte censusakte dateert op keizerjaar/consuls, niet op de stadhouderP.Yadin 16 (AD 127)PRIMAIR GEZIEN
Lukas 2:2: rangtelwoord + genitivus absolutus = temporeel; het lidwoord ἡ staat vastNA28 op Lukas 2; Handelingen 5:37PRIMAIR GEZIEN
"vóór Quirinius" faalt: Lukas zegt πρό waar hij dat bedoelttelling van πρῶτος + genitivus in Lukas/LXXBEREKEND

As 4 · Het seizoen — sterf- en geboorteseizoen (hoofdstuk 6)

KlemVindplaatsStatus
Geen vanuit Judea zichtbare maansverduistering tussen Pesach 4 en Pesach 3 v.Chr. (5 sept. 4 v.Chr. daglicht; 31 jan. 3 v.Chr. onder de horizon; 2 maart 3 v.Chr. penumbraal 0,12)eigen rekening, NASA-geijktBEREKEND
Dagenrekening AJ 17.167-213: venster 22-57 dagen; 13 maart → Pesach 4 v.Chr. 30 dagen (erbinnen), → Pesach 3 v.Chr. 414 dagen (357 onverteld)AJ 17.191, 17.200, 17.213; BJ 1.665, 2.1; `db/aj17-rekening.py`BEREKEND
Leeftijd bij doop 15 TisjriTisjriDe zevende maand van de Joodse geestelijke kalender, maar de eerste maand van de burgerlijke kalender, overeenkomend met september-oktober. Tisjri 1 is het Bazuinenfeest (Rosj Hasjana); Tisjri 10 is de Grote Verzoendag (Jom Kippoer); Tisjri 15-21 is het Loofhuttenfeest. De zeventigste week opent op Tisjri 1, 2027, in de chronologie die in dit boek wordt voorgesteld. AD 27: SukkotSukkotLoofhuttenfeest; het zevendaagse herfstfeest dat het verblijf van Israël in de woestijn herdenkt, beginnend op 15 Tisjri. Het feest waarop Hoshana Rabbah valt. Zie Hoshana Rabbah, Shemini Atzeret. 5 v.Chr. 31,0, Pesach 5 v.Chr. 31,5, Sukkot 4 v.Chr. 30,0 (alleen onder winter 4/3); exacte leeftijden; bij een doop ná 20 oktober 27 (laat najaar 27 of winter 27/28) hoogstens 0,4 hoger; in voltooide jaren verandert geen cel van het venster, in jaarcellen valt 6 v.Chr. af als een winterdoop als doop 28 teltParker & Dubberstein; Lk 3:23; §6.2, §9.3BEREKEND
Antipas' jaar 43 = AD 39/40 legt jaar 1 op 4/3 v.Chr.; sluit 1 v.Chr. uitRPC I 4934 "ΓΑΙΩ ΚΑΙΣΑΡΙ ΓΕΡΜΑΝΙΚΩ" (RPC Online)PRIMAIR GEZIEN
Regeringsjaren laten niets toe vóór 1 Nisan 4 v.Chr.BJ / AJ, dubbel getalPRIMAIR GEZIEN
Reisklok: alleen een dood pál vóór Pascha uitgeslotenKushnir-Stein 1995, 76–79PRIMAIR GEZIEN
Ziekteklok is een vergeldings-topos en klokt niet — ingetrokkenLadouceur; Africa 1982; ZeichmannGEDUID (intrekking)
Ptolemaeus-sweep: Josephus onderscheidt de Ptolemaei, prijst blok 2 zonder het te brekenmachinale sweep over Niese (AJ 17 // BJ 2)PRIMAIR GEZIEN
7 Kislev wijst naar de winter maar kiest het jaar nietMegillat Taʿanit (rol); scholion post-talmoedischPRIMAIR GEZIEN (scholion GEDOCUMENTEERD)
Priesterkoersen kiezen niet: Sukkot 5 op +8,9 wk, Pesach op +10,3continue-koersmodel (`koersen.py`)BEREKEND
Komeet Ho nr. 63 op 22 april 5 v.Chr. aan de hemelHan Shu 天文志; Ho Peng YokePRIMAIR GEZIEN (BEREKEND)
Achtste dag: 15 Tisjri → besnijdenis op Sjemini AtseretSjemini AtseretHebreeuws voor de achtste dag van de bijeenkomst. Het feest dat onmiddellijk volgt op de zeven dagen van het Loofhuttenfeest, soms samen met Hosjana Rabba gevierd.Lev 23:36, 39; terugtellingBEREKEND
Geen antieke bron legt de geboorte in TisjriClemens, Chronograaf van 354, EpiphaniusPRIMAIR GEZIEN

As 5 · De patristiek als getuigenklasse (hoofdstuk 7)

KlemVindplaatsStatus
Geen vader levert een jaar in een zelfstandig leesbare era — alles omrekeningFinegan 1998, Tab. 139PRIMAIR GEZIEN
Hetzelfde cijfer 41 spreidt 15 jaar over de vijf Augustus-epochenFinegan 1998, Tab. 128BEREKEND
SY's "11 getuigen" = Finegans negen; drie rijen wijzen eldersFinegan 1998, §500PRIMAIR GEZIEN
Twee van de 11 laten Herodes ná 1 v.Chr. sterven (Origenes AD 2/3; Epiphanius' 37e jaar)Finegan 1998, Tab. 143–144; Epiphanius, Pan. 51,10 en 51,22GEDOCUMENTEERD (onderliggende loci NIET GEZIEN)
Klemens' interval "194 jaar, 1 maand, 13 dagen" vóór CommodusKlemens, Strom. 1.21.144–146 (ANF)GEDOCUMENTEERD (Grieks NIET GEZIEN)
Best narekenbare oosterse opgave landt op 25 dec. 4 v.Chr.Bar Hebraeus, AG 309PRIMAIR GEZIEN

As 6 · Het logigram — run A en run B (hoofdstukken 8–9)

KlemVindplaatsStatus
Run A (vrijstaand): C/CA/HV → 8–4 v.Chr.; SY → 5–1`logigram.py`, uitdraaiBEREKEND
Run B-consistent (gekoppeld): C/CA/HV → 6–4 v.Chr.`logigram.py`, uitdraaiBEREKEND
Doodsmatrix: Mattheüs 2 "ná de dood" 264, Lukas 3:23 364, "≥5 jaar vóór" 120`logigram_output.json` (publicatie)BEREKEND
Tiberius-vloer: doop niet vóór AD 27 (inclusief); mainstream-dekkingSteinmann 2011, 100; Smallwood 1976, 168 n. 82PRIMAIR GEZIEN
Muntmateriaal sluit inclusief tellen uit — maar meet het heidense kader, niet het JoodseRPC I 4270, 4330; PhiloPRIMAIR GEZIEN
"ongeveer 30" op ±2 (Plummer): vroege rand 6, niet 7; 8 meetbare ὡσεί-plaatsen, 7 op nulLukas 3:23 (SBLGNT); Plummer, ICCPRIMAIR GEZIEN (BEREKEND)
Run B gebruikt de Lukas-3:23-leeftijdsband zonder geïmporteerde geboortejaar-vloer`logigram.py`BEREKEND

De openstaande "niet gezien"-posten staan in het apparaat (bijlage D); het volledige machineleesbare grondregister staat in de publicatie, https://doi.org/10.5281/zenodo.22944959.