In één adem: en verder

Hoe de zin verdergaat, heeft één man gezien, op een kale rots in zee.

De laatste van de discipelen, oud geworden, verbannen om het woord van God, hoort op de dag van de HeerDag van de HeerNiet één etmaal maar een periode waarin God ingrijpt: zij breekt aan bij het zesde zegel (Op 6:17; gewogen), omspant de toorn in twee fasen tot de verschijning, en omvat het rijk tot het voorbijgaan van de eerste schepping (2 Petr 3:10; gewogen). achter zich een stem als een bazuin, en draait zich om. Te midden van zeven gouden kandelaren staat Iemand als een mensenzoon: de ogen een vuurvlam, de voeten als gloeiend koper, de stem het gedruis van vele wateren. En de man die aan die borst gelegen heeft, die dichterbij is geweest dan wie ook, valt als dood voor Zijn voeten; kennen beschermt hier niet. Dan daalt er een rechterhand op hem neer — dezelfde beweging omlaag als altijd, de beweging van de zesde dag, de beweging van heel dit verhaal — en een stem: vrees niet. Ik ben de eerste en de laatste, en de levende; Ik ben dood geweest, en zie, Ik ben levend tot in alle eeuwigheden — en Ik heb de sleutels van de dood en het dodenrijk. De sleutels van de oudste gevangenis van de wereld hangen aan de gordel van Iemand Die binnen is geweest, en er weer uit kwam.

Dan een deur, geopend in de hemel, en een stem: klim hierheen op. Een troon, en op de troon Iemand; en rondom de troon een regenboog, als smaragd — rond de plaats waar straks de oordelen vandaan zullen komen hangt, als eerste wat er te zien valt, het oude teken van de belofte. En telkens weer komen 24 gekroonden van hun tronen af en werpen hun kronen vóór de troon: kronen zijn in deze zaal werpgoed.

Op de open handpalm van de Zittende ligt een boekrol, beschreven van binnen en van buiten — zo vol dat het schrift over de rand is gelopen — en verzegeld met zeven zegels: de afloop van alles, en dicht. Een sterke engel roept met grote stem: wie is waardig de boekrol te openen en haar zegels te verbreken? En dan daalt die vraag door de schepping heen, verdieping na verdieping, en het wordt stiller naarmate zij daalt. Door de hemel — niets. Over de aarde — niets. Onder de aarde, tot tussen de doden — niets.

En dan staat er, midden in dat visioen, midden in al dat goud en smaragd, een mens te huilen. Hij huilde zeer, schrijft hij later over zichzelf, zonder zich ervoor te verontschuldigen, en hij had er reden toe: als niemand de rol opent, blijft de geschiedenis een gesloten boek — al het bloed dat om recht roept, alle gebeden om verlossing, opgezonden door alle eeuwen heen uit kelders en kampen en slaapkamers, verzegeld, ongelezen, onbeantwoord. Dan blijft het "totdat" een komma zonder slotzin, en heeft het kwaad het eenvoudig uitgezeten.

Eén van de gekroonden buigt zich naar hem toe, en spreekt zoals men spreekt tegen iemand die huilt: huil niet. De Leeuw uit de stam van Juda heeft overwonnen, en Hij kan de boekrol openen. En Johannes richt zich op om de Leeuw te zien — en ziet een Lam. Het staat midden in de troon, en het staat als geslacht: de doodswond zichtbaar, onverborgen, en het staan zelf onwrikbaar. Het komt en neemt de rol uit de rechterhand van de Zittende, en geen stem in heel de zaal verheft zich ertegen; de heraut had naar waardigheid gevraagd, en de wond ís de waardigheid. En het woord dat de hemel van dat ogenblik af voor Hem kiest, is een verkleinwoord — lammetje, de koosnaam van een herder voor het kleinste van zijn kudde, het dier dat gedragen wordt. De macht die alles draagt, heeft littekens en een lievelingsnaam.

Dan breekt de zaal. De wezens en de oudsten vallen vóór het Lam neer, elk met een citer en met gouden schalen vol reukwerk — en het reukwerk, zegt de tekst er zacht bij, zijn de gebeden van de heiligen: alles wat ooit omhoog gezucht is, geen woord ervan vervlogen, bewaard, hier binnengedragen, geurend voor de troon. En zij zingen een nieuw lied: waardig bent U de boekrol te nemen en haar zegels te openen, want U bent geslacht, en U hebt voor God met Uw bloed mensen gekocht uit elke stam en taal en volk en natie. De rol met de afloop van alles ligt nu in een doorboorde hand. De komma loopt naar haar slotzin toe.

Want beneden is de vergadering al die tijd niet geschorst geweest, en nu wordt zij voltallig.

Uit de mond van de draak, uit de mond van het beest en uit de mond van de valse profeet gaan drie onreine geesten uit, als kikkers, en zij gaan naar de koningen van heel de bewoonde wereld, om hen te verzamelen tot de oorlog van de grote dag van God, de Almachtige. De oproepen gaan rond zoals zij altijd zijn rondgegaan, van hoofdstad naar hoofdstad, langs de oude adressen, en de agenda is nog woordelijk dezelfde als op de vlakte van Sinear. Maar terwijl beneden de convocaties de deuren uitgaan, klinkt boven de zevende bazuin, en grote stemmen in de hemel zeggen het alsof het al gebeurd is — en in die zaal ís het al gebeurd: het koninkrijk van de wereld is geworden van onze Heer en van Zijn Gezalfde. Dezelfde twee als in het oude lied — JHWH en Zijn Gezalfde — in dezelfde volgorde, in dezelfde adem; alleen het voorzetsel is verhuisd. Waar tegen stond, staat van. Heel de wereldgeschiedenis past tussen die twee woordjes.

En het visioen toont, in één beeld, wie er in die zaal al die eeuwen heeft voorgezeten. Een draak, staande vóór een vrouw in barensweeën, de muil naar de schoot gekeerd, wachtend — niet woedend, niet gehaast: wachtend — om het kind te verslinden zodra het geboren wordt. Dat beeld heeft de geschiedenis door telkens een andere naam gedragen — een farao die jongens in de rivier liet werpen; een Athalja die het koningszaad ombracht; de zwaarden in de straten van Bethlehem — maar het is telkens dezelfde muil, op dezelfde schoot gericht. Zij baart een zoon, en het enige signalement dat het visioen van Hem geeft, is een psalmregel: Die alle volken hoeden zal met een ijzeren staf. De staf van het tweede lied, hangend boven een kraambed. En dan klapt de muil dicht — in leegte: haar kind wordt weggerukt, omhoog, naar God en naar Zijn troon.

En twee verzen voordat de koningen van de aarde en hun legers aantreden tegen Hem Die op het paard zit, staat er een engel in de zon, en hij schrijft — met hetzelfde werkwoord van verzamelen waarmee beneden vergaderd wordt — een andere vergadering uit, en roept haar met grote stem bijeen: komt, verzamelt u tot de grote maaltijd van God. Gericht aan de vogels die midden in de hemel vliegen. Eeuwenlang is "kom" het openingswoord van de zaal geweest — kom, laten wij tichelstenen maken; kom, laten wij ons een stad bouwen; kom, laten wij hem doden. Het laatste "komt" van deze geschiedenis is aan de aasvogels gericht.

Dan gaat de hemel open — en er gaat niemand naar binnen. Er komt Iemand naar buiten.

Een wit paard. Die erop zit, heet Getrouw en Waarachtig, en in gerechtigheid oordeelt Hij en voert Hij oorlog. Die zin is nog nooit waar geweest; er is sinds de eerste veldslag van de wereld geen oorlog gevoerd waarvan zij zonder voorbehoud gezegd kon worden, geen enkele, hoe rechtvaardig de aanleiding ook leek — dit wordt de eerste. Op het hoofd vele diademen, de kronen van meer dan één rijk bijeen, en daartussen een geschreven naam die niemand kent dan Hijzelf. Zijn kleed is gedoopt in bloed, en er is nog geen slag geleverd, er is nog geen vijand genaderd; de vlek rijdt onverklaard mee, en het visioen laat haar onverklaard. En Zijn naam heet: het Woord van God. Alles wat God nog te zeggen heeft, komt de hemel uit op een wit paard.

Het wapen zit niet in Zijn hand maar in Zijn mond: een scherp zwaard, om de volken te slaan. En Hijzelf zal ze hoeden met een ijzeren staf — het herderswoord en het staalwoord in één regel, want de hand die het lam uit de muil haalt en de hand die de muil openbreekt, zijn dezelfde hand. En dan buigt de zin omlaag, de kuip in: en Hijzelf treedt de pers van de wijn van de grimmigheid van de toorn van God, de Almachtige.

Een wachter heeft het ooit gevraagd, in een oud visioen, aan een gestalte die uit Edom kwam aanschrijden, felrood van klederen, groot in Zijn kracht: waarom is er rood aan Je gewaad, als van iemand die in de perskuip treedt? En het antwoord kwam, en het was donkerder dan de vraag: de pers heb Ik getreden, Ik alleen, en van de volken was er niemand met Mij. De vlek op het kleed is niet het Zijne; zij is van hén. En midden in die donkerste zelfbeschrijving ligt opeens het hart bloot: want een dag van wraak was in Mijn hart — en het jaar van Mijn gelosten was gekomen. In het binnenste van de wraak staat het woord van de losser. De toorn heeft een waarom, en het waarom is verwantschap: er is familie in de knel. Achter de Ruiter komen de legers van de hemel, gekleed in linnen, wit en rein — en hun linnen blíjft wit. Er staat geen voet naast de Zijne in de kuip; er komt geen druppel op hun kleren. De toorn van God wordt niet uitbesteed.

Van de slag zelf noteert het visioen vrijwel niets. Geen verloop, geen wapenfeiten, geen tegenaanval, geen kaart met pijlen; de oorlog waar alle vergaderingen van alle eeuwen naartoe hebben vergaderd, duurt in de tekst nul verzen. En het lied dat op deze dag gewacht heeft, keert op deze dag zijn eigen openingsbeeld om: heel het lange "totdat" door zat de Koning aan de rechterhand van God — nu staat Adonai aan de rechterhand van de Koning, de zwaardzijde, de plaats van wie met je meevecht en je flank dekt. Er was altijd al een datum in de lach.

En dan heeft dat lied nog één regel over, de laatste, en zij is klein, bijna te klein voor zo'n dag: uit de beek langs de weg drinkt Hij; daarom heft Hij het hoofd op. Na de koningen en de lijken en het wijde land — een beek, langs de kant van de weg, koud water tussen stenen, en een Man Die Zich bukt en drinkt. En wie dat hoofd opheft, zegt de zin niet. De Koning Zelf, verkwikt na de lange dag — of Adonai, Die het hoofd van Zijn Koning opheft zoals je het hoofd opheft van iemand die je liefhebt en die lang gebogen heeft. De zin laat het open, en zij mag het openlaten: in beide lezingen wordt er gedronken, en in beide lezingen gaat het hoofd omhoog.

Dan wordt er geheerst, en het bevel is oud.

De staf van Je sterkte zendt JHWH uit van Sion — heers te midden van Je vijanden. Te midden van: niet erboven, niet erna, niet op veilige afstand als alles voorbij is, maar er middenin; het rijk is geen toestand die op een morgen kant-en-klaar wordt aangetroffen, maar een voltrekking, meter voor meter, en de 1.000 jaar zijn er de maat van. En het werkwoord van dat bevel is niet nieuw; het is het werkwoord van de zesde dag, het woord uit de eerste zin die ooit tot een mens gesproken is, hier hervat alsof er niets tussen lag. Het mandaat dat in de hof aan stof werd uitgereikt en buiten de hof bleef liggen, wordt weer opgenomen — en het wordt opgenomen als bevel aan de Verwant, en dat is geen bijkomstigheid, want in het hoofdstuk van de losser is ditzelfde heersen aan banden gelegd, met een clausule die er driemaal staat, alsof één keer niet genoeg was: niet met hardheid. Wie heerst over wie hem verwant is, heerst anders.

Wie deze Priester-Koning is, zegt de eed: naar de orde van Melchizedek. Eén keer is die orde het verhaal binnengekomen, en de scène is nooit vergeten. Een man keert terug van een nachtelijke veldtocht — vier koningen achterna, om één gevangen verwant — en in het dal komt hem een gestalte tegemoet zonder stamboom, zonder begin van dagen en zonder einde van leven: koning van Salem, priester van God, de Allerhoogste. En zijn eerste daad is geen eis en geen heffing en geen ondervraging; hij draagt brood en wijn naar buiten, een vermoeide overwinnaar tegemoet, en zegent hem. Zo regeert die orde: zij komt je tegemoet met eten, op het uur dat je niet meer kunt.

In Israël zelf zijn kroon en altaar daarna streng gescheiden gebleven — de ene koning die het waagde met een wierookvat het heiligdom binnen te gaan, droeg de melaatsheid op zijn voorhoofd tot de dag van zijn dood — en tóch moest een profeet, na de ballingschap, zilver en goud nemen en er kronen van maken en die zetten op het hoofd van een hógepriester, met de woorden erbij: zie, een man, zijn naam is Spruit; hij zal de tempel van JHWH bouwen, en hij zal priester zijn op zijn troon. En de kronen bleven daarna in de tempel liggen, ter gedachtenis. Er heeft in Gods huis eeuwenlang een kroon klaargelegen, glanzend in het halfdonker, wachtend op het hoofd waarvoor zij gemaakt was.

Zo heerst Hij. De volken stromen bergopwaarts — stromen, het werkwoord van water, dat hier voor één keer omhoog loopt — en wat zij elkaar toeroepen is de oude vergaderformule, in de Griekse Bijbel woord voor woord, met een nieuwe bestemming: kom, laten wij opgaan naar de berg van JHWH, opdat Hij ons onderwijst in Zijn wegen. Dezelfde stoet, de andere kant op. Zwaarden gaan naar de smid en komen terug als ploegscharen, speren als snoeimessen; en er komt een generatie die de oorlog niet meer kán, omdat niemand hem haar heeft voorgedaan. En de heiligheid, ooit het smalste dat er op aarde bestond — twee woorden, gegraveerd op een gouden plaat, gedragen vóór het voorhoofd van één man, één man in heel de wereld — breekt uit en stroomt de stad door: op die dag staat op de bellen van de paarden HEILIG VOOR JHWH, en elke kookpot in Jeruzalem is heilig. De staf die van Sion uitging, is aangekomen in de keukens.

En op de berg staat een tafel. Brood en wijn, uitgedeeld aan wie uit de nacht komt — zo is deze orde het verhaal binnengekomen, en zo regeert zij nog. Op de avond voordat alles losbrak, heeft de Koning die tafel eigenhandig gedekt: brood dat gebroken werd, en een beker die rondging, en wat Hij uitdeelde was Zichzelf.

En dan loopt er, ergens in de eeuwen, een hart over.

Het laatste van de vier liederen begint niet in de hemel en niet in een raadzaal, maar in een borstkas: mijn hart stroomt over van een goed woord; mijn tong is de stift van een vaardige schrijver. Iemand heeft iets gezien dat te groot is om binnen te houden, en de pen kan het hart maar net bijhouden. En het eerste wat de dichter van de Koning zegt, gaat niet over macht: U bent schoner dan de mensenkinderen; genade is uitgegoten op Uw lippen. Dan, zonder overgang, het staal — gord Uw zwaard aan de heup, held — en de veldtocht die volgt heeft doelen die geen leger ooit op zijn vaandels schreef: waarheid, zachtmoedigheid, gerechtigheid. Er is in de wereldgeschiedenis nooit uitgereden ter wille van zachtmoedigheid; hier staat het, naast het zwaard, alsof het daar altijd al hoorde.

Midden in dat bruiloftslied staat de zwaarste zin die het Oude Testament ooit tot een koning heeft gericht — Uw troon, o God, is voor eeuwig en altijd — en de brief van de zeven woorden leest haar zonder aarzelen voor als woord van de Vader tot de Zoon. En de olie op dit hoofd heet olie van de vreugde — bij de profeet: olie van de vreugde in plaats van rouw. Die plaats heeft de Koning Zelf opgeslagen, op een sabbat in de synagoge van het dorp waar Hij is grootgebracht, tussen mensen die Hem als kind hadden gekend: Hij las — de Geest van de Heer is op Mij, omdat Hij Mij gezalfd heeft — rolde de rol dicht, ging zitten, en zei, terwijl alle ogen in de synagoge op Hem gericht waren: heden is dit Schriftwoord in jullie oren vervuld.

De vreugde van dat lied is loon — gerechtigheid liefgehad, goddeloosheid gehaat, en dáárom gezalfd — en om de vreugde die vóór Hem lag, heeft Hij een kruis verdragen en de schande veracht. De olie van de vreugde wordt uitgegoten na een kruis. Dit feest is die vreugde.

Dan gaan de deuren van de zaal open. Eerst de geur — mirre en aloë en kassia, uit de klederen zelf — dan het goud: de gemalin staat aan Uw rechterhand, in goud van Ofir. En dan wendt de dichter zich tot een meisje op de drempel, en zijn stem wordt zachter: hoor, dochter, en zie, en neig je oor; en vergeet je volk en het huis van je vader. Elke bruiloft begint met een afscheid; er is geen weg naar dit feest die niet ergens een deur achter zich hoort dichtvallen. En dan de zin die de tekst niet omdraait, en die daarom blijft naklinken: de koning zal je schoonheid begeren. Hij, schoner dan de mensenkinderen, verlangt naar wat Hij in háár ziet — alsof de schoonste van allen nog iets te ontvangen had, en zij het is. Haar heerlijkheid zit van binnen, waar bij een gebouw het heilige zit, en haar kleed is goudvatwerk — de gouden zettingen waarin ooit de namen van Israëls zonen het heiligdom in werden gedragen. En dan komt de stoet in beweging, en niemand erin loopt op eigen gezag of op eigen kracht: zij wordt geleid, zij worden gebracht, met blijdschap en gejuich, en zij gaan binnen in het paleis van de koning.

In het laatste bijbelboek breekt het gejuich los, als het gedruis van vele wateren: de bruiloft van het Lam is gekomen, en Zijn vrouw heeft zich gereedgemaakt; en haar is gegéven zich te kleden in blinkend rein fijn linnen — tot en met haar kleed draagt de Bruid wat haar is aangereikt.

Wie de twee liederen naast elkaar hoort, hoort de orde. In het ene zegt God tegen de Zoon: zit aan Mijn rechterhand. In het andere staat de gemalin aan de rechterhand van de Koning. Dezelfde plaats, één trede lager. Hij zit; zij staat, binnengeleid, in het goud van Ofir. De hoogste plaats schuift niet door: haar plaats is naast Hem, en er is voor een schepsel geen hogere.

Aan het einde belooft een engel de ziener de bruid te tonen, de vrouw van het Lam — en wijst hem een stad, neerdalend uit de hemel, toebereid als een bruid die voor haar man versierd is. De engel belooft een bruid en toont een stad, en de tekst verontschuldigt zich nergens voor de wisseling, legt niets uit, slaat geen brug. Zij ís het.

Dan wordt er gemeten, met een meetlat van goud: stad, poorten, muur — lengte, breedte en hoogte gelijk. Het verhaal dat opende met een bouwput — maten, een snoer, sokkels, een hoeksteen, en langs de rand de juichende morgensterren — sluit met een oplevering. Op de 12 fundamenten staan namen, en in de 12 poorten staan namen — gegraveerd en in goud gezet, zoals ooit op het hart van één man, in stenen zo klein dat zij op één borst pasten, maar nu zo groot dat je erdoor naar binnen kunt.

En het bruiloftslied had nog twee verzen over, over kinderen die er nog niet zijn: in plaats van Uw vaderen zullen Uw zonen zijn; Je zult hen tot vorsten zetten in heel de aarde. Zetten — het kleine werkwoord heeft in dit verhaal al tweemaal op een scharnier gestaan: alles hebt U gezet onder zijn voeten; totdat Ik Je vijanden zet tot voetbank voor Je voeten. Onder de voeten, tot voetbank, tot vorsten — drie treden van dezelfde trap, en bij de derde is de hand gewisseld: tweemaal was het God Die zette; hier zet de Koning Zelf.

Want in dit hele verhaal is er maar één richting geweest, en zij wijst omlaag. De luister lag boven de hemel; zij daalde en kwam als kroon op een hoofd van akkergrond. De kroon werd verspeeld en bleef liggen, eeuwen lang, onopgeëist, tot er Eén kwam Die nóg lager ging — lager dan de engelen, tot in de dood — en haar droeg zoals zij nooit gedragen was. En vanaf dat hoofd is de glans verder gedaald, trede na trede: op de heup van de Koning, over het volk in heilige luister, naar de Bruid in goud van Ofir, tot op de laatste trede — vorsten, in heel de aarde. Niets in dit verhaal is ooit geklommen. Alles wat hoog is aangekomen, is er gebracht, geleid, gezet, gekroond; en zelfs de stad daalt. De kroning die boven de hemel begon, is beneden aangekomen.

Zo is de Losser klaar met Zijn agenda. Bij de poort van Bethlehem deed Boaz het op één morgen, ten overstaan van de getuigen in de poort: hij kocht het veld, hij nam de bruid, en hij richtte de naam van de gestorvene op over zijn erfdeel. Deze Losser heeft er de geschiedenis voor genomen, en niets laten liggen: het erfdeel teruggekocht, de verarmde verwant vrijgekocht, het recht voltrokken aan wat de kudde verscheurde, en de Naam opgericht over het erfdeel — de naam van een Gestorvene, Die leeft, en Zelf het loflied aanheft te midden van Zijn broeders. En Israël zong het al, lang voordat het wist hoe waar het zong: Die je leven verlost uit de groeve, Die je kroont met goedertierenheid en barmhartigheid — wie door Hem wordt teruggekocht, wordt gekroond met wat Hij Zelf is.

Midden in de stad staat de troon van God en van het Lam. Zijn knechten zullen Hem dienen; en zij zullen Zijn aangezicht zien; en Zijn Naam zal op hun voorhoofden zijn — geen graveerplaat meer, geen snoer, geen goud ertussen: op huid, zoals een kind de trekken van zijn vader draagt zonder ze ooit te hebben aangeleerd. Mozes vroeg ooit om dat aangezicht en kreeg een hand over een rotsspleet; hier staat een hele stad te zien, en zij sterft er niet aan. En dan komt de laatste zin over mensen in de hele Bijbel, en zij is rustig als een ademhaling: en zij zullen regeren tot in alle eeuwigheden. Het ambt van de zesde dag, uitgedeeld aan de velen — dienen en heersen in één adem, naast Hem, nooit in Zijn plaats. En er ontbreekt iets in die zin, en het ontbreken is de vervulling: er staat geen "totdat" meer in. De klok is uit de zinnen gehaald. Wat overblijft, is duur zonder einde.

De stad heeft de zon en de maan niet nodig — het vingerwerk waar de herder zijn vraag ooit tegenaan zong, hangt er nog, maar de heerlijkheid van God verlicht haar, en haar lamp is het Lam. En de eerste regel van het eerste lied is onderweg van belijdenis plaatsbeschrijving geworden: JHWH, onze Heer, hoe heerlijk is Uw Naam over heel de aarde. De vraag die ertussen lag — wat is de mens? — is beantwoord, niet met een definitie, maar met een stad vol gekroonden.

God heeft gesproken, veelvuldig en op velerlei wijze, en ten laatste in een Zoon. Van de bouwput tot de bruiloft is dit één zin geweest, één adem lang aangehouden, en Hij is het onderwerp ervan.

TEKSTREGISTER — bewegingen 9 tot 14

Deze twee hoofdstukken dragen geen voetnoten, opzettelijk: het is één gang en die mag niet worden opgehouden. Maar alles wat erin staat, is elders in dit boek verantwoord — en hier na te trekken. De bewegingen volgen de witregels; de plaatsen staan in volgorde van verschijnen.

9 · De boekrol en het Lam. Openbaring 1:10-17 · Openbaring 1:18 · Openbaring 4:1-3 · Openbaring 4:10 · Openbaring 5:1-4 · Openbaring 5:5 · Openbaring 5:6 · Openbaring 5:8-9. (Hoofdstuk 6)

10 · De vergadering wordt voltallig. Openbaring 16:13-14 · Openbaring 11:15 (← Psalm 2:2) · Openbaring 12:1-5 (← Psalm 2:9) · Openbaring 19:17-18. (Hoofdstuk 7 en 8)

11 · De Ruiter en de wijnpers. Openbaring 19:11-13 · Openbaring 19:15 (← Psalm 2:9) · Jesaja 63:1-4 · Openbaring 19:14 · Psalm 110:5 · Psalm 110:7. (Hoofdstuk 8)

12 · De heerschappij en de Priester-Koning. Psalm 110:2 · Genesis 1:28 · Leviticus 25:43, 46, 53 · Psalm 110:4 · Genesis 14:18 · Hebreeën 7:3 · 2 Kronieken 26:19-21 · Zacharia 6:11-13 · Jesaja 2:2-4 en Micha 4:1-3 · Zacharia 14:20 · Exodus 28:36 · Lukas 22:19-20. (Hoofdstuk 9)

13 · De bruiloft. Psalm 45:2 · Psalm 45:3 · Psalm 45:4-6 · Psalm 45:7 met Hebreeën 1:8 · Psalm 45:8 · Jesaja 61:3 · Lukas 4:16-21 · Hebreeën 12:2 · Psalm 45:9 · Psalm 45:10 · Psalm 45:11-12 · Psalm 45:14-16 · Exodus 28:11, 20 · Openbaring 19:7-8 · Psalm 110:1 met Psalm 45:10. (Hoofdstuk 10)

14 · De stad en de Naam. Openbaring 21:9-10 · Openbaring 21:2 · Openbaring 21:15-17 · Openbaring 21:12-14 · Psalm 45:17 · Psalm 8:7 · Psalm 110:1 · Hebreeën 2:9 · Ruth 4:9-10 · Psalm 103:4 · Openbaring 22:3-4 · Exodus 33:18-23 · Openbaring 22:5 · Openbaring 21:23 · Psalm 8:2, 10 · Hebreeën 1:1-2. (Hoofdstuk 11)

De vier psalmen, waar zij in deze twee hoofdstukken spreken.

Wie een telling, een grondtekstvorm of een tekstkritische kwestie wil natrekken, vindt haar in het hoofdstuk dat achter elke beweging staat vermeld, en het apparaat in Bijlage A (structuur en tellingen), Bijlage B (de tekstgetuigen), Bijlage C (de receptiekaart) en Bijlage D (wat openstaat).

Er is Eén geweest Die dit alles zó verteld heeft — in één ononderbroken gang, beginnend bij Mozes en al de profeten — op een weg die van Jeruzalem wegliep, terwijl de avond viel.