De preregistraties

Een onderzoeker die een bepaalde uitkomst nodig heeft, is onbetrouwbaar — niet uit kwade wil, maar omdat wie hard genoeg zoekt naar een gewenst resultaat er altijd wel een proxy voor vindt. Het enige tegengif is de criteria en de falsificator vast te leggen vóór de zoekgang, zodat de uitkomst niet achteraf naar de wens gebogen kan worden. Deze bijlage legt de drie toetsen bloot die zo zijn opgezet: de zoekgang naar de dubbele constructie (de meting van H3), de zoekgang naar de schrikkelmaand van AD 31 (de smalste schakel van H8), en het extra voorjaar tussen Johannes 2:13 en Johannes 6:4 (het scharnier tussen AD 30 en AD 31, H9 en H14). Bij elke staat de voorspelling zoals zij vóóraf luidde, de falsificator, en de uitkomst zoals zij daarna bleek — ook waar die uitkomst onwelgevallig is. Daarna de bevindingen die de andere kant op liepen, elk met haar tegenwicht ernaast; en de openbare deponering die het register een datum geeft die niet van de auteur komt.

E.0 · Waarom vooraf, en niet achteraf

Drie van de dragende beweringen van het boek lopen het grootste risico op zelfbedrog, omdat de auteur er belang bij heeft. De eerste is dat de dubbele constructie een maat is (zonder haar geen teken, H3); de tweede dat AD 31 een schrikkelmaand had (zonder haar geen woensdag, H8); de derde dat de bediening een vierde PesachPesachPascha; het voorjaarsfeest dat de uittocht herdenkt, vallend op 14 Nisan. Het feest waarop het kruis viel in AD 31 (gewogen). De gruwel van de verwoesting valt in het model niet op Pesach maar op Purim 2031 (speculatief). telde (zonder haar AD 30 en niet AD 31, H9, H14). Bij alle drie geldt: ga je zoeken naar bevestiging, dan vind je haar. Daarom is bij alle drie de toets omgekeerd opgezet — niet "zoek steun" maar "zoek de falsificator, en leg vóóraf vast wat als weerlegging telt". Wat volgt is die opzet, met de uitkomst ernaast. Twee van de drie kwamen minder terug dan gehoopt, en zij staan hier opgeschreven in de vorm waarin zij vielen.

E.1 · De dubbele constructie — de zoekgang naar één inclusief geval (bij H3, bijlage B)

Vooraf vastgelegd. Als "drie dagen en drie nachten" een maat is, dan telt elke verhalende duur-uitspraak ervan een vol, continu aantal etmalen, en wordt er in de achtergehouden corpora geen enkel inclusief gebruik aangetroffen. De voorspelling was dus een nul-voorspelling, en zij is falsifieerbaar met één tegenvoorbeeld.

De falsificator, vooraf. Eén geattesteerd verhalend gebruik van de dubbele constructie waarin de feitelijke duur korter is dan het genoemde aantal etmalen (bijvoorbeeld een "drie dagen en drie nachten" dat op anderhalf etmaal uitkomt). Zulk een geval zou de maat tot spreekwijze maken en het teken ontwapenen.

De uitkomst. De achtergehouden corpora (Aramees en plene-Hebreeuws, via Sefaria en Maagarim) zijn ná de vastlegging doorzocht: 14 + 22 ruwe treffers, en nul inclusief. De tegentraditie articuleert de regel zelfs zelf (Menot haLevi, Maharal op Esther 4:16), en een voorchristelijke kalenderberekening (4Q252) maakt haar narekenbaar vol. De falsificator is gezocht en niet gevonden. De volledige uitwerking, met de binomiale basisrate, staat in bijlage B. [GEDOCUMENTEERD]

E.2 · De schrikkelmaand van AD 31 — de gevaarlijkste vraag (bij H8)

Dit is de zoekgang waar het zelfbedrog het dichtstbij lag, en daarom is zij het strengst vastgelegd. Zonder Adar II in AD 31 is er geen 14 NisanNisanEerste maand van de Hebreeuwse religieuze kalender (vroege voorjaar). Pesach valt op 14 Nisan; de kruisiging viel op 14 Nisan in AD 31 (gewogen). op 25 april, en valt de hele these. Juist daarom zijn de criteria, de falsificator én de verwachte uitkomst vóóraf opgeschreven — met de afspraak dat een onwelgevallig resultaat gewoon zou worden opgeschreven.

Vooraf vastgelegd — wat als bewijs telt. De zwaarste toets is de Babylonische kalender, want de joodse maandnamen zijn Babylonisch en de twee kalenders liepen grotendeels gelijk; Parker & Dubberstein reconstrueren haar tot AD 75. Een Addaru II in het Babylonische jaar dat in het voorjaar van AD 31 begint telt als een sterke onafhankelijke indicatie vóór; haar afwezigheid als een sterke indicatie tegen. Daarnaast: de gerst (was er eind maart rijpe aviv voor de omer?), en de proxies (vulkanisme, spleetopvulling, boomringen).

Vooraf vastgelegd — de grenzen. Twee tegenvoorbeelden staan er, en zij staan er omdát zij tegen de these werken. Ten eerste: de joodse kalender was in de eerste eeuw waarnemend, geen berekening (Strack: "een besluit, geen berekening"); een Babylonische Addaru II dwingt dus geen joodse Adar II af — het is een indicatie, geen bewijs, en omgekeerd evenzeer. Ten tweede: de omer mocht desnoods van verder weg worden gehaald (m. Menachot 10:2), en in de Jordaanvallei rijpt gerst weken eerder dan in de Judese heuvels; een rijpe aviv eind maart is dus niet ondenkbaar, wat het gerst-argument verzwakt. Beide voorbehouden zijn vóór de zoekgang genoteerd.

De falsificator, vooraf. De hypothese (Adar II in AD 31) wordt weerlegd door de samenloop van drie vondsten: (1) een Babylonische kalender die in AD 31 géén Addaru II heeft, én (2) bewijs dat gerst in de Jordaanvallei eind maart routineus rijp is, én (3) het ontbreken van elke onafhankelijke aanwijzing voor een koud of laat voorjaar. Gelden alle drie, dan is de woensdag een gissing en geen hypothese.

Vooraf vastgelegd — de verwachte uitkomst. Onbeslist. Geen enkele proxy met een resolutie grover dan één jaar telt als bewijs voor één voorjaar, en er werd niets hards verwacht.

De uitkomst. Onbeslist, zoals voorzien. Er is geen primaire bron die het weer of de intercalatie van AD 31 vastlegt; de Babylonische regel maakt een aprilmaan aannemelijk maar dwingt de joodse intercalatie niet af; de gerst-tegenwerping (Jordaanvallei) blijft staan.

Het Adar II-been van de toets, expliciet ingevuld. De vooraf vastgelegde regel luidde: een Addaru II ín het Babylonische jaar dat in het voorjaar van AD 31 begint = sterke aanwijzing vóór; haar afwezigheid = sterke aanwijzing tegen. De feitelijke stand moet daarom worden benoemd, ook waar zij tegen de these werkt. Parker & Dubberstein tonen géén schrikkelmaand ín AD 31: dat jaar (S.E. 342) telt 12 maanden en 355 dagen, met Nisanu 1 op 12 april. De aprilplaatsing van Nisan loopt niet via een Adar II van AD 31, maar via een Ululu II — een tweede Elul — in het najaar van AD 30, die het voorafgaande jaar op 383 dagen bracht en zo Nisan van AD 31 in april liet vallen. [GEDOCUMENTEERD — Parker & Dubberstein, SAOC 24, tabel p. 46, op de scan met eigen ogen gezien: de regel voor S.E. 342 leest 4/12.]

Naar de letter van de vooraf vastgelegde regel is de sterke-aanwijzing-tegen dus deels vervuld op Babylonisch niveau: de schrikkelmaand ontbreekt ín AD 31 zelf. Maar zij is niet vervuld op het niveau dat de these werkelijk nodig heeft. Een Babylonische Ululu II is geen joodse Adar II — de joden lasten alleen Adar in, nooit ElulElulDe zesde maand van de Joodse geestelijke kalender, overeenkomend met augustus-september. De eerste van Elul opent de 40-daagse periode van tesjoeva (bekering) die leidt naar de Grote Verzoendag. Het opheffen van het beschermende schild over Bozra op dag 1.290 valt in het model in het begin van Elul 2034 (speculatief). — en de joodse intercalatie was in de eerste eeuw een aparte, waarnemende beslissing van het gerechtshof, geen aflezing van de Babylonische cyclus (zie E.2's eigen eerste voorbehoud: Strack, "een besluit, geen berekening"). De afwezigheid van een Babylonische Addaru II ín AD 31 weegt daarom als een reële, benoemde last op de these, niet als haar breuk: zij ontneemt de woensdag de zwaarste vorm van Babylonische steun, terwijl de joodse Adar II een op zichzelf mogelijke, niet-Babylonische beslissing blijft die noch bevestigd noch weerlegd is. De falsificator van dit dossier vroeg bovendien de sámenloop van drie vondsten (§ hierboven); die samenloop is niet ingetreden. [GEDUID]

Daarom voert het boek de Adar II van AD 31 als GEDUID en niet als GEDOCUMENTEERD, en noemt zij haar de smalste schakel — precies wat een eerlijke, vooraf vastgelegde toets hier hoort op te leveren. [GEDUID; de zoekgang is uitgevoerd, de falsificator niet volledig ingevuld en de these dus niet gebroken, maar ook niet vastgesteld.]

Een tweede bevinding op dit been, en zij snijdt naar twee kanten. Robert Klevers reconstructie van de joodse kalender voor 63 v.Chr. – AD 72 laat de equinox-regel afhangen van de plaats in de sabbatscyclus. In het zesde, zevende en eerste cyclusjaar mag het omer niet vóór de equinox vallen; omdat het zevende en het eerste jaar niet schrikkelen, bewaakt de schrikkelmaand die het zesde jaar in de regel krijgt die grens. In het tweede tot en met het vijfde jaar geldt geen vaste regel en beslissen het weer en de rijpheid van de gerst alleen; het tweede jaar krijgt bij hem wel een neiging tot schrikkelen, om weer afstand tot de equinox te winnen, maar geen regel (pp. 65–72, m.n. p. 65 met n. 252; p. 218). Op Wacholders plaatsing van de sabbatsjaren — de plaatsing die Klever zelf overneemt (pp. 147–149, 217) — is het voorjaar van AD 31 het derde cyclusjaar; op die van Zuckermann het vierde. Op beide roosters, en dus op het rooster waarmee Klever zelf werkt, valt het voorjaar van AD 31 in de band waar zijn model geen equinox-regel geeft. Sterker: zijn brondossier bevat geen antieke getuige die hij aanvaardt voor de strikte lezing van 1 Nisan waarop een automatische aprilplaatsing zou rusten; Philo's formulering dat Mozes de eerste maand "bij het begin van de lente-equinox" laat ingaan, neemt hij uitdrukkelijk niet letterlijk (p. 58, n. 215). b. Sanhedrin 12b–13b (Mar Samuel, 3e eeuw) staat in zijn lezing 1 Nisan tot 15 dagen vóór de equinox toe, al tekent hij aan dat hij niet zeker weet of hij de passage goed vat (pp. 58–59, n. 215). Zijn eigen criterium is de omer-variant — 16 Nisan op of ná de equinox (pp. 57, 65, 70–71) — waaraan de maart-optie al voldoet, met haar omer op 29 maart tegen een equinox van 23 maart. Zijn noot 254 voegt toe dat hij vermoedt dat de gerst "in de meeste gevallen" niet vóór de equinox rijp was (p. 65). Een voorkeur voor maart maakt zijn tabel daar niet van: voor het voorjaar van AD 31 geeft zij beide maanden als hoofdoptie, 1 Nisan op 14 maart (14 Nisan op dinsdag 27 maart) of op 12 april (14 Nisan op woensdag 25 april) (p. 275). Op geen enkele lezing binnen Klevers materiaal dwingt de equinox AD 31 in april. Dat is een tweede, onafhankelijke last bovenop de Babylonische hierboven, en zij wordt hier als zodanig geboekt. Dezelfde tabel geeft voor AD 30 en AD 33 als hoofdoptie een 14 Nisan op vrijdag, 7 april en 3 april, met de latere maan alleen als nevenoptie (pp. 275, 277); voor AD 33 staat Klever daarmee tegenover de strikte equinox-regel die hoofdstuk 7 voor dat jaar volgt (zaterdag 2 mei). Ook dat is een last voor dit boek, en een zware: in Klevers reconstructie heeft ook AD 33 een vrijdag.

Wat het oplevert voor de these, weegt even zwaar. Ten eerste een convergentie die niet uit dit boek komt: de geregistreerde positie op dit been is dat de bescherming op de gerst alleen rust, en Klevers model zegt voor een derde cyclusjaar hetzelfde, langs een eigen route (p. 65). Ten tweede een narekenbare rekenkundige dwang: zonder intercalatie in een van de twee voorjaren zou Nisan van AD 32 rond 2 maart beginnen en de omer op 17 maart vallen, vóór de equinox van 22 maart — dus één van de twee voorjaren, 31 of 32, moet de schrikkelmaand dragen, en Klevers model beslist dat in beide gevallen met de gerst. Zijn tabel volgt die dwang: voor AD 32 kent zij één 1 Nisan, 31 maart of 1 april, en de maan van 2 maart is daar Adar of Adar II, naargelang AD 31 schrikkelde (p. 277). Ten derde staat de aprilmaan van AD 31 in die tabel als hoofdoptie en niet als nevenoptie: 1 Adar II op 14 maart, 1 Nisan op 12 april, 14 Nisan op woensdag 25 april (p. 275), de data van hoofdstuk 7. Klever verdedigt daarmee geen kruisigingsjaar, geen weekdag en geen these van dit boek. Donderdag 26 april, de reconstructie die een tegenstander al heeft aangedragen, staat in de tabel als 15 Nisan, niet als 14 Nisan.

De balans. Per saldo schuift Klevers tabel de kalender voor alle drie kandidaten tegelijk op. In een onafhankelijke joodse reconstructie is de Adar II van AD 31 geen randgeval meer, maar een hoofdoptie naast de maartmaan; de vrijdagen van AD 30 en AD 33 zijn dat ook. De kalender sluit daarmee geen van de drie jaren uit en kiest er geen: de keuze ligt weer bij het teken en de weekdag (H3, H7). Dat maakt de woensdag van AD 31 niet sterker dan de vrijdag van AD 30 of AD 33, maar wel even toelaatbaar, en dat is meer dan de Babylonische reeks alleen liet zien. [GEDUID] [GEDOCUMENTEERD voor Klevers formulering en zijn tabel — Zur Chronologie der Geschichte Israels im Zeitalter des Zweiten Tempels, Bd. I, Halbbd. 1 (BoD, 2025; versie augustus 2026), primair ingezien: pp. 57–72 (de regels), 147–149 en 217 (de sabbatsjaren), 214–219 (de toelichting) en de tabel op pp. 274–277, deze in het bladbeeld, omdat daar alleen de lettergrootte hoofd- en nevenopties scheidt. BEREKEND voor de Nisan-32-rekening en de maandlengtes.]

E.3 · Het extra voorjaar tussen Johannes 2:13 en Johannes 6:4 — de toets die niet dwong (bij H9, H14)

De lezing die een voorjaar invoegt tussen het Pascha van Johannes 2:13 en dat van Johannes 6:4, draagt op de route van dit boek het hele verschil tussen AD 30 en AD 31: met de doop in het najaar van 27 geven drie Pesachs AD 30 en vier AD 31. Zij is daarom aan een geregistreerde toets onderworpen, naar hetzelfde patroon als E.1 en E.2.

Vooraf vastgelegd — de criteria. Drie criteria die vóór het extra voorjaar zouden moeten gelden, drie die ertegen zouden spreken, opgeschreven vóórdat de bronnen werden gelezen. Onderweg is geen criterium bijgesteld.

Vooraf vastgelegd — de gevolgclausule. Werden de criteria vóór niet alle gehaald, dan zou het extra voorjaar worden gedragen als mogelijk, niet dwingend, en zou AD 31 op deze as toelaatbaar en niet aangewezen staan — met hetzelfde gezegd van AD 30, dat precies drie Pesachs nodig heeft.

De uitkomst: mogelijk, niet dwingend.

Twee dingen zijn geleerd die de opzet niet had voorzien, en beide staan er zoals zij vielen. De seizoenslezing van Johannes 4:35 bleek sterker dan verwacht — nergens is een zaai-spreekwoord met vier maanden geattesteerd, en de commentaartraditie is verdeeld zonder zó te verdelen dat het beslist — zodat criterium 2 niet faalt omdat de seizoenslezing zwak is, maar omdat zij haar rivaal niet uitsluit. En het zwakste been bleek de volgorde, niet het seizoen: Mattheüs plaatst het aren plukken ná de vraag van de Doper uit de gevangenis, Markus en Lukas ruim ervóór, dus minstens één van de drie ordent hier niet chronologisch, en Markus 2:1–3:6 is een thematisch geordende reeks strijdgesprekken.

Naar de gevolgclausule, letterlijk: op deze as is AD 31 toelaatbaar en niet aangewezen — en AD 30 evenmin. De as is onbeslist en de beslissing valt elders.

Wat het kost: de vier-Pesach-lezing mag niet meer als dwingend worden gedragen, en eerdere versies van dit boek droegen haar sterker dan de toets toelaat. Wat het niet kost: de lezing is geen gelegenheidsargument; zij is een respectabele lezing die alleen niet dwingt.

Het commentaarcorpus, voltooid. Het vooraf vastgelegde minimumcorpus is nu op beide verzen gelezen. Geen van de vijf commentatoren leest Johannes 5:1 als een Pascha. Carson beslist niet — "the truth of the matter is that we do not know what feast John has in mind", en hij tekent op dezelfde plaats aan dat een Pascha een bediening van ongeveer drieënhalf jaar zou geven en al het andere ongeveer tweeënhalf. Keener noemt Pascha in het geheel niet onder de kandidaten (Purim, Pinksteren, Loofhutten, Rosj Hasjana) en leest het feest als niet meer dan de reden dat Jezus in Jeruzalem is; zijn eigen noot voegt toe dat Bowmans Purim-lezing "would fit between 4:35 and 6:4 (but only assuming a strict and unbroken chronology)". Hoehner geeft de voorkeur aan Loofhutten "with great hesitation". Godet noemt Pascha "positively excluded" en leest Purim; Wieseler leest eveneens Purim, en steunt dat op de sabbat van Johannes 5:9. Op Johannes 4:35 is de verdeeldheid reëel: Keener geeft de voorkeur aan een overigens niet-geattesteerd spreekwoord, Carson merkt op dat zo'n spreekwoord nergens anders is geattesteerd en neemt de vier maanden als een werkelijk interval "by ordinary reckoning", en Hoehner, Godet en Wieseler lezen een seizoen. [GEDOCUMENTEERD — Carson, 1991, en Keener, 2003, I:623–625 en I:634–635, beide primair ingezien; Hoehner, 1977, pp. 55–58; Godet, vert. Dwight, 1886, I:452–454; Wieseler, 1843, p. 219 (gescande pagina)]

⚠⚠ En hier snijdt het corpus naar twee kanten, en daarom staat het voluit. Godet en Wieseler zijn de twee duidelijkste seizoenslezers van Johannes 4:35 — en zij besteden die lezing allebei andersom. Godet zet het gesprek in december en het Pascha van 6:4 in april, komt uit op Purim in maart, en leidt eruit af dat "two years and a half are sufficient". Wie hen als steun voor de seizoenslezing van 4:35 aanhaalt, haalt in dezelfde adem twee getuigen binnen die haar gebruiken om de bediening te verkorten. Dat is geen argument dat dit boek eenzijdig mag dragen.

Hoehner in 1977 en in 2011, en het verschil is leerzaam. Zijn Brill-lemma (Holmén & Porter, 2011, pp. 2337–2339) is nu primair gelezen, en hij is niet van gedachten veranderd: Johannes 4:35 plaatst Jezus nog steeds in januari/februari in Samaria, Johannes 5:1 is nog steeds Loofhutten, de bediening duurt nog steeds drie jaar. Wat veranderde, is het argument eronder. In 1977 werd de spreekwoord-lezing benoemd, toegeschreven aan Bernard, Barrett, Dodd, Brown en Lindars, en beantwoord met drie genummerde gronden, waaronder Dalmans oogstmaanden en m. Ta'anit 1:7. In 2011 is die hele bespreking weg; de datering januari/februari staat er zonder één voetnoot. En op Johannes 5:1 loopt de beweging de andere kant op: 1977 zegt "to identify this feast with certainty is impossible" en kiest Loofhutten "with great hesitation" en met "a slight edge"; 2011 zegt "it seems most likely" en laat beide voorbehouden vallen. De eerlijke vindplaats voor Hoehner op 5:1 is dus de pagina van 1977, niet de latere — zijn eigen vroegere formulering is het scherpere tegenwicht tegen zijn latere. [GEDOCUMENTEERD — Hoehner, 2011, pp. 2337–2339, en 1977, pp. 55–59, beide primair ingezien]

⚠ Wat open blijft. Barrett en Brown staan nog uitsluitend via Hoehners eigen voetnoot 51 — een getuige tegen zijn eigen belang, en daarom bruikbaar, maar niet hun eigen pagina's. Origenes' Commentarii in Joannem XIII is in het Grieks gelezen (de tekst van Preuschen): hij stelt de vraag spreekwoord-of-seizoen in het geheel niet, maar zijn eigen wending ἡ ἐλπιζομένη τετράμηνος, "de verwachte vier maanden", veronderstelt een werkelijke termijn die nog moet lopen. Hij kan niet als getuige voor het spreekwoord worden gevoerd, en slechts zwak en indirect voor het seizoen. [SECUNDAIR voor Barrett en Brown; GEDOCUMENTEERD voor Origenes — Griekse tekst, Perseus/Scaife]

E.4 · Dezelfde maat aan de overkant

De preregistratie legde óók vast dat elke eis aan AD 31 in dezelfde adem aan de rivalen zou worden gesteld. AD 33 vereist dat dát jaar géén schrikkelmaand had (heeft iemand dat ooit vastgelegd, of aangenomen omdat het uitkwam?); AD 30 vereist een weekdag die van het zichtbaarheidscriterium afhangt (donderdag óf vrijdag — een keuze, geen meting). Als de consensus haar eigen kalenderaannames niet verantwoordt, dan is haar zekerheid een meerderheid en geen meting — en dat is, vooraf en achteraf, de kern van het boek.

⛔ En één toezegging hoort hier, want zij is de prijs van een vrijheid die dit boek zich neemt.

Dit boek gebruikt herhaaldelijk de méting van een auteur zonder diens verdict — Steinmanns telling zonder zijn uitsluiting van AD 31 (H9), Strashny's gerstreeks binnen zijn eigen begrenzingen (H8), Sterns bladzijden 159–160 mét zijn oordeel over het rekenkundige schema (bijlage D.1), Schaefers R-waarden mét zijn eigen betrouwbaarheidsverhouding (bijlage C), Milgroms zin mét de zin erachter (H8), en Newtons uitsluiting van AD 31 mét de halve zin die eraan voorafgaat (H1). De regel die dat toestaat staat uitgeschreven in H2: neem de meting waar zij op eigen materiaal rust, laat het verdict staan waar het op ander materiaal rust, en noem het verschil.

Hier wordt vastgelegd wat die regel kost, zodat zij tegen dit boek kan worden ingebracht. Wie de meting van een ander mag gebruiken zonder diens gevolgtrekking, geeft datzelfde recht weg. Een lezer mag Strashny's dataset overnemen en de lezing van H8 laten liggen; hij mag de sikkelberekening van bijlage C aanvaarden en de kalenderregel van H8 verwerpen; hij mag Parkers en Dubbersteins tabellen gebruiken en de intercalatiekeuze van dit boek afwijzen. Dat is toegestaan, en het boek zal er niet over klagen. ⛔ Wat het boek daarvoor moet leveren is dat zijn eigen metingen scheidbaar zijn van zijn eigen gevolgtrekkingen — en dat is precies waarvoor de drie merken bestaan. Een hoofdstuk waarin `[BEREKEND]` en `[GEDUID]` niet uit elkaar te halen zijn, breekt deze toezegging.

E.5 · Bevindingen die vóór de zaak terugkwamen

Het gedeponeerde register van E.6 somt 14 zoekgangen op die tégen dit boek terugkwamen. Een register dat alleen die opsomt, is geen symmetrie; het is een vertoon van één soort eerlijkheid, en een zaak die nooit vastlegt wat in haar voordeel uitviel, boekt haar winst in stilte — precies wat dit boek het vak verwijt. Twee bevindingen liepen de andere kant op, en zij staan hier onder dezelfde regel als de andere: op de rol, met hun tegenwicht ernaast, zodat zij niet stil kunnen verdwijnen als zij later verzwakken.

1 · De telling van Tiberius' regeringsjaren — en hetzelfde artikel ertegen. Steinmanns inventarisatie van het literaire, numismatische en epigrafische materiaal uit de eerste en tweede eeuw vindt geen steun voor een telling vanaf het co-regentschap en geen voor een inclusieve telling van Tiberius' jaren ("no evidence for inclusive reckoning of Tiberius's reign", 2022a, p. 115). AD 30 heeft een vroeg vijftiende jaar nodig om met precies drie Pesachs op een doop in het najaar van 27 uit te komen; de bevinding ontneemt AD 30 dus de telling als steun. In die smalle zin is zij gunstig en niet breder, want zij levert hier evenmin steun: de doop-27 van dit boek heeft dezelfde telling nodig, die hoofdstuk 9 draagt als niet geattesteerd en niet weerlegd (H14).

En in dezelfde adem het tweede argument van hetzelfde artikel, dat niet gunstig is en dat dit jaar bij name noemt: Steinmann concludeert dat het materiaal "calls into question AD 30 or 31 (or any year before AD 30) as possible years of Jesus's crucifixion", en dat de evangelie-getuigenis voor een bediening van ongeveer drieënhalf jaar "supports AD 33 as the correct year of the crucifixion" (2022a, p. 116). De twee argumenten rusten op verschillend materiaal en geen van beide volgt uit het andere — het eerste is een telling van munten, papyri en inscripties, het tweede een bewering over de lengte van de bediening die als premisse zijn slotzin binnenkomt (H9). Wie het eerste aanvaardt, is niet aan het tweede gebonden. Dat maakt het tweede niet weg, en het is bij name tegen dit boek geboekt. [GEDOCUMENTEERD — Steinmann, 2022a, pp. 115–116, primair ingezien]

2 · Een duur is geen nummering — en de tegenhanger staat ernaast. De literaire getuigen van Tiberius' regering (Philo, Josephus, Tacitus, Dio) geven haar lengte, zo'n 22 en een half tot 23 jaar. Een lengte zegt hoe lang een regering duurde; zij zegt niet hoe een dateringsformule het vijftiende jaar van die regering nummert. De conclusie die uit die getuigen tegen een inclusieve nummering wordt getrokken, is daarom zwakker dan zij doorgaans wordt gesteld, en hoofdstuk 9 maakt dat onderscheid — en past het ook tegen de eigen kant toe, want dezelfde getuigen worden daar voor het epochejaar 14 aangehaald. De tegenhanger, in dezelfde adem: Antiquitates 18.106 heeft een joodse verteller die het regeringsjaar van een Romeinse keizer niet-inclusief nummert, en dat is het dichtstbij wat het hele dossier komt bij het geval dat dit boek nodig zou hebben. De bevinding neemt een argument weg; zij levert er geen. [GEDUID voor het onderscheid; GEDOCUMENTEERD voor Ant. 18.106 — H9, met het apparaat van Niese]

De scheefheid van de telling is zelf een bevinding en wordt niet gladgestreken: twee posten hier tegen 14 daar. In deze rubriek is niets opgenomen dat niet voor dit boek is gemeten, en een gunstige bevinding waarvan het tegenwicht er niet naast te zetten valt, komt er niet in.

E.6 · Het gedeponeerde register

Een preregistratie die alleen op het woord van haar auteur te verifiëren is, is geen preregistratie. Voor de toetsen van E.1, E.2 en E.3 staat dat bezwaar, en E.7 laat het staan. Voor de falsificatiecriteria van de dag-as niet meer.

De falsificatiecriteria voor de weekdag zijn, samen met de jaar-as-bijlage, openbaar gedeponeerd en voorzien van een digitale identificatiecode: doi:10.5281/zenodo.22042826, versies 1 tot en met 3, waarbij elke versie naast de volgende zichtbaar en citeerbaar blijft. De deponering vond plaats vóórdat de wegingsstudie waarvoor het document geschreven was, was uitgevoerd, en vóórdat hier enig resultaat ervan bekend was.

Wat erin staat: zeven falsificatoren op de dag-as, elk met wat zou tellen, wat niet, en het gevolg waaraan is vastgelegd als eraan wordt voldaan — tot en met de intrekking van een hoofdstuk en van de claim zelf; een gesloten lijst van wat als bevestiging zou tellen; een uitspraak vooraf over de drie bronnen die een tegenstander het waarschijnlijkst zal aandragen, zodat de beoordeling niet achteraf kan gebeuren; de 14 reeds uitgevoerde zoekgangen die tegen de zaak terugkwamen; en een geordende, uitputtende tabel van uitkomsten met de verplichting die aan elke uitkomst hangt.

De jaar-as staat er geregistreerd maar niet onder toets, in zes posten:

Twee dingen staan daar die iets kosten: dat het eigen scoringsmodel van dit boek, onder de premisse die de correspondent aanhoudt, het rivaliserende resultaat voorspelt (bijlage F); en dat een gunstige uitslag op de weekdag het jaar niet zou vaststellen.

E.7 · Wat deze bijlage niet levert

- Een preregistratie is geen garantie tegen dwaling, alleen tegen zelfbedrog achteraf. Zij bindt de auteur aan zijn eigen criteria; zij maakt de criteria niet vanzelf juist. Wie de criteria zelf betwist, leest de zoekgang en oordeelt opnieuw. - De uitkomst van E.2 is en blijft onbeslist. Dat is geen retorische bescheidenheid maar de letterlijke stand: de woensdag rust op deze schakel als hypothese, niet als vastgesteld feit, en het boek zegt dat overal zo. - De uitkomst van E.3 is mogelijk, niet dwingend, en haar corpus is nu volledig maar haar randen niet. Alle vijf commentatoren uit het minimumcorpus zijn op beide verzen gelezen. Wat erbuiten blijft: Barrett en Brown staan alleen via Hoehners eigen voetnoot 51 en niet op hun eigen bladzijden, Godet alleen in de Engelse vertaling en niet in het Frans, en Wieseler alleen op zijn bladzijde bij Johannes 5:1 en niet op die bij 4:35. De toets mag pas als afgerond worden geboekt wanneer die randen dicht zijn. - De tijdstempel dekt het weekdag-register, niet elke toets in deze bijlage. De deponering van E.6 geeft een onafhankelijke datum aan de falsificatiecriteria voor de dag-as en aan de jaar-as-bijlage. Dat de criteria van E.1 en E.2 vóór die zoekgangen zijn vastgelegd, heeft zo'n extern zegel niet en staat op woord. De waarde van een preregistratie zit in haar inhoud — dat de falsificator scherp en toetsbaar is — niet in een keurmerk.