ئەو نهێنییەی هەموو شتێک کۆدەکاتەوە

بە ڕاستگۆیی سەیری جیهان بکە، و ئەوەی دەیبینیت پارچە شکاوەکانن.

خێزانێک کە بەسەر هێڵێکی شکاندا دڕا کە کەس نەیدەبینی دێت. وڵاتێک کە خۆی پارچەپارچە دەکات. بەدیهێنراوێک کە لەژێر وشکەساڵی و زریاندا دەناڵێنێت. و نزیکتر، لە ئاوێنەدا: ژیانی خۆت، بەو یەک درزەی هەرگیز ساڕێژ نابێت، هەرچەندە جارێک بۆیەی بەسەردا بکەیتەوە. مێژوو نە هێڵێک دیارە بە ئاراستەیەکەوە، بەڵکو زەوییەک پڕ لە پارچە شووشە.

و لەگەڵ ئەوەشدا — و ئەمە لێدانی دەهۆڵی ئەفەسۆس ١ە — نهێنییەک هەیە کە هەموو ئەو پارچانە ڕوون دەکاتەوە. نەک دەیانسڕێتەوە. ڕوونیان دەکاتەوە. و زیاتر لەوە: کۆیان دەکاتەوە.

«نهێنی ویستی خۆی پێ ئاشکرا کردین [...] بۆ ئەوەی لە پڕی کاتەکاندا هەموو شتێک دیسان لەژێر یەک سەردا کۆبکاتەوە لە مەسیحدا، ئەوەی لە ئاسمانە و ئەوەی لەسەر زەوییە» (ئەفەسۆس ١:٩–١٠).

لەوێ هەموو سەرلێشێوان دەڕوات. مێژوو هێڵێکی ڕاست نییە، و ئاژاوەیەکیش نییە. مێژوو قیفێکە. و لە خوارەوە، لەوێی هەموو شتێک بەرەوی دەڕوات، یەک ناو وەستاوە.

پارچەکان و یەک ڕووەکە

ئاوێنەیەک بهێنە پێش چاوت کە بە هەزار پارچە لەسەر زەوییەکی بەردین کەوتووە.

هەر پارچەیەک هێشتا شتێک دەگرێت — تیشکێک ڕووناکی، پەڕەیەک ڕەنگ، گۆشەی چاوێک، بەشێک لە دەمێک. بەڵام گشتەکە ون بووە. ناتوانیت خۆتی تێدا بناسیتەوە. درەوشانەوە دەبینیت بەبێ ڕوو.

ئەمە گەردوونی کەوتووە. لە هەموو شوێنێک هێشتا پەڕەکانی شکۆ کۆنەکە — جوانی لە ئاوابوونی خۆردا، وەفا لە هاوسەرگیرییەکدا، ئازایەتی لە قوربانییەکدا — بەڵام لە هیچ شوێنێک چیتر هەموو ڕووەکە نییە. پارچەکانی شکۆ لەسەر زەوییەکی تاریک.

و پاشان بەڵێنی ئایەتی ١٠ دێت. ڕۆژێک دێت کە دەستێک درێژ دەبێت و هەر پارچەیەک هەڵدەگرێتەوە، یەک بە یەک، و دەیانگەڕێنێتەوە شوێنی خۆیان — و پێکەوە دیسان یەک ڕوو پێکدەهێنن. ڕووی مەسیح. هەموو ئەوەی جارێک هەڵوەشایەوە، لەژێر یەک سەردا چاک دەکرێتەوە. وشە یۆنانییەکە بە واتای وشەیی «لەژێر یەک سەردا کۆکردنەوە»یە — وەک ژمێریارێک کە ستوونێکی بێکۆتایی ژمارە کۆدەکاتەوە بۆ یەک کۆی داخراو، یان وەک سەرکردەیەک کە سەربازە پەرشوبڵاو و بەزێنراوەکان دیسان لەژێر یەک ئاڵادا کۆدەکاتەوە و دەیانکاتە سوپایەک.

هیچ شتێک ون نابێت کە لە مەسیحدا کۆ دەکرێتەوە.

پارچەکانی تۆ زبڵ نین

ئێستا زۆر بە کەسی.

ئەو ساڵانەی هەست دەکەیت بەفیڕۆ چوون. ئەو پەیوەندییەی پارچەپارچە بوو و وازت لێ هێناوە. ئەو بەشەی خۆت کە لەژێر ناونیشانی «ونبوو»دا ناشتووتە. لە دەستی خاوەندێکدا کە «هەموو شتێک کۆدەکاتەوە»، هیچ پارچەیەک زبڵ نییە.

ئەو هەڵدەگرێتەوە ئەوەی تۆ فڕێت داوە. ئەو پێکەوە دەنێت ئەوەی تۆ ناوی دەنێیت وردوخاشکراو. و بەوە نایکات کە وا بکات وەک ئەوەی هەرگیز ڕووی نەدابێت — چونکە تەنانەت مەسیحی هەستاوەش هێشتا برینەکانی هەڵدەگرت. شوێنەوارە برینەکان لانەدران؛ شکۆدار کران. ئاواش شکاوی تۆ دەخاتە ناو یەک ڕووەکەوە، بۆ ئەوەی تەنانەت قووڵترین شوێنەواری برینت بەم زووانە لەگەڵیدا بدرەوشێتەوە لە جیاتی ئەوەی بسووتێت.

یوسف تێی گەیشت، ساڵانێک دوای ئەوەی براکانی فڕێیان دایە ناو بیرێک و وەک کۆیلە فرۆشتیان. سەیری کردن، بەبێ تاڵی، و وتی: «ئێوە خراپەتان بۆ من دانا، بەڵام خودا بۆ چاکەی دانا» (پەیدابوون ٥٠:٢٠). ئەمە دڵنەوایی هەرزانی بەختەوەرێک نییە. ئەمە یاسای قیفەکەیە: لە مەسیحدا تەنانەت خراپەش، بە پێچەوانەی مەبەستی خۆی، دەگاتە ژیان.

نهێنی لێڵ نییە — ئاشکرا کراوە

ئاگاداری ئەو وشەیە بە، «نهێنی». لای ئێمە شتێکی تەماوی دەهێنێتە بیر، شتێکی نەناسراو، شتێک کە هەرگیز بە تەواوی لێی تێناگەیت.

لە کتێبی پیرۆزدا ڕێک پێچەوانەکەی دەگەیەنێت: نەخشەیەک کە ماوەیەکی درێژ شاراوە بوو و ئێستا کراوەتەوە. نە تەم — نەخشەیەکی کراوە لەسەر مێز.

سەدان ساڵ ئەو نەخشەیە پێچراوە بوو. پێغەمبەران چاویان لێ دەبڕی و سێبەریان لە تارماییدا دەبینی: خزمەتکارێکی ئازارچێژ لێرە، پاشایەکی هەتاهەتایی لەوێ، پەیمانێکی نوێ، شوانێکی کونکراو. پارچەکانیان دەبینی، بەڵام نەک چۆن یەکتریان دەگرت. و پاشان مەسیح هات، و نەخشەکە کرایەوە، و لەناکاو هەموو شتێک کەوتە شوێنی خۆی: لە یەکەم لاپەڕەوە دەربارەی ئەو بوو.

بۆیە باوەڕ بازدانێک نییە بۆ ناو تاریکی، وەک ئەوەی دەیانەوێت پێت بڵێن. وەڵامێکە بۆ ئاشکراکردنێک. بە کوێری بازنادەیت؛ وەڵامی ڕوویەک دەدەیتەوە کە خۆی نیشان داوە.

ژیانت لە خوارەوە بخوێنەرەوە

و ئەگەر مێژوو قیفێک بێت بە مەسیحەوە لە خوارەوە، ئەوا شێوازێکی تەواو نوێ وەردەگریت بۆ خوێندنەوەی ژیانی خۆت.

نەک لە سەرەوە، لەوێی هەموو شتێک جیاجیا و بێسەروبەر دیارە — ئەم لەدەستدانە، ئەو نائومێدییە، ئەو سووڕە تێنەگەیشتراوەی هیچ واتایەکی نەبوو. لە سەرەوە ژیانت مشتێک پارچە شووشەیە، بێسەروبەر پەرشکراو.

لە خوارەوە، لەو خاڵەی هەموو شتێک تێیدا کۆدەبێتەوە، جیاوازە. و سەیر بکە چۆن هەر پارچەیەک — تیژەکانیش، خوێناوییەکانیش — بەشداری لە یەک وێنەدا دەکات.

بە ڕۆژنامەش ئاوایە. سەردێڕەکان هاواری ئاژاوە دەکەن: شانشینەکان کە دەکەون، نەخشەکان کە هەڵدەگەڕێن، هێزەکان کە دەتوڕێن و هەڕەشە دەکەن. لە سەرەوە دەنگەدەنگێکی بێواتا و ترسناکە. بەڵام لە خوارەوە، لە قیفەکەوە، هەموو شتێک دەجووڵێت — ئاژاوەکەش، بەربەرەکانییە ئاشکراکەش، ئەوەش کە مەبەستی لێ لەبەردەم نەخشەی خودا وەستانە — بەرەو ئەو یەک خاڵە: ناوێک کە ڕۆژێک هەموو ئەژنۆیەک بۆی دەچەمێتەوە.

ئەمە گەشبینییەکی ساویلکە نییە کە خراپە بە دەست وەلا بنێت. شتێکی زۆر بەهێزترە: متمانەی وەک بەرد کە دەرهێنەرەکە دوا وشەی هەیە، تەنانەت — ڕێک — کاتێک دیمەنەکە تاریکە و مۆسیقاکە هەڕەشە دەکات.

جیهان بەرەو ئاژاوە ناڕوات. جیهان بەرەو ڕوویەک دەڕوات.

یەک وشەی ڕاستگۆ — هێشتا تەواو نەبووە

لەگەڵ ئەوەشدا لێرەدا دەبێت ڕاستگۆ بمێنینەوە، دەنا کۆشک لە هەوادا بنیات دەنێین.

ئایا ئەو «کۆکردنەوەی هەموو شتێک» پێشتر ڕووی داوە؟ بۆ بەشێک. لە مەسیحدا دەستی پێکردووە؛ لەسەر خاچ لێدانە بڕیاردەرەکە بەبێ گەڕانەوە براوەتەوە. بەڵام سەیری دەوروبەرت بکە: پارچەکان هێشتا لەسەر زەوی کەوتوون. پڕبوونەوە تەواوەکە — «هەموو شتێک لەژێر یەک سەردا»ی بینراو و بەرجەستە — هێشتا چاوەڕوانە. ئەوە تازە ئەو کاتە دەست پێدەکات کە پاشایەتییەکەی ئاشکرا دەکات و لەبەرچاوی هەموو بەدیهێنراودا حوکم دەکات.

کەواتە لە گرژی نێوان «ئێستا» و «هێشتا نا»دا دەژین. کۆکەرەوەکە نووسراوە؛ پارەدانەکە هێشتا ماوە. و ڕێک لەو گرژییەدا بووک دەژی: یەک چاوی لەسەر پارچەکەی ناو دەستی، ئەوی دیکەی لەسەر ئەو ڕووەی دێت.

بۆیە سەرت بەرز بکەرەوە. ئەوەی دەیگریت پارچەیەکی شتێکی شکستخواردوو نییە. بارمتەی شتێکە کە بێ ڕێگری دێت.

---

قووڵبوونەوە — ئەو سێ وشەیەی هەموو شتێک پێیانەوە هەڵواسراوە

سێ جار لە دوو ئایەتدا پۆڵس وشەیەک هەڵدەبژێرێت کە بە ئاسانی بەسەریدا تێدەپەڕیت، و هەریەک لە سێیەکە هەموو کێشی نەخشەکە هەڵدەگرێت. هەریەکەیان شایستەی ئەوەیە وشە بە وشە بکرێتەوە.

نهێنی — mystērion. لای ئێمە «نهێنی» واتای شتێکە کە شاراوە دەمێنێتەوە؛ شتێک کە دەستت پێی ناگات. لە کتێبی پیرۆزدا نزیکەی پێچەوانەکەی دەگەیەنێت: بڕیارێک کە ماوەیەکی درێژ شاراوە بوو و ئێستا لەلایەن خوداوە ئاشکرا کراوە. نەک تاریکییەکە خاڵەکەیە، بەڵکو ئاشکراکردنەکە. لە ئایینە نهێنییە بتپەرستەکاندا نهێنییەکە ڕێک بە وریاییەوە لە بێگانەکە دەشاردرایەوە؛ لای پۆڵس لە سەربانەکانەوە هاواری لێ دەکرێت. بۆیە ئاوازی هەموو ئەم بڕگەیە جەژنانەیە: کێشەیەک ڕاناگەیەنێت، بەڵکو نهێنییەکی کراوە. هەمان وشە، بە هەمان شێواز — سەدان ساڵ شاراوە، ئێستا ئاشکراکراو — هەموو جارێک لای ئەو دەگەڕێتەوە. «ئەو نهێنییەی [...] لە سەردەمان و نەوەکانەوە شاراوە بوو، بەڵام ئێستا بۆ پیرۆزەکانی ئاشکرا کراوە [...] واتە مەسیح لە ئێوەدا، هیوای شکۆ» (کۆلۆسی ١:٢٦–٢٧). و لە کۆتایی نامەی ڕۆمیاندا: «ئاشکراکردنی ئەو نهێنییەی سەدان ساڵ بێدەنگی لێ کرابوو، بەڵام ئێستا ئاشکرا کراوە» (ڕۆمیان ١٦:٢٥–٢٦). هەموو جارێک هەمان سێ هەنگاو: شاراوە، ئاشکراکراو، و لە دڵیدا نەک فێرکارییەک بەڵکو کەسێک. ئەوەی مەسیحی هەیە، ناوەندی نەخشەکەی لە خۆیدایە.

بەڕێوەبردنی پڕی کاتەکان — oikonomia tou plērōmatos tōn kairōn. سێ وشەی بارگران بە دوای یەکدا. Oikonomia کاری سەرکارێکە کە ماڵی خاوەنەکەی بەڕێوە دەبات — ئازووقەکان دابەش دەکات، کاروبارەکان ڕێک دەخات، هەموو شتێک ئاراستەی یەک ساتی گەورە دەکات. خودا سەردەمەکان بێ ئامانج بەڕێوە نابات؛ وەک ماڵدارێک بە دەستێکی جێگیر، بەرەو پڕبوونەوەیەک دەیانبات. و پاشان دوایین وشە: kairōn، و نەک chronōn. یۆنانی دوو وشەی هەیە بۆ کات. Chronos کاتژمێرە ڕۆیشتووەکەیە، ماوەکە، ساڵانێک کە تێدەپەڕن. Kairos ساتی دانراو، لەبار، بڕیاردەرە — ساتی ڕاست. پۆڵس نانووسێت «پڕی ماوە»، وەک ئەوەی تەنها باسی ساڵانی تێپەڕیو بێت، بەڵکو «پڕی کاتە دانراوەکان» — و بە کۆ. مێژووی ڕزگاری زنجیرەیەکی ڕێکەوت نییە، بەڵکو ڕیزێکە لە ساتی لەلایەن خوداوە دیاریکراو و لەگەڵ یەکتر ڕێکخراو — وەرزەکان، کاتە دانراوەکان — کە پێکەوە بەرەو یەک دروێنەی تەواوکەر دەڕۆن. Oikonomia چۆنیەتییەکەیە (بەڕێوەبردنی خودا)، plērōma tōn kairōn کاتەکەیە (کاتە دانراوە پڕەکە)، و وشەی سێیەم چییەکەیە.

لەژێر یەک سەردا کۆکردنەوە — anakephalaioō. لێرەدا هەموو شتێک دەسووڕێتەوە. وشەکە لە جیهانی ژمێریاری و ڕەوانبێژییەوە دێت: kephalaion کۆی سەرەکییە، کۆکردنەوەکەیە لە خوارەوەی ستوونێک ژمارە، یان خاڵە سەرەکییەکەیە کە هەموو وتارێکی تێدا چڕ دەکرێتەوە. کەواتە anakephalaioō واتای: گشتەکە کۆکردنەوە بۆ یەک کۆ، کورتکردنەوە بۆ یەک گشت. پۆڵس لە شوێنی دیکەشدا بەم شێوەیە بەکاری دەهێنێت، بە پاکی: هەموو فەرمانەکان «لەم یەک وشەیەدا کۆدەکرێنەوە: نزیکەکەت وەک خۆت خۆشبوێت» (ڕۆمیان ١٣:٩) — لەوێ هیچ سێبەرێک لە «سەربوون» نییە، تەنها «بۆ یەک کۆی سەرەکی هێنراو». بەڵام ڕێک لە ئەفەسۆس ١دا دەنگێکی دووەم لەگەڵیدا دەزرنگێتەوە، چونکە kephalaion (کۆی سەرەکی) پەیوەندی بە kephalē (سەر)ەوە هەیە — و چەند ئایەتێک دواتر پۆڵس مەسیح بە «سەر بەسەر هەموو شتێکدا، دراو بە کڵێسا» ناودەبات (ئەفەسۆس ١:٢٢). لەوێوە وەرگێڕانی «هەموو شتێک دیسان لەژێر یەک سەردا کۆکردنەوە». هەردوو چینەکە ڕاستن، و دەبێت هەردووکیان بگریت: هەموو شتێک کۆدەکرێتەوە بۆ یەک کۆ، و هەروەها لەژێر مەسیحدا وەک سەریان دادەنرێت. ئەو ئەو کۆیە کە هەموو ستوونەکانی تێدا دادەخرێن؛ ئەو ئەو سەرەیە کە هەموو ئەندامەکان لەژێریدا شوێنی خۆیان دەدۆزنەوە. و لەو پێشگرە بچووکەی ana («دیسان»، «سەرلەنوێ») دەنگدانەوەی چاککردنەوە دەزرنگێتەوە: نەک بەسادەیی کۆکراوە، بەڵکو دیسان کۆکراوەتەوە — گەڕێندراوەتەوە بۆ ئەو یەکێتییەی کەوتن شکاندی.

سێیەکە بخەرە تەنیشت یەکتر و دڵی نەخشەکەت بە یەک هەناسە لە دەستدایە: بڕیارێکی سەدان ساڵ شاراوە و ئێستا ئاشکراکراو (mystērion)، کە خودا وەک سەرکاری کاتە دانراوەکان بەرەو پڕی خۆی دەیبات (oikonomia tou plērōmatos tōn kairōn)، و ناوەڕۆکەکەی ئەمەیە — کە هەموو ڕاستی کۆدەکرێتەوە بۆ یەک کۆ و لەژێر یەک سەردا دادەنرێت (anakephalaioō). کەواتە نەک مەتەڵێکی تەماوی، بەڵکو نەخشەیەکی کراوە، و لە خوارەوەی نەخشەکە یەک ناو.

قووڵبوونەوە — «هەموو شتێک» هەتا کوێ دەگات؟

کاتێک پۆڵس دەڵێت لە مەسیحدا «هەموو شتێک» کۆدەکرێتەوە، ئەوا چەند بە فراوانی دەتوانیت لێی تێبگەیت؟ خۆی وەڵامەکە یەکسەر لەگەڵیدا دەدات: «ئەوەی لە ئاسمانە و ئەوەی لەسەر زەوییە» (ئەفەسۆس ١:١٠). ئەمە شێوازێکی قسەکردنە کە لە کتێبی پیرۆزدا واتای «هەموو شتێک بەبێ ئیستیسنا» دەدات — بە ناوبردنی دوو سەرەکە، ئاسمان و زەوی هەردووکیان، هەموو ڕاستی کۆدەکەیتەوە، ڕێک وەک چۆن «لە سەرەتادا خودا ئاسمان و زەوی بەدیهێنا» بەسادەیی واتای «هەموو شتێک» دەدات. جیهانی بینراو و نەبینراویش. زەوی بە گەلەکانییەوە و ئاسمانیش بە هێزەکانییەوە. هیچ شتێک لە دەرەوەی نامێنێت.

و بۆچی دەکرێت هەموو شتێک لە ئەودا کۆبکرێتەوە؟ چونکە هەموو شتێک جارێک لە ئەودا دەستی پێکرد. دەقە دووانەکە، کۆلۆسی ١، ئەوە دەخوێنێتەوە کە ئەفەسۆس بە یەک کار چڕی دەکاتەوە، و مەسیح لە سێ پەیوەندیدا بۆ هەموو گەردوون دادەنێت. یەکەم: لە ئەودا بەدیهێنراو. «لە ئەودا هەموو شتێک بەدیهێنراوە، ئەوانەی لە ئاسمانەکان و ئەوانەی لەسەر زەوین [...] هەموو شتێک بە ئەو و بۆ ئەو بەدیهێنراوە» (کۆلۆسی ١:١٦) — تەختەکانیش، دەسەڵاتەکانیش، هێزەکانیش. گشت سەرچاوەی لە ئەودایە. دووەم: لە ئەودا پێکەوە ڕاگیراو. «هەموو شتێک پێکەوە لە ئەودا ڕادەگیرێت» (١:١٧) — ئەو ئەو لکێنەرەیە کە گەردوونە هەڵوەشاوەکە لەم ساتەدا هێشتا پێکەوە ڕادەگرێت. سێیەم: لە ئەودا ئاشتکراوە. «بە ئەو هەموو شتێک دیسان لەگەڵ خۆیدا ئاشت بکاتەوە [...] ئاشتی دروست کردووە بە خوێنی خاچەکەی [...] چ ئەوانەی لەسەر زەوین، چ ئەوانەی لە ئاسمانەکانن» (١:٢٠). لۆژیکەکە داخراوە: ئەوەی لە ئەودا بەدیهێنراوە و لە ئەودا پێکەوە ڕاگیراوە، دەتوانرێت لە ئەوشدا چاک بکرێتەوە. کەواتە کۆکردنەوەکەی ئەفەسۆس ١ زیادکراوێکی بێگانە نییە بۆ گەردوون، بەڵکو گەڕانەوەی گەردوونە بۆ سەرچاوەی خۆی.

بەڵام لێرەدا دەبێت یەک تێنەگەیشتن بە ڕاستگۆیی ببڕدرێت، چونکە لە بەردەستدایە. «هەموو شتێک» — بە یۆنانی ta panta — واتای «هەموو شتەکان»ە، نەک «هەموو مرۆڤەکان، سەر بە سەر». وشەیەکە بۆ ڕاستی، هەموو گەردوون، نەک بۆ کۆی هەموو کەسەکان. و کارەکە «کۆکردنەوە، لەژێر یەک سەردا دانان»ە — نەک «ڕزگارکردن». کەواتە ئەمە هیچ فێرکارییەک نییە کە لە کۆتاییدا هەموو کەسێک خۆبەخۆ ڕزگار دەبێت، کە هەر گیانێک بە هەر شێوەیەک بێت دەگەڕێتەوە ماڵ — ئاشتبوونەوەی گشتی نییە. ئەوەی دەقەکە دەیڵێت، شتێکی دیکە و توندترە: هەموو گەردوون دەگەڕێندرێتەوە ژێر دەسەڵاتی مەسیح. و ئەمە بە دوو شێواز پێکەوە ڕوودەدات. هەندێک ئاشت دەکرێنەوە — لە خۆشەویستیدا وەک کوڕ دەگەڕێندرێنەوە، بە ویستی خۆیان، بە خۆشییەوە. بەڵام هەموو دەخرێنە ژێر دەستەوە — ئەوەش کە خۆی ڕەق دەکات، لەژێر سەرەکەدا دادەنرێت، نەک وەک کوڕێکی ئاشتبووەوە بەڵکو وەک دوژمنێکی بەزێنراو. کەواتە دەسەڵاتەکە حوکمیش دەگرێتەوە. یەکێک ئەژنۆی دەچەمێنێتەوە چونکە دڵی شکاوە و ساڕێژ کراوە؛ ئەوی دیکە دەچەمێتەوە چونکە هەموو ئەژنۆیەک دەچەمێتەوە. بەڵام لەژێر ئەو یەک سەرەدا لە کۆتاییدا هەموو شتێک دەوەستێت. شکۆی نەخشەکە پێویستی بە ئاشتبوونەوەی گشتی نییە بۆ ئەوەی سەرسوڕهێنەرانە گەورە بێت؛ خۆی بەس سەرسوڕهێنەرە کە هیچ گۆشەیەکی ئاسمان یان زەوی لە دەرەوەی دەسەڵاتی ئەو نامێنێتەوە.

و دەربارەی کات، لە کۆتاییدا، یەک ئاماژەی ڕاستگۆ — نەک وەک بەڵگەیەکی داخراو، بەڵکو وەک ئەو خوێندنەوەیەی ئەم کتێبە شوێنی دەکەوێت. پۆڵس، بینیمان، کۆی «پڕی کاتەکان» هەڵدەبژێرێت. لە نامەی گەلاتیادا دەستەواژەیەکی خزم، بەڵام کەمێک جیاواز بەکاردەهێنێت: «کاتێک پڕی کات هات، خودا کوڕەکەی نارد» (گەلاتیا ٤:٤) — لەوێ تاک، کاتەکە، کاتژمێرە ڕۆیشتووەکە کە پڕ بوو کاتێک مەسیح لەدایک بوو. ئەوە سەرەتا نیشان دەدات: لە هاتنی یەکەمدا کاتێکی دانراوی بڕیاردەر دەستی پێکردووە، «کاتەکە پڕ بووەتەوە و شانشینی خودا نزیک بووەتەوە» (مەرقۆس ١:١٥)، سەرەکە دانراوە، نهێنییەکە ئاشکرا کراوە، کۆکردنەوەکە دەستی پێکردووە. بەڵام ئەفەسۆس کۆ هەڵدەبژێرێت، کاتەکان — و ئەوە دوورتر ئاماژە دەکات، لە دەرەوەی هاتنی یەکەم، بۆ ئەو خاڵەی هەموو کاتە دانراوەکان پێکەوە پڕن و کۆکردنەوەی هەموو شتێک بە کردەوە و بە بینراوی تەواو دەکرێت. لە هاتنی یەکەمدا دەستی پێکردووە، لە دەسەڵاتە ئاشکرا و بینراوەکەیدا تەواو دەکرێت. De jure هەموو شتێک پێشتر هی ئەوە؛ de facto هێشتا لە ڕێگادایە. ئەو قوفڵەی ژێر ئەو تەواوکردنە — «هەتا»یە گەورەکەی زەبوور ٢ و زەبوور ١١٠، ئەو ساتەی دوژمنەکان دەخرێنە ژێر پێی — لە کەرتی ٥دا دەیکەینەوە. ئەوەی لێرەدا گرنگە ئەمەیە: یەک کۆکردنەوە هەیە، بە سەرەتایەک و تەواوبوونێکەوە، و ئێمە لە نێوان ئەو دووانەدا وەستاوین.

---

نەخشەکە جێگیرە، کۆنتر لە ئەستێرەکان، قووڵتر لە ئاژاوە. بەڵام هەموو شتێک بە یەک کەسەوە هەڵواسراوە: مرۆڤی دووەم کە بۆ بردنی تاج و بووک دێت. ئەو کێیە؟ و بە چ مافێک داوای تەختێک دەکات کە یەکێکی دیکە داگیری کردووە؟ لاپەڕەکە هەڵبدە، چونکە ئێستا دەرگاکانی هۆڵی تەخت دەکرێنەوە.

---