Proloog — De andere losser

9 min lezen

Er komt een uur waarop de wereld het niet meer weet.

Niet het uur van de grote oorlog — dat kennen we, dat hebben we altijd gekend. Het uur dat dáárna komt. Als de raketten zwijgen en de rook optrekt en miljarden mensen, uitgeput en bang, met één stem dezelfde vraag stellen. Niet: wie heeft gelijk? Niet eens: wie heeft gewonnen? Maar de oudste vraag die er is, de vraag van een kind in het donker: wie haalt ons hier uit?

Jezus heeft dat uur beschreven. Hij sprak over volken in radeloosheid, over "de mensen bezwijmend van vrees en verwachting van de dingen die het aardrijk zullen overkomen; want de krachten van de hemelen zullen bewogen worden" (Lukas 21:26). Let op het woord: geen woede, maar vrees. Harten die het begeven — niet omdat er één ramp is, maar omdat er geen bodem meer onder de rampen ligt. En in zo'n uur, leert heel de Schrift ons, staat altijd iemand op die zegt: ik. Ik breng jullie vrede. Ik haal jullie eruit.

De vraag van dit boek is niet óf die man komt. De vraag is welke.

De losser

Er is een woord in de Hebreeuwse Bijbel dat het hart van heel het verhaal draagt, en de meeste lezers zijn het kwijtgeraakt. Het woord is goël — losser. Niet zomaar een redder die toevallig langskomt, maar een familielid met een plicht. De naaste bloedverwant die verplicht is in te grijpen wanneer een van de zijnen alles verliest.

De goël doet drie dingen, en je moet ze alle drie vasthouden om te begrijpen wat er in onze tijd op het spel staat. Hij betaalt de losprijs: hij koopt het verloren erfdeel terug, en als het moet de verloren mens zelf, uit de slavernij waarin schuld hem heeft gebracht (Leviticus 25). Hij is de bloedwreker: waar onschuldig bloed is vergoten, herstelt hij het recht. En hij neemt de weduwe tot vrouw, wekt nageslacht, en redt zo de naam van de gestorvene van uitsterven — opdat een mens niet spoorloos uit de geschiedenis verdwijnt.

Lees Ruth, en je ziet het in één tafereel: Boaz die aan de poort de prijs betaalt en de weduwe thuisbrengt. Lees Job, op de ashoop, alles kwijt, en hoor hem dwars door zijn wanhoop heen het onmogelijke belijden: "Ik weet, mijn Verlosser leeft" — mijn goël (Job 19:25). Het hele Oude Testament reikt naar Eén die het volmaakt zou doen: die de prijs zou betalen in Zijn eigen bloed, die het recht zou herstellen, die een Bruid zou thuisbrengen. Dat is de Goël. Dat is waar de trilogie over ging — de klok die naar Hem aftelt, het verhaal dat op Hem uitloopt, het zegel dat in Zijn hand breekt.

Dit boek gaat over de ander.

De namaak

Want — en hier begint de huiver waarmee dit boek opent — de Schrift kent vanaf haar eerste bladzijden óók een tweede figuur. Niet de losser, maar zijn spiegelbeeld. De man die zich aandient als redder en in werkelijkheid komt om te bezitten.

Hij staat al in Genesis, nog vóór Abraham, op de vlakte van Sinear. Daar bouwen mensen een toren, en ze zeggen het hardop: "Laten wij ons een naam maken" (Genesis 11:4). Dat is de hele zaak in vijf woorden. De ware Goël daalt néér om een naam te geven aan wie geen naam meer heeft; de bouwers van Babel klimmen ómhoog om zelf een naam te grijpen. De een geeft; de ander neemt. En over die eerste toren staat, als een schaduw, de eerste "geweldige heerser" van de aarde: Nimrod, de man die een rijk bouwde door onderwerping.

Sindsdien loopt die ene gestalte door heel de geschiedenis. Hij verandert van gezicht — Babylon, het beest, de kleine hoorn, de verachtelijke koning — maar zijn aanbod blijft hetzelfde. Hij biedt vrede en vraagt de ziel. Hij belooft veiligheid en int onderwerping. Hij sluit een verbond, niet om het te houden, maar om het op het juiste moment te breken. Hij is de anti-goël: niet de losser die zichzelf geeft, maar de namaak-losser die de aarde opeist.

En zoals de ware Goël uitliep op één Mens, zo loopt de namaak uit op één figuur aan het einde. De islamitische traditie heeft hem een naam gegeven, en de wereld zal hem leren kennen: de Mahdi, de geleide, de verwachte — de man die de verdeelde wereld verenigt, de offers herstelt, en vrede brengt over Jeruzalem. Dit boek vraagt, nuchter en tot op de bodem, of de gestalte die de islam aan het einde verwacht niet precies de tegenhanger is van de Losser die de Bijbel verkondigt. De spiegel, niet het origineel.

Twee steden

Houd daarom van begin tot eind twee steden voor ogen, want het hele verhaal speelt zich tussen deze twee af.

De eerste is Babel — later Babylon, en ten slotte "Babylon de grote" van het laatste Bijbelboek (Openbaring 17–18). Het is meer dan een plaats; het is een systeem. De stad van de toren, van de eigengemaakte naam, van de mens die zichzelf verlost. De tweede is Jeruzalem — de stad van de ware Naam, het erfdeel, de plaats waar de Goël Zijn losprijs werkelijk betaald heeft, en de stad waarnaar Hij terugkeert. Twee steden, twee verbonden, twee verlossers. Alles wat in dit boek volgt — de wereldrijken, de religies, de olie en de data en de legers — is uiteindelijk de strijd om de vraag welke van deze twee de aarde zal regeren.

En er is één vierkante kilometer waar de twee elkaar fysiek raken. Een rots in Jeruzalem, waarover sinds de zevende eeuw een gouden koepel staat met inscripties die juist het zoonschap van Christus ontkennen. Het is dezelfde rots waarop Abraham zijn zoon bond en uitriep dat de HEER zou voorzien (Genesis 22:14) — Adonai-Jireh — en waarop God ten slotte Zijn eigen Lam voorzag. De berg waar het heil werd toegezegd, draagt nu de belijdenis van de namaak. Op die rots komt heel dit boek samen.

Het uur waarin wij leven

Tot zover de oude lijnen. Maar dit is geen boek over een grijs verleden, en ook geen boek dat een datum als profetie de wereld in slingert. Het is een onderzoek van de mogelijkheden — een nuchtere vraag, gesteld met de instrumenten van de geopolitiek én van de Schrift: als de Bijbelse lijnen ergens uitkomen, waar komen ze dan uit, en hoe zou dat eruitzien?

En wie eerlijk om zich heen kijkt, voelt de grond bewegen. Een Iran dat in twee korte oorlogen uiteenviel; een as van bondgenoten die instortte; een Amerika dat zijn hand overspeelt en zijn bondgenootschappen afbreekt; een Israël dat internationaal vereenzaamt; een Golf die olie, geld, data en heilige steden in één hand verenigt; een Turkije dat als tweede zwaard van het Westen tegelijk de luidste stem tegen Israël is. En over dat alles heen een wereld die haar eigen weerbaarheid heeft weggegeven — voorraden van drie dagen, alles digitaal, alles afhankelijk, één hapering verwijderd van honger en paniek.

Het is precies het soort uur waarin de roep om een redder onweerstaanbaar wordt. Niet omdat de mensen dom zijn, maar omdat ze moe zijn en bang. En de namaak-losser weet dat. Hij komt niet met geweld het toneel op; hij komt met een aanbod dat niemand kan weigeren. Een verbond met velen, dat ieder precies geeft wat hij het diepst begeert — en dat juist dáárom door allen wordt getekend. Dat is de witte ruiter met de boog zonder pijl: verovering door wat de wereld zelf het liefste wil.

Dit boek onderzoekt dit binnen het meest waarschijnlijke tijdsvak dat de trilogie aanwijst — de jaren 2027 tot 2034 — niet als kalender, maar als kader. De kracht van het betoog ligt nooit in een jaartal; ze ligt in de verbijsterende manier waarop onafhankelijke lijnen samenkomen.

Een woord over hoe dit boek spreekt

Nog dit, vooraf, want het bepaalt de toon van elke bladzijde. Dit boek analyseert de islam als systeem — als religieus-politieke gestalte met een eigen eindtijdverwachting — en het doet dat scherp en eerlijk. Maar het zet geen mens weg. De strijd is, zegt Paulus, "niet tegen vlees en bloed" (Efeziërs 6:12). Achter de naties staan geestelijke machten; dáár kijkt dit boek naar. De anderhalf miljard mensen die de islam belijden zijn geen vijand; velen zoeken oprecht naar God, en de Bijbel houdt voor hen — voor ons allen — maar één weg open: Jezus Christus (Johannes 14:6). Dat de religie van de mens onderscheiden wordt, is geen halfheid. Het is de eerlijkheid waar de hele kerkgeschiedenis op gestaan heeft, en het is, uiteindelijk, een daad van liefde.

De weg door dit boek

Het boek maakt vier bewegingen. Eerst daalt het boek af naar de twee steden en het oeroude verschil tussen de losser en zijn namaak. Dan volgt het boek het beest met de vele namen door de wereldrijken heen, tot aan het kalifaat en de wond van 1917–1924. Vervolgens gaat het, tot op de bodem en zonder schroom, de namaak-eindtijd in: de Mahdi, de islamitische Isa die het kruis komt breken, de Dajjal, en de vraag welke antichrist nu eigenlijk wie is. En ten slotte komt het thuis in onze eigen tijd — de troon van olie en data, het verbond, de snelkookpan van rampen waaruit de roep om de redder opstijgt.

Het is, dat beloof ik, een spannend verhaal. Maar het is geen verzinsel, en het wil ook geen angst zaaien. Want onder al deze lijnen ligt één zekerheid, en daar eindigt dit boek ook: dat de namaak een namaak ís. Dat er een echte Goël is, die werkelijk de prijs betaald heeft, die werkelijk het recht zal herstellen, en die werkelijk Zijn Bruid komt thuishalen. De anti-goël kan het uur van de wereld bespelen; hij kan het niet kopen.

Lees dit boek daarom als een rechercheur, en bid het als een kind. Volg de sporen koel en nauwkeurig — maar verlies geen moment uit het oog wie er aan het eind van alle sporen staat. Niet de man die "ik" zei in het donkerste uur van de wereld.

Maar Hij die zei: Zie, Ik kom haastig.

Het hele verhaal speelt zich af tussen twee steden — Babel en Jeruzalem — en de twee verlossers achter hen. Hier wordt het fundament gelegd: wat een ware losser is, en waar zijn namaak vandaan komt.