Bijlage D
Gog en Magog: de identificatiekwestie
Bij hoofdstuk 10. Ezechiël 38-39 beschrijft een coalitie onder leiding van "Gog, uit het land Magog", die in de eindtijd tegen het herstelde Israël optrekt. Over de identiteit is eeuwenlang gestreden; dit boek presenteert beide hoofdlezingen en laat de open plek open.
De volken
| Volk | Gebied |
|---|---|
| Mesech en Tubal | in de oudheid goed gedocumenteerde volken van Klein-Azië (Anatolië, het huidige Turkije) |
| Gomer en Beth-Togarma | eveneens Anatolisch/Klein-Aziatisch, het "uiterste noorden" |
| Perzië | Iran |
| Cusj | de regio van Soedan/Ethiopië |
| Put | Libië/Noord-Afrika |
De twee lezingen
De Rusland-lezing. Sommige vertalingen lezen "Gog, oppervorst (rosh) van Mesech en Tubal", en koppelen Rosj aan Rusland, Mesech aan Moskou en Tubal aan Tobolsk — een noordelijke coalitie onder Russische leiding. Deze uitleg heeft een lange traditie (negentiende-eeuwse en latere profetie-uitleg).
De Anatolië-lezing. Taalkundig betekent het Hebreeuwse roʼsh waarschijnlijk "opperste, voornaamste" — een bijvoeglijk woord, geen volksnaam (zo lezen de meeste moderne vertalingen: "de oppervorst van Mesech en Tubal"; de Aramese Targum leest eveneens een titel, de oude Griekse vertaling een naam, Rōs). En Mesech, Tubal, Gomer en Togarma zijn historisch volken van Anatolië: in Assyrische inscripties Musku, Tabal, Gimirrāya en Tīl-garimmu. De Jeruzalemse Talmoed noemt Tubal Bithynië, in het noordwesten van Klein-Azië (Megilla 1:9; in de uitgave van Guggenheimer, De Gruyter 2015, Halakha 11, p. 236). Deze lezing plaatst Gog dus in het huidige Turkije.
Weging
De Anatolië-lezing staat taalkundig sterker, en zij sluit opvallend aan op de macht die in dit boek voor onze ogen opkomt (hoofdstuk 13). Maar geen van beide lezingen is dwingend, en het is goed mogelijk dat de coalitie meerdere van deze machten omvat. Dit boek houdt de open plek open en wijst alleen op de samenval van de profetische geografie met de hedendaagse kaart.
De buit
Ezechiël noemt het motief van Gog: "om buit te roven" (38:12-13). Israël is sinds kort een energie-exporteur (de gasvelden Leviathan, Tamar, Karish; Bijlage C). Dat geeft de oude "buit" een hedendaagse dimensie — als feitelijke parallel, niet als vaststaande vervulling.