Onze God regeert

Een persoonlijk woord vooraf

Ik moet u eerlijk zeggen waar dit boek vandaan komt. Niet uit een rekensom, en niet uit een schema. Het komt uit verwondering — het soort verwondering dat je 's nachts wakker houdt, niet van angst, maar van ontzag.

Er is één ding in het boek Daniël dat mij nooit meer heeft losgelaten. Het is niet de leeuwenkuil, en niet de vurige oven, en zelfs niet de 70 weken waar dit boek over gaat. Het is dít: dat de trotste koningen die de oude wereld ooit heeft gekend — de mannen die Jeruzalem in brand staken, de tempel leegroofden en Gods volk in ketenen wegvoerden — aan het eind van hun eigen verhaal op de grond liggen en de God van een weggevoerde jongen prijzen.

Daniël had álle reden om te denken dat God de macht had verloren. Zijn stad lag in puin. Het huis van de HEER was geplunderd; de heilige vaten stonden te pronken op de tafels van de overwinnaar. En tóch, midden in die nacht, breekt uit de mond van een balling een lofzang los die de eeuwen niet meer heeft kunnen smoren:

"Geprezen zij de naam van God, van eeuwigheid tot in eeuwigheid, want van Hém is de wijsheid en de kracht. Híj verandert de tijden en de gelegenheden, Híj zet koningen af en stelt koningen aan; Hij geeft de wijzen hun wijsheid en de verstandigen hun kennis. Híj openbaart het diepe en het verborgene; Hij weet wat in het duister is, en bij Hém woont het licht." (Daniël 2:20-23)

Dat is de toon van het hele boek, en het is de toon van dít boek. Want let nu op wat er gebeurt — en dit is het wonder waar ik niet overheen kan komen. Die lofzang blijft niet binnen de muren van een gebedskamer. Hij springt over. Hij belandt, regel voor regel, in de mond van de heidense koningen zélf.

Nebukadnezar, de man die meende dat de hemel hém toebehoorde, buigt zich en zegt: "Waarlijk, uw God is de God van de goden en de Heer van de koningen, en een Openbaarder van verborgenheden" (2:47). En als de oven zevenmaal heter wordt gestookt en er Eén verschijnt die meewandelt door het vuur, klinkt het opnieuw uit zijn mond: "Geprezen zij de God van Sadrach, Mesach en Abednego, die Zijn engel zond en Zijn dienaren verloste [...] er is geen andere god die zó kan verlossen" (3:28-29).

Het is alsof de schrijver ons wil laten zien dat geen troon, hoe hoog ook, buiten Zijn bereik ligt. De koning die zichzelf tot god uitriep, vaardigt op het eind een rondzendbrief uit aan alle volken, natiën en talen — en wat staat erin? Aanbidding:

"Het behaagde mij de tekenen en wonderen bekend te maken die de allerhoogste God aan mij gedaan heeft. Hoe groot zijn Zijn tekenen, hoe machtig Zijn wonderen! Zijn koninkrijk is een eeuwig koninkrijk, en Zijn heerschappij duurt van geslacht tot geslacht." (Daniël 4:2-3)

En na zeven jaren waarin de grootste vorst van zijn tijd als een beest in het veld graasde, totdat hij zijn ogen ophief naar de hemel en zijn verstand terugkeerde, schrijft hij de woorden op die ik niet kan lezen zonder stil te worden:

"Zijn heerschappij is een eeuwige heerschappij, en Zijn koninkrijk is van geslacht tot geslacht. Alle bewoners van de aarde worden als niets geacht. Hij doet naar Zijn wil met het leger van de hemel en de bewoners van de aarde. Er is niemand die Zijn hand kan afslaan of tot Hem kan zeggen: wat doet U?" (Daniël 4:34-35)

Niemand die Zijn hand kan afslaan. Niets dat aan Zijn greep ontsnapt. Geen koning die Hij niet aanstelt en geen koning die Hij niet afzet. Lees het nog eens, langzaam, en merk wie het zegt: niet de profeet, maar de keizer — gebroken, hersteld, en aanbiddend.

Zelfs als het rijk wisselt, wisselt het lied niet. Wanneer Darius de Meed Daniël tegen wil en dank in de leeuwenkuil laat werpen en de steen op de opening wordt gelegd en verzegeld, brengt hij de nacht vastend en slapeloos door — en bij het eerste morgenlicht rent hij naar de kuil en roept met een bevende stem. En het antwoord dat opklimt uit het donker is opnieuw een getuigenis: "Mijn God heeft Zijn engel gezonden en de muil van de leeuwen toegesloten, zodat zij mij geen letsel hebben gedaan" (6:21-22). Daarop vaardigt ook deze koning zijn decreet uit, dat in heel zijn rijk de God van Daniël gevreesd zal worden:

"Hij is de levende God, en Hij bestaat in eeuwigheid; Zijn koninkrijk gaat niet te gronde en Zijn heerschappij duurt tot het einde. Hij verlost en redt, Hij doet tekenen en wonderen in de hemel en op de aarde — Hij die Daniël verlost heeft uit de klauw van de leeuwen." (Daniël 6:27-28)

Ziet u wat hier gebeurt? Van Babel tot Perzië, van de oven tot de kuil, van de hoogmoedigste mond tot de bangste — overal eindigt het op hetzelfde punt: onze God regeert. Hij zet af en Hij stelt aan. Bij Hém is redding en uitkomst. Hij openbaart wat verborgen is. En niets, helemaal niets, ontloopt Zijn hand.

En dáár — niet bij een jaartal, maar híer — begint dit boek. Want als dit de God is die de tijden verandert en de koningen afzet, dan is de tijdlijn die u in de volgende hoofdstukken zult vinden niet koud en niet mechanisch. Het is geen klok die op zichzelf tikt; het is de hartslag van een Architectde ArchitectGod als ontwerper van de heilsgeschiedenis, die tijd en structuur vooraf vastlegt. die het einde kende voordat het begon, en die het verzegelde tot de tijd dat Hij het zou openen. Elke jaartelling in dit boek is uiteindelijk een eerbetoon. Elke berekening loopt uit op aanbidding. Ik heb geprobeerd te tellen als een rechercheur — maar ik kan niet anders dan eindigen als een kind.

Misschien moet ik u nog één ding meegeven, en het is het diepste van alles. Voordat de oven werd aangestoken zeiden de drie vrienden iets wat de hele toon zet: "Onze God die wij dienen, is bij machte ons te verlossen uit de oven — en Hij zál ons verlossen, o koning. Maar zo niet, weet dan: wij zullen uw goden niet dienen" (3:17-18). Maar zo niet. Dat is geloof dat aanbidt, ook als de uitkomst nog niet zichtbaar is. Dat is de hartslag waarmee ik u vraag dit boek te lezen. Want de God die de 70 weken uitmat, is dezelfde God die meewandelt door het vuur, die de muil van de leeuwen toesluit, en die — als de laatste week sluit — Zijn eigen Bruid thuisbrengt.

Lees dit boek dus als een rechercheur, en bid het als een kind. En laten wij samen, met de bannelingen en zelfs met de koningen die hun knieën bogen, instemmen met het oudste lied dat uit Babel opklom:

Geprezen zij de naam van God, van eeuwigheid tot in eeuwigheid. Want van Hém is de wijsheid en de kracht; Híj verandert de tijden; Híj zet koningen af en stelt koningen aan; Híj openbaart het verborgene — en bij Hém woont het licht.

Onze God regeert.

— Voor de Bruid.