De bruiloft te Sion

En dan is er een bruiloft.

En de viool die 2.000 jaar heeft gehuild, doet nu wat ze op elke Joodse bruiloft doet: ze barst los in een freylekhs, een dans, sneller en sneller, de strijkstok stuiterend op de snaar, de voeten van de gasten van de grond — want er is een grens aan hoe lang vreugde stil kan blijven zitten.

Heel deze reeks begon met een bruid en een kroon — boek één — en de oude slang die de kroon en de bruid namaakte en de troon greep — boek twee. En nu, aan het einde van het derde boek, vallen alle lijnen samen op één feest. De bruid uit alle volken, die twee dagen lang de lamp in bewaring hield. De moeder uit Israël, die door drie woestijnen ging en op de derde dag werd opgewekt. De gemeente is de bruid, Israël de vrouw die Hij terugkoopt (Hosea 3), en samen zijn zij één boom. Geen twee bruiden. Geen twee volken. Geen twee plannen die God ergens halverwege aan elkaar heeft geknoopt. Eén olijfboom, altijd al. Eén menora, nu eindelijk weer compleet, met de oude middenstam en de ingeënte armen, en al haar lampen branden tegelijk, en niet één gaat ooit meer uit.

Denk aan Gomer, helemaal terug aan het begin van dit boek. De vrouw die wegliep, zichzelf verkocht, op de markt belandde — en die haar man, tegen alle eer en alle logica in, terugkocht en thuisbracht en zei: je bent weer van Mij. Dat was nooit alleen een verhaal over een profeet en zijn ontrouwe vrouw. Het was de hele geschiedenis in het klein. Israël weggelopen, zichzelf verloren onder de volken, op de markt van de geschiedenis — en een God Die de prijs betaalt, de hele prijs, en haar thuisbrengt. "Ik zal Mij u tot bruid nemen voor eeuwig [...] in gerechtigheid, in goedertierenheid en in barmhartigheid. Ik zal zeggen tegen Niet-Mijn-Volk: u bent Mijn volk, en hij zal zeggen: mijn God" (Hosea 2:18, 2:22). De naam die een straf was — Niet-Mijn-Volk — wordt teruggedraaid. Op de derde dag heet niemand meer Niet-Mijn-Volk.

Er is iets in de scheppingsweek dat ik tot nu toe heb bewaard, omdat het hier hoort en nergens anders. Bij elk van de zes dagen staat dezelfde slotregel: "het werd avond en het werd morgen, de eerste dag [...] de tweede [...] de zesde." Avond en morgen, avond en morgen, zes keer. Maar bij de zevende dag, de sabbat, de rustdag — ontbreekt die regel. Er staat geen "het werd avond" bij de zevende dag. Geen avond. De derde dag van Hosea, die de zevende dag van de schepping is, de grote sabbat van de wereld, is de eerste dag in heel de geschiedenis die geen avond meer kent — en daarachter ligt, zoals De Dag van de HEER het tekent, de achtste dag die niet eindigt. Twee dagen van wenen, en geen avond meer aan de derde.

De wandelaar is thuis. De lamp brandt weer in Sion, en deze keer dooft hij nooit. De viool heeft heel dit boek een stem gedragen die snerpte en kreunde, die in de diepe dalen bijna brak en op de hoge toppen bijna juichte; nu laat de speler de strijkstok zakken, want waar het feest zo groot wordt, houdt zelfs de muziek even haar adem in. En in die stilte, voor het eerst sinds 2.000 jaar, is er niemand meer onderweg. Iedereen is aangekomen. Iedereen is thuis. En het is morgen, en het blijft morgen, en de zon die opging over Sion gaat nooit meer onder.

Op de derde dag.