Klaar voor Zijn komst

Alles in dit boek heeft naar één nacht toegewerkt. De rentmeester kreeg zijn zaad, zag het groeien, ging aan het werk, en leerde dat de akker gemengd is en eens gewogen wordt. Maar dat alles was nooit het doel; het was de voorbereiding. Want er komt een uur waarop het werken ophoudt en de Bruidegom zelf verschijnt — en heel de lange eeuw van zaaien en zwoegen en wachten loopt uit op dat ene ogenblik: Hij komt, en het feest begint.

Schilder je dat ogenblik eens in. De nacht is op zijn diepst, de lampen branden al uren, en dan scheurt de stilte: de Bruidegom komt, ga uit Hem tegemoet! Overal langs de weg slaan de fakkels op, de stoet vormt zich, en de poort van de feestzaal staat wijd open met het licht en het gelach naar buiten stromend. Dit is waar de profeten van zongen en de geslachten naar uitzagen: de Koning die zijn Zoon een bruiloft bereidt, de tafel die kraakt onder de overvloed, zij die gereed waren en met Hem naar binnen gaan, de deur die zich achter hen sluit met het feest binnen en de nacht buiten. Er bestaat geen vreugde die hierbij haalt. Hiervoor heb je gewacht. Hiervoor was alle moeite.

En juist daarom, op de drempel van dat feest, vraagt dit deel het scherpst van het hele boek: ben je klaar? Want de twee gelijkenissen die nu komen, spelen zich allebei precies op die drempel af — op het ene moment waarop het feest opengaat en de scheiding valt. De 10 maagden tekenen de eerste toets: heb je olie? Niet een fakkel — die hadden ze allemaal — maar de stille reserve die de fakkel door de nacht heen brandend houdt. En het bruiloftskleed tekent de tweede: ben je bekleed? Niet aanwezig — de zaal zat vol — maar gehuld in het kleed dat de Koning geeft en dat een gast moet aandoen. Olie en kleed: twee beelden voor hetzelfde ene, het klaarstaan dat op de drempel niet meer te improviseren valt.

En hier moet eerlijk gezegd worden wat de gelijkenissen zelf onverbloemd zeggen, want het zijn de donkerste beelden die Jezus ooit schilderde. De deur die wordt gegrendeld met vijf maagden ervoor. De man die aan handen en voeten gebonden in de buitenste duisternis wordt geworpen. En het verbijsterende is telkens dit: het oordeel valt niet op de openlijk goddeloze, niet op wie nooit van de bruiloft hoorde — het valt op wie er was. Op de maagd die mee uittrok met haar fakkel. Op de gast die binnen aan de tafel zat. Ze waren erbij, en ze stonden niet klaar. Daar staat dit deel met de meest gevreesde waarschuwing van het boek: nabijheid is geen olie, en aanwezigheid is geen kleed. Een naam in het doopboek is geen vlam in de nacht.

Maar lees die waarschuwing zoals ze bedoeld is, want ze is geen vonnis maar een wekroep, en de tijd ervoor is nu. Het is nog geen middernacht. De roep heeft nog niet geklonken, de deur staat nog open, de koopman die olie verkoopt heeft zijn luiken nog niet gesloten. En het kleed — dat is het wonder onder dit hele deel — hoeft niemand zelf te weven: het is het kleed dat de Koning geeft, en het enige wat een mens hoeft te doen, is het aandoen. Heel de scherpte van deze twee gelijkenissen heeft maar één doel: je vanavond, nu het nog vandaag is, naar de olie en het kleed te drijven, zodat je straks bij de roep niet hoeft te vluchten naar de winkel maar mee naar binnen kunt gaan, met brandende fakkel, in het wit, aan de arm van de Bruidegom.

Twee keer dezelfde drempel, dus, en twee keer dezelfde vraag onder dezelfde glorie: niet of je erbij hoorde — dat deden ze allemaal — maar of je klaarstaat. Heb olie in je vat. Doe het kleed aan dat Hij je geeft. En wees waakzaam, want je weet dag noch uur, en de vreugde die achter die deur op je wacht, is te groot om door een lege kruik of een geweigerd kleed mis te lopen.