Aan het werk: de rentmeester in de eeuw

De rust van het vorige deel kan gemakkelijk verkeerd begrepen worden. Want als God de groei geeft, en niet ik, ligt de luiheid op de loer: laat Hem het dan maar doen. Maar dat is precies het tegendeel van wat de gelijkenissen bedoelen. De rentmeester die weet dat de oogst niet van zijn zwoegen afhangt, gaat juist met opgeheven hoofd aan het werk — niet krampachtig, om resultaat af te dwingen, maar vrij en vrolijk, omdat hij weet voor Wie hij werkt en dat geen daad verloren gaat. Het zaad in de grond laten en zelf gaan zitten is geen geloof; het is begraven wat je was toevertrouwd.

Want toevertrouwd kreeg hij wat. En in dit deel rolt hij zijn mouwen op. De vier gelijkenissen die nu komen, tekenen de rentmeester aan het werk in de lange eeuw tussen de twee komsten — en ze tekenen vier soorten arbeid die elk van ons is opgedragen. Hij wérkt in de wijngaard, en leert dat het loon genade is en geen rekensom. Hij vergéeft zijn medeknechten, omdat hijzelf een schuld kwijtgescholden kreeg die hij in geen 1.000 levens had kunnen aflossen. Hij déélt uit, brengt oude en nieuwe schatten uit zijn voorraad tevoorschijn, en wordt zo van een baby die alleen gevoed wil worden een volwassene die anderen voedt. En hij wóékert met wat hem is toevertrouwd, zet zijn talenten in plaats van ze uit angst te begraven, en hoort daarop het woord waar dit hele boek naar verlangt: goed gedaan.

Werken, vergeven, uitdelen, woekeren. Het is, ten diepste, één ding: leven alsof het van je gevraagd wordt, omdat het van je gevraagd wordt — niet om je behoud te verdienen, dat ligt vast, maar omdat de Heer terugkomt en afrekent, en omdat er een vreugde op je wacht die te groot is om voor te luieren. De pelgrim die voor de stad leeft, zit niet stil in de herberg. Hij is aan het werk, met het oog op de Meester die elk ogenblik kan terugkeren.

En boven dit alles staat één waarschuwing, en zij valt het zwaarst op de vrome, comfortabele gelovige: de zonde die deze gelijkenissen aanwijzen, is bijna nooit een grove daad. Het is een nalaten. De arbeider die mort in plaats van zich te verheugen. De knecht die niet vergeeft. De schriftgeleerde die zijn schat oppot. De dienaar die zijn talent begraaft. Geen van hen deed iets schandelijks. Ze lieten iets na. En juist daartegen, tegen de begraven gave en de ongebruikte genade, schrijft dit deel met de scherpste hand — niet om je neer te slaan, maar omdat de Meester je dolgraag aan het werk ziet, en het "goed gedaan" al op Zijn lippen ligt.